|
Een dilemma is een moeilijke keuze tussen twee zaken, die men niet allebei tegelijk kan hebben. Een trilemma is dat ook, maar daar heeft men te maken met drie zaken waarvan men er maar twee kan hebben. Dat heb ik ooit uitgelegd met een mopje over het statuut van de Belgische arbeider, waarnaar een vakbond aan een geleerde professor had gevraagd. Die kwam met de vaststelling dat de Belgische arbeider eerlijk, verstandig en socialist was, maar telkens slechts twee van de drie. Als hij socialist en eerlijk was, was hij niet verstandig, Was hij socialist en verstandig, dan was hij niet eerlijk. Was hij eerlijk en verstandig, dan was hij geen socialist.
Dat was maar een mopje. Er zijn echter ook ernstige trilemma’s. Recentelijk las ik er een van een eveneens waarschijnlijk geleerde professor van Harvard, een zekere Dani Rodrick. Die zei over politiek het volgende:
‘We willen drie dingen: nationale staten, democratie en globalisering en kunnen er maar twee krijgen. Ofwel democratie en nationale staten, maar dan geen globalisering. Ofwel democratie en globalisering, maar dan geen nationale staten. Ofwel nationale staten en globalisering, maar dan geen democratie.’
’t Zal wel nooit goed worden voor iedereen!
|