NIEUW: Blog reclamevrij maken?
Op zoek naar een bepaalde info ? Geef dan hieronder een trefwoord in...
Zoeken in blog

Foto
Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom !
Foto
Gastenboek
  • lcompaniond
  • Canada marijuana
  • stone
  • legs
  • account appear

    Druk oponderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek

    Foto
    Raadpleeg steeds je arts !
    Foto
    Laatste commentaren
  • 86827533924 (Anthonyzooda)
        op Vluchten in het werk
  • fiscade (Evoxia)
        op Fibromyalgie - Chronische slaapstoornissen
  • kamagra 100mg chewables for sale Tiz (Kennynuats)
        op Vluchten in het werk
  • achiero (alimiPek)
        op Fibromyalgie - Chronische slaapstoornissen
  • brity (eldevy)
        op Even geduld...
  • kamagra bestellen amsterdam Tiz (Timothydag)
        op Vluchten in het werk
  • buy cialis online StephenasCal (StephenasCal)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • credit and background check kentucky free (accurate-background-check.stream)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • doing a background check za (checks background)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • Naply (Traulse)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • Foto
    Blog als favoriet !
    Foto
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    mio
    blog.seniorennet.be/mio
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    woef_woef
    blog.seniorennet.be/woef_wo
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    fotovanjoke
    blog.seniorennet.be/fotovan
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    stabos
    blog.seniorennet.be/stabos
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    plaatjes
    blog.seniorennet.be/plaatje
    Foto
    Mijn favorieten
  • Kennis=macht=gezondheid - Pillie Willie
  • Vlaamse Liga voor Fibromyalgie PatiŽnten
  • Lotgenoten Fibromyalgie Nederland
  • APS-Therapie
  • Alles over fibromyalgie
  • Fibromyalgie-Online
  • Leven met CVS / Leven met Fibromyalgie
  • Gezondheidspein.nl
  • TopSiteGuide.BelgischeTop100
  • Fibromyalgie PR-site
    Foto
    Fibromyalgie
    Strijd om erkenning
    22-09-2005
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De verpleegkundige en CVS
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    De verpleegkundige en CVS

    CVS-online : http://www.cvs-online.nl/



    1. - Verpleegkundige taak bij CVS

    CVS is een erg complex gegeven. Dat maakt het er ook voor de hulpverlener niet meteen makkelijk op. In de opleiding wordt niet over CVS gepraat, dat heb ik zelf kunnen ondervinden.
    Maar wat als u te maken krijgt met een CVS-patiŽnt ? U kan misschien meer voor de patiŽnt doen dan u denkt. Hier volgt een overzicht van een aantal belangrijke punten waar u als verpleegkundige moet aan denken. Want wat is de taak van de verpleegkundige bij CVS ?


    1.1 - Verzamel informatie over CVS

    Het is erg belangrijk dat een verpleegkundige die werkt met CVS-patiŽnten weet wat CVS is en wat het aanricht in het lichaam van de patiŽnt. Pas wanneer de verpleegkundige een basiskennis heeft zal de patiŽnt bijgestaan kunnen worden. Ga daarom op zoek naar informatie, op internet of in boeken. Vraag informatie aan bij verenigingen.


    1.2 - Anamnese

    Stel een goede anamnese op rond de patiŽnt. Hoe lang is de patiŽnt al ziek ? Wat zijn de voornaamste symptomen ? In welke mate is het leven veranderd sinds de ziekte ? Aan de hand van een paar eenvoudige vragen krijgt de verpleegkundige een beeld van de patiŽnt en zijn situatie. Op die manier kan men zich niet alleen beter inleven in de situatie, maar kan men de patiŽnt veel efficiŽnter begeleiden en opvangen. Indien men een idee heeft van de grootste problemen van de patiŽnt kan men uiteraard een aantal problemen gaan voorkomen, zoals verder in dit hoofdstuk duidelijk zal worden.

    In de anamnese hebben we aandacht voor volgende zaken :

    • persoonlijke gegevens van de patiŽnt : geboortedatum Ė adres Ė telefoonnummer - burgerlijke staat - beroep of studies Ė arts.

    • probleem en gezondheidstoestand : aard Ė ernst.

    • omgevingsfactoren, psychische factoren

    • medische voorgeschiedenis

    • behandelingen en resultaten : medisch Ė fysiotherapeutisch - andere disciplines

    • woonomstandigheden (aangepaste woning ?)

    • beroep

    • sociale situatie


    1.3 - Informatie geven

    1.3.1 - Geef info over CVS en hulpgroepen en organisaties
    Indien uw patiŽnt pas te horen krijgt dat de diagnose CVS is gesteld, dan zijn er waarschijnlijk veel vragen. Geef uitleg over CVS en maak daarbij gebruik van informatiebrochures. In BelgiŽ heeft men een uitgebreid netwerk van hulpgroepen en verenigingen. Wijs de patiŽnt op de mogelijkheid van contactname met deze organisaties. Ook hierbij kunnen brochures een grote hulp zijn. Voor meer informatie over organisaties en verenigingen verwijs ik naar het aparte hoofdstuk ďVerenigingen en organisaties in BelgiŽĒ.

    1.3.2 - Geef informatie over waarschuwingstekens van vermoeidheid
    Zware vermoeidheid wordt vaak voorgegaan door een aantal symptomen, zoals bijvoorbeeld verminderde concentratie. Geef de patiŽnt hier alle mogelijke informatie over, want door de signalen tijdig te herkennen en tijdig te rusten kan men soms een Ďcrashí voorkomen.

    1.3.3 -Informatie over het behouden van energie
    Bijvoorbeeld door het gebruik van keukengadgets, zonnebril,.. Meer informatie hierover vindt u verder in dit hoofdstuk.

    1.3.4 - Wijzigingen in het milieu
    Zoals het herinrichten van het huis, meubels anders zetten, keuken praktischer gaan inrichten enz. en dit zodanig dat de patiŽnt overal bij kan en normaal kan bewegen in de woning.

    1.3.5 - Leren vermijden van specifieke oorzaken
    Zoals stress, jetlag, teveel inspanning, koude, wijzigingen in het slaappatroon, virale infecties enz. Geef de patiŽnt hierover zoveel mogelijk informatie, zoals een goed slaappatroon opbouwen, koude vermijden enz.


    1.4 Ė Observeren

    Observatie is een zeer belangrijk begrip voor de verpleegkundige. Het belang van een verpleegkundige observatie kan men kort samenvatten :

    • de verpleegkundige is 24 uur op 24 uur bij de patiŽnt en kan elk teken opmerken

    • de verpleegkundige is onmiddellijk betrokken bij alle handelingen die men bij de patiŽnt gaat uitvoeren.

    • verpleegkundigen bezitten kennis en vaardigheid wat betreft observeren.

    Dankzij een correcte observatie kan men niet alleen de arts helpen bij een diagnose, het zorgt ook voor continuÔteit in de zorg en voor het adequaat optreden als verpleegkundige op problemen die zich voordoen.


    1.5 - Adviserende functie

    Leven met CVS is niet eenvoudig. Maar het is wel zo dat men een aantal dingen in zijn leven kan veranderen om het zichzelf wat makkelijker te maken. Deze zaken geven dan vaak meer zelfvertrouwen, maar vooral meer levenskwaliteit. Hier heeft de verpleegkundige een zeer belangrijke rol in. Want patiŽnten zijn vaak niet op de hoogte van mogelijkheden, of hebben aan een aantal zaken nog niet gedacht. Enkele praktische dingen kunnen vaak al veel veranderen.

    1.5.1 - Nuttige tips die u de patiŽnt kan meegeven

    • geef de patiŽnt mee zoveel mogelijk te rusten en te leren aanvoelen wanneer het lichaam moe wordt. Energie leren inschatten kan helpen. Als men denkt iets niet aan te kunnen, dan moet men het zeker niet doen.

    • indien de patiŽnt erg weinig energie heeft, geef dan de raad om die alleen te gebruiken voor wat de patiŽnt zelf belangrijk acht.

    • heel belangrijk is dat de patiŽnt lichaamsbeweging niet mag vermijden, maar activiteiten moet aanpassen aan de eigen mogelijkheden.

    • leer de patiŽnt dat, om hulp vragen, geen zonde is.

    • wijs de patiŽnt op het belang van mentale ondersteuning. Het is essentieel iemand te hebben bij wie ze hun hart kunnen uitstorten of dat nu een verpleegkundige, partner of poetsvrouw is.

    • contact met lotgenoten kan heel veel steun geven.

    • leer de patiŽnt dat aan iedereen in detail uitleggen wat je hebt geen oplossing is, de meeste mensen zullen het misschien niet begrijpen en voor de patiŽnt vergt het veel energie.

    • de patiŽnt moet vooral ook leren dat men energie in zichzelf mag investeren. Leven met CVS is niet eenvoudig en af en toe verdient de patiŽnt het om wat tijd voor zichzelf te nemen.

    Enkele tips uit de praktijk :

    • doe geen vermoeiende taken langer dan 20 minuten en neem na elke activiteit een korte pauze van 10 minuten.

    • gebruik een wandelstok of rolstoel indien nodig, neem geen trappen als u de lift kan nemen.

    • schrijf afspraken op als u moe bent, zodat u ze niet vergeet.

    • houd een zwaar boek niet vast maar leg het desnoods op een kussen.

    • gebruik een kussen in uw hals wanneer u met de wagen reist.

    • gebruik een stoel tijdens het wassen of douchen en gebruik een badjas zodat u zich niet hoeft af te drogen.

    1.5.2 Ė Voorzieningen
    Er zijn een aantal voorzieningen die het leven van de patiŽnt heel wat aangenamer kunnen maken. Natuurlijk hangt de keuze af van de toestand van de patiŽnt en heeft bovendien niet elke patiŽnt hier nood aan.
    Hier volgt een overzicht van een aantal voorzieningen die voorhanden zijn :

    • hulp in het huishouden of verpleging - Steun in de huishouding kan heel veel waarde hebben voor de patiŽnt, zodanig dat hier geen van de weinige energie aan gespendeerd moet worden. Een klein percentage van de patiŽnten heeft hulp nodig voor de uitvoering van de ADL-activiteiten en zodoende kan thuisverpleging handig zijn.

    • rolstoel - Indien de patiŽnt er niet in slaagt om mobiel te zijn, dan kan een rolstoel heel wat hulp bieden. Niet alleen voorkomt deze dat de patiŽnt gekluisterd is aan bed of zetel, maar kan deze ook een rol spelen in het voorkomen van sociaal isolement.

    • douchestoel - Douchen is voor de meeste mensen de meest vanzelfsprekende zaak. Maar voor de patiŽnt kunnen die paar minuten rechtstaan onmogelijk zijn, of al hun energie opvragen. Sommige patiŽnten krijgen door te lang te staan een bloeddrukval en zullen dus zeer duizelig worden. daarom is het goed als de patiŽnt kan gaan zitten, wat mogelijk wordt door de douchestoel.

    • looptelefoon en antwoordapparaat - Naar de telefoon lopen kan een onmogelijke opdracht geworden zijn. Maar sociale contacten zijn erg
      belangrijk. Daarom kan het erg makkelijk zijn om een telefoon te hebben die men overal kan meenemen, zoals een GSM of een draadloze telefoon. Een telefoontje kan deugd doen, maar is soms zo vermoeiend. Het is echter wel een gevaar dat iemand uit angst voor vermoeiende gesprekken de hoorn niet meer durft afnemen. Een antwoordapparaat is een goede oplossing.

    • diepvriezer en magnetron - Een gezonde en evenwichtige voeding is altijd belangrijk. Maar indien de patiŽnt te moe is om te koken is er het gevaar dat er niet gegeten wordt. In een diepvriezer kan men een redelijke voorraad voedsel opslagen, die men dan snel weer kan opwarmen. Met een magnetron kan men het vermoeiende koken dan aanzienlijk vergemakkelijken.

    • oordopjes en zonnebril - PatiŽnten kunnen erg overgevoelig zijn voor geluid en voor licht. Wat voor ons normaal is kan voor hen zeer onaangenaam en storend overkomen. Oordopjes en zonnebril kunnen de hinder wegnemen.

    • elektrische dekens - Het grote koudegevoel dat patiŽnten vaak hebben kan soms de broodnodige slaap weghouden. Dit kan u oplossen door kersenpitkussens, warmwaterkruiken of een elektrisch deken.

    • voedingspreparaten - In sommige gevallen zijn de pijn en vermoeidheid zo ernstig dat eten een (te) zware opdracht kan zijn. Men kan dit verkeerd opvatten en aan anorexia denken, wat niet het geval is. Voedingspreparaten kunnen dan een goed idee zijn, want in geval van ondervoeding verergeren de klachten vaak en is herstel moeilijk.

    Buiten deze enkele voorzieningen is er natuurlijk een breed scala aan andere mogelijkheden, veel te uitgebreid om volledig te vernoemen. Dit zijn een aantal zijn een aantal zeer ťťnvoudige zaken, waar misschien niet onmiddellijk aan gedacht wordt.

    1.6 - Steun geven

    Zoals reeds verscheidene malen werd aangehaald, is leven met CVS niet altijd even eenvoudig. Niet alles wat men zou willen kan ook. Uitgaan, etentjes, een avondje naar de film, gaan winkelen, ... Het zijn allemaal dingen die voor ons allemaal vanzelfsprekend zijn, maar niet voor de patiŽnt. In een maatschappij waar CVS nog steeds een omstreden onderwerp is mag het duidelijk zijn dat de patiŽnten mogelijk op heel wat onbegrip mogen botsen. Andere mensen willen wel begrip tonen, maar begrijpen niet helemaal wat CVS nu eigenlijk is. Gevoelens van verlatenheid en eenzaamheid zijn daarom geen zeldzaamheid. Het hele levensritme moet aangepast worden aan de ziekte. En eens men leren leven heeft met de ziekte zijn er momenten waar het allemaal tegenvalt en niets wil lukken.
    In welke fase de patiŽnt zich ook mag bevinden, een schouder om op uit te huilen is altijd welkom. Dat hoeft niet altijd te zijn met tips en raad, maar soms gewoon er zijn voor de patiŽnt, tijd nemen, luisteren. Want met een beetje empathie kan het leven plots veel draaglijker worden.


    1.7 - Kennis van de mogelijke verpleegproblemen

    Indien u de patiŽnt op een adequate manier wil bijstaan is het handig om op de hoogte te zijn van de meest voorname verpleegproblemen die kunnen optreden bij de CVS-patiŽnt. Het gaat Ďm hier om een zeer uitgebreid gamma aan mogelijke problemen. Hier volgt een overzicht van de belangrijkste verpleegproblemen:

    1.7.1 - Vermoeidheid en slaapproblemen
    Dit is voor de meeste patiŽnten het grootste probleem. Uiteraard zijn er verschillen in intensiteit. In haar ergste vorm kan de levensstijl volledig ontwricht worden door de moeheid, omdat elk moment een marteling is om toch maar te kunnen slapen. In een wat mildere vorm zal men het gevoel hebben dat men heeft als men aan het herstellen is van de griep. Op elk moment van de dag is slaap een welkom gegeven geworden. Dit wil niet zeggen dat de patiŽnt niet kan slapen, maar dat de hoeveelheid slaap onvoldoende blijkt. Andere mogelijkheid is dat de patiŽnt heel moe is, maar om allerlei redenen niet in slaap raakt, bijvoorbeeld door een lawaaierige omgeving, de overgevoeligheid voor licht, ...

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ? :

    • zorg voor een donkere en rustige slaapruimte

    • voorzie eventueel oordopjes

    • adviseer de patiŽnt enkel in bed te slapen

    • zorg voor een goed ondersteund lichaam

    • watermatras

    • speciale kussens

    • zorg ervoor dat de slaapruimte steeds een ruimte zonder zorgen is

    • eventueel kan men, in overleg met de arts, overgaan tot slaapmedicatie.


    1.7.2 Ė Zwakte
    Dit is een vaak voorkomend symptoom, meestal samengaand met vermoeidheid. Spierzwakte is heel frustrerend, zelfs als men zich verder goed voelt kan de zwakte alle mogelijke activiteit onmogelijk maken. In de ernstigste gevallen kunnen eenvoudige handelingen zoals staan, zitten, lopen,.. een onmogelijke opdracht worden. In een chronische fase is het mogelijk dat de patiŽnt hierdoor in een rolstoel belandt. Het openen van een fles wordt plots een enorme inspanning. Ook hier zijn verschillen in intensiteit.

    Wat kan u als verpleegkundige doen ?

    • zorg voor een dieet met energierijk voedsel

    • laat de patiŽnt zelf zijn dagindeling bepalen naar de momenten dat men zich het best voelt

    • naar therapieŽn toe heeft men vaak resultaat met ontspanningsoefeningen, accupunctuur,...

    • ook kinesitherapie kan handig zijn als de patiŽnt weinig beweging heeft, om de spieren soepel te houden.


    1.7.3 Ė Pijn
    CVS kan pijn veroorzaken in alle lichaamsdelen, vooral bij patiŽnten die ook fibromyalgie hebben. Vooral hoofdpijn en hals- en rugklachten komen het meest voor. In het ergste geval kunnen de spieren gevoelig worden voor aanraking en druk. In een mildere vorm spreekt men van een zeurende, aanhoudende pijn. Behalve spierpijn spreekt men frequent van gewrichtspijn en zenuwpijnen.

    Wat kan u als verpleegkundige doen ?

    • het grote gevaar bij pijn is dat de patiŽnt uit angst voor pijn alle beweging gaat vermijden. Maar daardoor wordt de pijn erger (spieren zijn geen activiteit meer gewoon) en komt men in een vicieuze cirkel terecht. Zorg dus voor aangepaste activiteit.

    • leer de patiŽnt een goede houding aan te nemen bij zitten, tillen, ...

    • werk uitsluitend binnen de mogelijkheden

    • leer de patiŽnt zich te ontspannen, zodat men de pijn minder ernstig aanvoelt

    • indien de pijn zeer ernstig is kan men overgaan tot pijnmedicatie vb Ibuprofen


    1.7.4 Ė Hoofdpijn
    De patiŽnt heeft last van lichte hoofdpijn tot een hevige mate van migraine, waardoor hij misselijk kan worden, braakneigingen kan hebben en geen licht en/of geluid kan verdragen.

    Wat kan u als verpleegkundige doen ?

    • zorg ervoor dat de patiŽnten een goede houding hebben bij het liggen in bed, bij het zitten op de stoel en met het lopen. zodat ze minder verkrampen en daardoor mogelijk minder pijn hebben.

    • als de patiŽnt last heeft van hoofdpijn en/of migraine, zorg dan voor een rustige omgeving, dus zo min mogelijk overlast van licht of geluid. zorg voor een rustige benadering naar de patiŽnt toe. Hij kan immers op zoín moment niet veel verdragen.

    • neem de klachten van de patiŽnt wel serieus. Sta ervoor open en biedt zo nodig een luisterend oor.


    1.7.5 Ė Koudegevoel
    CVS-patiŽnten hebben vaak problemen met de thermoregulatie. Wanneer u het warm heeft kan de patiŽnt staan beven. Een mogelijke oorzaak daarvan zou kunnen zijn dat er problemen zijn met de celstofwisseling, zoals in hoofdstuk 2 reeds werd meegegeven. Dit kan de vorm aannemen van koude handen en voeten, maar ook van koudegevoel over het hele lichaam. Ernstige koude hangt vaak samen met een verergering van andere symptomen.

    Wat kan u als verpleegkundige doen ?

    • zorg voor een voldoende verwarmde ruimte

    • ook een elektrisch deken kan helpen

    • voorzie steeds voldoende spreien

    • indien u de patiŽnt naar een onderzoek brengt zorg dan voor een warme kamerjas

    • een warm bad kan helpen

    • hou er steeds rekening mee dat de patiŽnt warmte anders aanvoelt dan u, bijvoorbeeld bij het nemen van water voor een haarwassing.

    • door regelmatig te eten blijft de voedselverbranding werken en dat kan verlichting brengen.


    1.7.6 - Secundaire infecties
    CVS is een voortdurende aanval op de immuniteit van het lichaam. Men wordt zodoende vatbaarder voor infecties. Het immuunsysteem, dat normaal alle binnendringende organismen gaat elimineren, komt onder druk te staan en gaat minder efficiŽnt werken. Hierdoor krijgen zogenaamde secundaire infecties de kans om het lichaam aan te vallen. Bij een gezond persoon zijn secundaire infecties meestal onbelangrijk. Na enkele dagen is men er volledig van hersteld. Voor de CVS-patiŽnt liggen de kaarten wel anders en kan de infectie drie ŗ vier weken aanhouden. En elke bijkomende infectie kan de immuniteit zodanig onderdrukken dat de andere symptomen nog verergerd worden.

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ?

    • het is belangrijk een omgeving te creŽren waar zo weinig mogelijk stress voorkomt

    • een gezonde en evenwichtige voeding kunnen de weerstand verhogen

    • roken, alcohol, heet voedsel kunnen bepaalde infecties in de hand werken, zoals bijvoorbeeld de keelontsteking.


    1.7.7 - Overgevoeligheid aan licht en geluid
    Een zeer frequent voorkomend verschijnsel bij CVS is de overgevoeligheid voor licht en geluid. Wat door ons als normaal wordt ervaren, kan voor de patiŽnt zeer storend overkomen. Vaak gaan deze beide symptomen gepaard met migraine. De patiŽnt kan klagen van pijn in ogen, oren en hoofd.

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ?

    • zonnebril klaar houden

    • goed verduisterde ruimte

    • storend achtergrondlawaai voorkomen

    • eventueel oordopjes voor Ďs nachts

    • rechtstreeks zonlicht vermijden


    1.7.8 Ė AllergieŽn
    In de huidige wereld kunnen we ongeveer stellen dat iedereen wel voor iets allergisch is. Maar bij een goede gezondheid levert dit niet eens veel problemen op. Maar wanneer het lichaam verzwakt is kan men veel meer last hebben van deze allergieŽn. Bij CVS ziet men vaak pleisterallergieŽn en ook voedselallergie is geen zeldzaam fenomeen.

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ?

    • probeer te achterhalen waaraan de patiŽnt allergisch is en hou daar rekening mee

    • deze stoffen moeten dan ook vermeden worden bvb. pleisters vervangen door vliesverbanden zoals Opsitea

    • bij ernstige klachten kan u het advies van een arts of allergoloog vragen.


    1.7.9 Ė Spijsverteringsstoornissen
    Dit kan gaan van moeilijke vertering tot diarree of constipatie.

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ?

    • zorgen voor een dieet met voldoende vezels, eventueel door de diŽtiste

    • eventueel lichte laxeermiddelen zoals Fleet‚, Microlaxa, ...


    1.7.10 Ė Depressie
    Deze ontstaat meestal uit het idee dat men niks meer kan doen om beter te worden, dat men tot niets meer in staat is. Niets geeft de patiŽnt nog hoop. Dit is de echte depressie, verschillend van de term die men soms gebruikt om te duiden op verveling, frustratie, gebrek aan motivatie, ...

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ?

    • praat met de patiŽnt.

    • luister en wees een steun

    • indien het te erg wordt, waarschuw dan een arts en/of psycholoog

    • eventueel moet men denken aan antidepressiva om de acute fase te overbruggen.


    1.7.11 Ė Verwerkingsproblemen
    De patiŽnt onderkent de ziekte, waardoor men klachten gaat negeren en de grenzen van het lichaam overschreden worden. De patiŽnt is bang voor de toekomst en wil het liefst het oude leventje weer opnemen.

    Wat kan u als verpleegkundige hier aan doen ?

    • probeer er achter te komen wat de patiŽnt zo bang maakt voor de toekomst. Doe dit door middel van het voeren van gesprekken met de patiŽnt over CVS.

    • tracht zonodig duidelijk te maken wat CVS inhoudt en dat het niet altijd zo is, dat men daar alles voor moet opgeven en dat men nu helemaal niets meer kan. Wijs de patiŽnt op de dingen die hij/zij nog wel kan doen in plaats van datgene wat hij niet meer kan.


    1.7.12 Ė Geheugenstoornissen
    Er kan een fors geheugenverlies optreden, zowel in korte-termijn- als lange-termijn-geheugen. Aantekeningen maken wordt plots een noodzakelijke manier van leven. Onthouden van namen, nummers, gebeurtenissen, ... wordt een hele opdracht.

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ?

    • toon begrip

    • leer de patiŽnt notaís te maken

    • gebruik geheugensteuntjes

    • wees niet teleurgesteld als de patiŽnt uw naam vergeten is.


    1.7.13 - Sociaal isolement
    De patiŽnt heeft minder tot geen contact meer met familie en/of vrienden.

    Wat kan u hier als verpleegkundige aan doen ?

    • als het probleem ontstaat vanuit de patiŽnt zelf, wijs de patiŽnt dan op zijn/haar verantwoordelijkheden en op datgene waar hij/zij mee bezig is.

    • bespreek mogelijk de problemen die er zijn ontstaan met de familie/vrienden. Geef aan dat vrienden en/of familie in dit soort situaties een grote steun voor de patiŽnt zouden kunnen zijn en dat het daarom jammer zou zijn om ze nu te gaan verwaarlozen.

    • laat het wel aan de patiŽnt zelf over wat hij/zij met het advies doet. Het is tenslotte een advies, die u de patiŽnt kunt geven en geen plicht.

    • mocht het probleem ontstaan door het kennistekort en het onbegrip bij de familie/vrienden, geef dan informatie over CVS zodat ze weten wat dit inhoudt en wat het met zich mee brengt aan klachten. Dit kunt u ook overlaten aan de patiŽnt, de patiŽnt moet het er namelijk wel mee eens zijn.

    • eventueel kunnen er gesprekken geregeld worden, zodat de patiŽnt even persoonlijk met de familie/vrienden kan praten om alles te verduidelijken en informatie te geven.

    • mocht dit alles niet voldoende zijn, kunt u eventueel de patiŽnt doorverwijzen naar een maatschappelijk werker.

    Dit zijn uiteraard niet de enige mogelijkheden. Verder zijn er problemen mogelijk in evenwicht, coŲrdinatie, bevattingsvermogen en veel meer. Ze allemaal bespreken is een haast onmogelijke opdracht. Toch staan de voornaamste hier op een rijtje.


    1.8 - Hoe om te gaan met een CVS-patiŽnt ?

    Elke patiŽnt is anders. Bij iemand die CVS in lichte mate heeft zal de omgang minder problemen geven dan bij iemand die ernstig ziek is. Het is erg belangrijk voor de patiŽnt om begrip te vinden in de omgeving. Hier volgen een aantal punten die u kunnen helpen in de omgang met de patiŽnt :

    • zorg voor een open communicatie. Het is belangrijk dat CVS bespreekbaar is, maar laat niet elk gesprek over CVS gaan. Ook kan de patiŽnt wel eens de draad kwijtspelen tijdens een gesprek en daar moet men rekening mee houden.

    • vergelijken met andere patiŽnten of met vroeger doet men beter niet. De term Ďnormaalímoet een hele nieuwe betekenis krijgen.

    • vermijd opmerkingen die voor de patiŽnt kwetsend kunnen lijken. Deze kunnen de vertrouwensrelatie ernstig schaden.
      Voorbeelden : * Je zal ermee moeten leren leven - * Je kan dit overwinnen als je echt wil - * Wat wil je dat ik eraan doe ? - * Je bent niet de enige die vergeetachtig is...
      Beter is dit : * Het spijt me dat je je slecht voelt - * Ik wou dat ik het allemaal wat minder moeilijk voor je kon maken - * Wat kan ik voor je doen ?

    • wees voorzichtig met het geven van advies. De patiŽnt heeft de nood aan empathie, maar kan ongewilde hulp, hoe goedbedoeld dan ook, streng afwijzen. Vaak wil men alleen maar een luisterend oor.

    • CVS is niet logisch ! Respecteer de nood aan rust, aan prioriteiten stellen, aan het stoppen van activiteiten bij de eerste signalen van naderende vermoeidheid.

    • zorg voor een optimale vertrouwensrelatie tussen patiŽnt en hulpverlener.

    • als de patiŽnt aangeeft te moeten rusten, alleen te willen zijn of een gesprek niet te kunnen voortzetten, respecteer dan deze wens.

    • als de patiŽnt zegt ergens lichamelijk niet toe in staat te zijn, geloof dit dan.

    • sommige patiŽnten hebben concentratieproblemen en zijn vergeetachtig. De dingen die je zegt dringen niet altijd door. Naarmate ze zieker zijn wordt dat probleem ook groter. Wat langzamer spreken en dingen herhalen kan een oplossing zijn. En de patiŽnt zal ook niet kwaad zijn wanneer u vraagt om een afspraak te noteren.

    • wees niet beledigd wanneer een afspraak kort voordien wordt afgezegd of gewoon vergeten wordt. Ga er steeds van uit dat een afspraak niet wordt afgebeld zonder goede reden.

    • vermijd activiteiten niet maar pas ze aan aan de mogelijkheden van de patiŽnt.

    Over CVS is erg weinig gepubliceerd naar verpleegkundige toe. Het is dus niet zo ťťnvoudig om concreet te maken wat er te doen is aan verpleegproblemen en wat je als verpleegkundige kan doen. Toch heb ik getracht dit op een zo correct mogelijke, maar vooral op een bruikbare manier weer te geven. Hierbij werd vooral aandacht besteed aan praktische zaken, ťťnvoudige tips en bruikbare oplossingen.


    1.9 Ė Hoe wordt de diagnose gesteld ?

    Tot op heden gaat het voornamelijk om een uitsluitingsdiagnose. Met andere woorden vooraleer men aan CVS kan denken moet men een aantal aandoeningen kunnen uitsluiten. Hierbij denken we onder andere aan : carcinomen Ė narcolepsie Ė slaapapnoe Ė dementie Ė TBC - ziekte van Lyme - multiple sclerose Ė anorexia Ė schizofrenie Ė hypothyroÔdie.

    Het is wel van extreem belang om een diagnose te kunnen stellen. Voor de patiŽnt is het vaak een opluchting te weten dat ze echt ziek zijn. Ook voor het aanvragen van een uitkering of van thuishulp is het nodig dat de diagnose gesteld is.


    1.9.1 - Algemene onderzoeken
    Eerst en vooral is een uitgebreide anamnese van groot belang. Zo moet men gaan uitsluiten dat de patiŽnt bijvoorbeeld geen medicatie neemt die vermoeidheid kan veroorzaken. Nadien volgt een grondig fysisch onderzoek en een onderzoek van de mentale status. Er is eveneens een minimum aan screening. Zo moet men denken aan een urinekweek, een bloedtelling, ... Hiermee kan men geen diagnose stellen, maar kunnen andere aandoeningen uitgesloten worden.


    1.9.2 Ė Labo-analyse
    Eerst en vooral is het van belang om te gaan kijken of er tekens van een infectie te vinden zijn. Antilichamen zijn geen bewijs van een huidige infectie. Wel kan men aantonen dat de patiŽnt ooit een infectie heeft doorgemaakt. Het detecteren van mycoplasma is erg ingewikkeld, omdat ze erg diep in de cellen penetreren. In gespecialiseerde laboís is het wel mogelijk met een PCR-test (Polymerase Chain Reaction).
    Men moet alleen screenen naar aandoeningen die door het klinisch onderzoek of door de anamnese gesuggereerd worden. De afwijkingen die het meest opvallen, zijn deze met betrekking tot het immuunsysteem. De tests zijn vooral nuttig om andere aandoeningen uit te sluiten. De geobserveerde afwijkingen in het labo zijn verscheiden, en vaak ook tegenstrijdig. Ook moet men er rekening mee houden dat bepaalde aandoeningen, zoals MS, die CVS klinisch kan nabootsen.


    1.9.3 - De RNase L proteÔne test
    Deze test werd op de markt gebracht door de Belgische firma RedLabs. De test is behoorlijk omstreden. RNase L is een eiwit dat aanwezig is in een subgroep van de witte bloedcellen en vormt mee de immuniteit tegen virussen. Bij CVS blijkt de laag moleculair gewicht vorm vaak gestegen. Indien de ratio hoger is dan 2.0 ondersteund de test de diagnose van CVS. Op zichzelf heeft de test echter geen diagnostische waarde. De test gebeurt aan de hand van een bloedstaal en wordt voorlopig niet terugbetaald door het R.I.Z.I.V.


    1.9.4 Ė Polysomnografie
    Slaapstoornissen zijn een erg frequent probleem bij CVS. Daarom kan een slaaponderzoek of polysomnografie aangewezen zijn. Vaak ziet men dan verstoringen in de REM-slaap (rapid eye movement). Ook kunnen slaapapnoe en myocloniŽn optreden. MyocloniŽn zijn clonische spiersamentrekkingen.
    Het belang van dit onderzoek is dat men kan opsporen of de vermoeidheid veroorzaakt wordt door een primaire slaapstoornis. In dit geval is de vermoeidheid makkelijk behandelbaar.


    1.9.5 - Cardiopulmonaire maximale inspanningsproef
    Bij CVS zien we een verminderde inspanningscapaciteit. Deze wordt geassocieerd met een vertraagde hartversnelling en een gestegen spiervermoeidheid. De vermoeidheid en uitputting na inspanning zouden eventueel verklaard kunnen worden door een disfunctie in de werking van de parasympaticus. Niet alleen is de test waardevol en betrouwbaar, het is ook een objectieve indicator voor het inschatten van de invaliditeit, door evaluatie van de functionele capaciteit. De test laat eveneens toe om andere ziekten uit te sluiten, zoals hart- en longziekten, neurologische spierzwakte en perifere circulatiestoornissen.

    1.9.6 - Spect-scan
    Dit is de afkorting voor Single Photon Emission Computerized Tomography. Deze techniek van beeldvorming geeft de mogelijkheid om onder ander de pH, het glucoseverbruik en de bloeddoorstroming te bepalen. De waarneembare afwijkingen bij CVS zijn regioís van corticale hypoperfusie, vooral uitgesproken aan frontale, pariŽtale en occipitale regioís. Hier kan men een duidelijk verschil aanduiden tussen CVS en depressie. Als diagnose op zich is het tot op de dag van vandaag niet bruikbaar, wel kan men het aanwerven in de speurtocht naar een neurologische marker.


    1.9.7 - De criteria voor diagnose

    1.9.7.1 - De Australische criteria

    • een ernstig en langdurig gevoel van fysieke vermoeidheid, die erger wordt na lichamelijke activiteit.

    • ten minste 6 maanden aanwezig

    • onverklaarbaar op basis van onderzoeken en labo.

    • verslechtering van het korte termijngeheugen en de concentratie, een verminderd libido, fysieke vermoeidheid, maar minder persisterend dan die bij depressie.

    PatiŽnten worden uitgesloten indien ze een chronische medische aandoening hebben die vermoeidheid kan veroorzaken, of ze een voorgeschiedenis hebben van schizofrenie.

    1.9.7.2 - De Fukuda Criteria - Deze werden in 1994 gepubliceerd. Indien onderzoeken geen aandoening hebben kunnen vinden, kan dit systeem gebruikt worden. Ze zijn een hernieuwde versie van de criteria van Holmes, die reeds in 1988 gepubliceerd werden in de Annals of Internal Medicine :

    • een onverklaarde, klinisch geŽvalueerde vermoeidheid van meer dan 6 maanden die niet het resultaat is van inspanning en niet aanzienlijk verbetert door rust. Het normale functioneren wordt er door aangetast, op beroepsmatig, sociaal en/of persoonlijk niveau.

    • deze wordt aangevuld door ten minste 4 van de volgende symptomen, allen gelijktijdig en gedurende meer dan 6 achtereenvolgende maanden : * achteruitgang van het korte-termijngeheugen of van het concentratievermogen - * pijnlijke keel - * gevoelige lymfeklieren - * spierpijn - * hoofdpijn, nieuw in al zijn aspecten - * niet-verkwikkende slaap - * malaisegevoel na inspanning - * gewrichtspijn zonder zwelling of roodheid.

    1.9.7.3 - De Canadese criteria - Het Canadian Consensus panel voor CVS/ME heeft de meest recente criteria ontwikkeld voor de ziekte. Eind september 2002 werd hierover een artikel gepubliceerd op : http://www.cfids-cab.org/MESA/ccpc.html - Een samenvatting vindt u hieronder.
    Het werd voorgesteld op een conferentie als een nieuwe klinische definitie voor het Chronisch Vermoeidheidssyndroom en zal gepubliceerd worden als een klinische definitie voor ME/CVS.
    De ME Society of America stelt dat dit de beste klinische definitie is tot nu toe, ondanks het feit dat ze niet perfect is. Het inwerken van meer cardiale en neurologische symptomen (pijn in de borst, pijn in de linker borst, tachycardie en pijn door neuropathie) en meer nadruk leggen op spierzwakheid en het flauwtegevoel in plaats van "vermoeidheid", zou de symptomatologie meer accuraat hebben weergegeven en de criteria ernstig verbeterd hebben. Desondanks dit geeft de Canadian Consensus Panel clinical case definition een beter beeld van de ervaringen en manifestaties van de ziekte dan andere huidige definities.

    Het is samengevat als volgt :

    • malaise en vermoeidheid na inspanning - Er is een vermindering van zowel fysiek als mentaal uithoudingsvermogen, snelle musculaire en cognitieve vermoeibaarheid, vermoeidheid, malaise en/of pijn na inspanning en de neiging tot verergeren van andere symptomen. Een pathologisch trage herstelperiode (het duurt meer dan 24 uur om te herstellen). Symptomen verergeren door elke vorm van stress. Er moet bij de patiŽnt een duidelijk tijdstip van ontstaan zijn, onverklaarbare, aanhoudende of steeds terugkerende fysieke en mentale vermoeidheid die in wezen het activiteitsniveau sterk verlaagt.

    • slaapstoornissen - Onverkwikkende slaap of slechte slaapkwaliteit, stoornissen in het slaapritme.

    • pijn - Artralgia en/of myalgia zonder klinische bewijzen van inflammatoire respons of gewrichtszwelling of roodheid. De pijn kan waargenomen worden in de spieren, gewrichten of nek en soms van nature migrerend. Vaak is er een ernstige hoofdpijn van een nieuw type, patroon of ernst.

    • neurologische/cognitieve uitingen - Twee of meer van de volgende moeilijkheden zouden aanwezig moeten zijn : verwardheid, verlies aan concentratievermogen en korte termijngeheugen, moeilijkheden met het verwerken van nieuwe informatie, moeilijk woorden vinden, intermittente dyslexie, perseptische en sensorische stoornissen, desoriŽntatie, ataxie. Er kan een 'overload' fenomeen optreden : informationele, cognitieve, sensorische en/of emotionele overload die kan leiden tot relaps en/of angst.

    • minstens 1 symptoom op twee van de volgende categorieŽn : a) autonomische uitingen - Bijvoorbeeld zenuw gemedieerde hypotensie (NMH), postuur gerelateerde orthostatisch tachycardie syndroom (POTS), uitgestelde postuurgerelateerde hypotensie, vertigo, licht gevoel in het hoofd, extreme bleekheid stoornissen van de blaas of darm met of zonder spastische darm (IBS) of blaasdysfunctie, cardiale arythmie, vasomotorische instabiliteit en respiratoire onregelmatigheden -- b) Uitingen in het neuro-endocriene stelsel - Verlies van de thermostatische stabiliteit, intolerantie voor koude/warmte, anorexie of abnormale eetlust, opvallende veranderingen in gewicht, hypoglycemie, verlies van aanpassingsvermogen en tolerantie voor stress, het verergeren van de symptomen bij stress en langzaam herstel en emotionele labiliteit -- c) Uitingen in het immuunsysteem - Gevoelige lymfeklieren, pijnlijke keel, griepachtige symptomen, algemene malaise, ontwikkelen van nieuwe allergieŽn of veranderingen in het optreden van oude allergieŽn, en overgevoeligheid voor medicatie en/of chemicaliŽn
    • de ziekte houdt aan gedurende minstens 6 maanden - Meestal is er een acuut ontstaan, maar het ontstaan kan ook geleidelijk verlopen. Inleidende diagnose kan vroeger mogelijk zijn . * de stoornissen vormen meestal clusters van symptomen die vaak uniek zijn voor een bepaalde patiŽnt - * de uitingen kunnen wisselen en fluctueren. Symptomen verergeren met inspanning of stress.

    Buiten deze verschillende criteria heeft men ook nog de Oxford criteria, die we hier niet verder bespreken, aangezien ze niet meteen de meest gebruikte zijn.


    Cfr. : http://www.freewebs.com/cvs-online/cvsverpleegkundig.htm

    22-09-2005 om 21:16 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (4)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.CVS - Psycho-sociaal
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    CVS Ė Psycho-sociaal

    CVS-online : http://www.cvs-online.nl/



    1. - Psycho-sociale aspecten voor de patiŽnt zelf

    Het is niet eenvoudig om een lijn te trekken voor alle CVS-patiŽnten. Het beleven van een chronische aandoening is voor iedereen anders. De ene patiŽnt zal zich er geleidelijk aan bij neerleggen en aanvaarden dat het leven anders is. De andere zal zich er nooit mee verzoenen en elke dag opstaan om een strijd te leveren.


    1.1 Ė Psychologie


    1.1.1 - Fasen in het aanvaarden van CVS

    Een chronische ziekte doormaken is geen sinecure. Net zoals bij elke ernstige ziekte moet men een verwerkingsproces door, een vorm van rouwen. In een aantal punten volgt hierbij een overzicht van de verschillende aspecten van dat verwerkingsproces. Wel is het belangrijk te vermelden dat dit niet voor elke patiŽnt in dezelfde volgorde verloopt. Meer zelfs, niet elke patiŽnt zal alle fases doormoeten :

    • Ontkenning
      In een eerste fase wil men het gegeven misschien niet accepteren. Horen dat men een chronische ziekte heeft is een erg zwaar gegeven. De ontkenning geeft de patiŽnt de tijd om te leren omgaan met dit gegeven, het is een soort tijdelijke afweerreactie. Ontkenning is een fase die zeker niet bij alle patiŽnten zal voorkomen.

    • Woede en onmacht
      Een vraag die hier steeds weer voorkomt is : ďWaarom ik ? Waarom moet dit nu net mij overkomen ?Ē Onder ogen zien dat het leven nu aangepast moet worden aan een aantal beperkingen is geen eenvoudige opdracht. De woede die dit met zich meebrengt uit zich niet alleen ten opzichte van de ziekte, ook naar verpleegkundigen, arts, familie, partner, ...
      Het is niet evident om de patiŽnt te benaderen in deze periode, want de woede kan zich makkelijk tegen u keren. Toch is het belangrijk om er te zijn. De woede is een uiting van gevoelens, een verlegging van grenzen. Men kan het positief en negatief gaan bekijken. Want uiteraard is het niet aangenaam en kan het heel vermoeiend zijn voor de patiŽnt zelf, maar anderzijds is het ook een teken van het aangaan van een gevecht met het ziek zijn.

    • Marchanderen
      Dit is een fase die veel met schuldgevoel te maken heeft. Men gaat onderhandelen met zichzelf; zijn ziekte, artsen, ... Men belooft iets in ruil voor gezondheid. Bijvoorbeeld : ďIndien ik genees zal ik het veel rustiger doen.Ē, ďDokter genees mij en ik geef u mijn hele rijkdomĒ, ... Iemand die gelovig is zal dan bijvoorbeeld ook met God onderhandelen. ďGenees me en ik zal elke week naar de kerk gaan.Ē

    • Depressie
      Depressie is in tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt veel meer dan een psychisch probleem, maar een fenomeen dat in verband staat met lichaam, geest en persoonlijkheid. Bij CVS gaat het slecht zelden om een echte klinische depressie, maar eerder over Ďgedeprimeerd zijní. Rekening houdende met het feit dat men constant wordt geconfronteerd met zijn eigen beperkingen en met het onbegrip hieromtrent, is dit niet zo moeilijk te begrijpen. Men durft al eens uit het oog verliezen wat men nog allemaal wel kan. Hier kan de patiŽnt ofwel heel sterk verdriet gaan uitten ofwel zeer teruggetrokken worden. Een ďCVS-depressieĒ is eigenlijk een verlies van het eigen kunnen, het gevoel te falen.

    • Aanvaarding
      Aanvaarden dat men chronisch ziek is blijkt geen eenvoudige opdracht. Pas na geruime tijd, die voor iedereen anders is, zal men aanvaarden dat men niet meer alles van het lichaam kan eisen wat men zou willen. Sommige CVS-patiŽnten zijn opgelucht als ze te horen krijgen dat ze CVS hebben. De onzekerheid is weg, er is inderdaad iets mis, men heeft het zich niet ingebeeld. Dit wil echter niet zeggen dat de ziekte aanvaarden dan sneller verloopt, vaak blijft er een haatgevoel omdat men niet echt iets kan doen. Aanvaarding is vaak geen definitief gegeven. Vandaag kan je er mee leven en morgen gaat het weer helemaal niet.Er blijven dieptepunten. Voor het aanvaarden is het van cruciaal belang dat men zijn beperkingen aanvoelt en ze aanvaarden kan. Het leven moet in een nieuw perspectief worden geplaatst, een leven met CVS.


    1.1.2 - Aanpassen van het leven

    Ziek worden verandert je hele leven en brengt een gevoel mee van verlies aan zelfstandigheid. Door het verliezen van een aantal mogelijkheden kan men uiteindelijk ook gaan veranderen als persoon. Er is immers een rolverandering. Als voorbeeld hiervoor nemen we een jonge huismoeder. Daar waar zij vroeger instond voor de huishoudelijke activiteiten en de zorg voor de kinderen kan dit op een bepaald moment te veel worden. Hier kan deze jonge moeder nog meer het gevoel krijgen te falen en schuldgevoelens krijgen over haar ziek zijn. Ook op sociaal vlak zal er veel veranderen. Indien de vroegere contacten niet meer op eenzelfde niveau kunnen aangehouden worden, is er een risico op isolatie. De patiŽnt wil niemand ten laste zijn. In welke mate dit ervaren wordt is erg afhankelijk van persoon tot persoon.


    1.1.3 - De persoonlijkheid speelt een belangrijke rol

    Hoe men met ziekte omgaat is erg afhankelijk van zijn persoonlijkheid. De patiŽnt die voor zijn ziekte erg optimistisch en actief was zal vooral gaan vechten tegen de ziekte, op zoek gaan naar hulp en alle mogelijke informatie verzamelen die maar enigszins verkrijgbaar is. Als iets niet lukt wordt naar een oplossing gezocht. Was de patiŽnt echter een zeer negatief en pessimistisch persoon, dan wordt het niet makkelijk. Men zal meer de negatieve punten zoeken, kijken naar wat niet meer gaat in plaats van naar wat wel. Dit is erg in uitersten geschetst. De meeste mensen zullen echter een karakter hebben dat zich tussen deze twee bevindt en zullen dag per dag hun ziekte anders ervaren.  Waar men vandaag veel moed heeft en alles lijkt te lukken, kan het morgen allemaal tegenslagen.



    1.2 - Sociale aspecten


    1.2.1 - Het gezin

    De reacties van een gezin op ziekte is erg afhankelijk van de relatie met het zieke familielid en hoe men naar ziekte in het algemeen kijkt.  De reacties kunnen uiteraard zeer verschillend zijn van gezinslid tot gezinslid. In principe zal men zoveel mogelijk proberen om het leven van de ziekte aangenamer te maken. Indien men voordien nooit van CVS gehoord had is dat vaak een probleem. Onwetendheid en gebrek aan kennis zorgen voor problemen. Sommige familieleden zullen wel begrip willen tonen maar weigeren te aanvaarden dat de patiŽnt ziek is. vaak weet men niet hoe men zich moet gedragen ten opzichte van de patiŽnt, wat deze niet altijd begrijpen kan. Zij voelen dit aan alsof ze plots voor een vreemde staan.


    1.2.2 - Partners en relaties

    Op gebied van relaties, huwelijken en het stichten van een gezin, kunnen een aantal problemen de kop opsteken. In het leven spelen relaties en liefde een voorname rol, en dit veranderd zeker niet als men ziek is. Indien je als patiŽnt een relatie aangaat is dit niet altijd eenvoudig. De partner heeft het recht te weten wat er aan de hand is, maar de angst voor afwijzing is een reŽel probleem. Uitleggen aan die partner wat CVS is en dat men van dag tot dag leeft is geen eenvoudige opdracht. Bij jonge mensen ligt denken aan trouwen en het stichten van een gezin vaak erg moeilijk.
    Ook voor bestaande relaties kan CVS een hele slag betekenen. Sommige partners zullen zo goed mogelijk willen helpen uit oprechte bezorgdheid, anderen misschien omdat het voelt alsof het moet. Hierdoor wordt de patiŽnt opgezadeld met schuldgevoelens. Een ander probleem is jaloezie. Daar waar de patiŽnt bepaalde activiteiten niet meer aankan vormen die voor de partner geen probleem. De patiŽnt kan eventueel jaloezie voelen voor wat de partner wel kan, en heeft hier schuldgevoelens over. Het is niet zeldzaam dat CVS in een relatie problemen geeft. Soms gaat dit leiden tot een versterking van de band binnen de relatie, soms tot het verbreken van de relatie.


    1.2.3 - Vrienden

    Vrienden behouden of nieuwe vrienden maken is niet eenvoudig als je CVS hebt. In tijden van nood leert men pas zijn vrienden kennen. Sommige vriendschappen zullen wegvallen, maar die die blijven bestaan zijn meestal zeer hechte vriendschapsbanden. Afspraken maken is soms een probleem, men weet immers niet wat morgen zal brengen, hoe men zich zal voelen. Activiteiten uitvoeren is niet altijd mogelijk, en vaak gaan vooral gesprekken belangrijk worden. Een gesprek gaat nu eenmaal snel over gezondheid. Praten over CVS kan soms opluchten, maar niet elk gesprek mag over ziek zijn gaan want dan wordt de patiŽnt er nogmaals op gewezen dat er beperkingen zijn., met de nodige frustratie topt gevolg. Bij echte vriendschap moet het van twee kanten komen, je leert elkaar aanvoelen, je werkt samen aan een hechte vriendschap.


    1.2.4 - Werk of studies

    Blijven werken is niet voor elke CVS patiŽnt mogelijk. Vaak wordt overgeschakeld naar halftijdswerken, anderen worden arbeidsongeschikt verklaard. Dit is vaak een erg moeilijk moment. Het gevoel niets meer aan te kunnen treedt ook hier vaak op en het risico voor sociaal isolement is reŽel. Indien de patiŽnt nog arbeid aankan is de perfecte job een job die men thuis kan uitoefenen, op eigen tempo en met flexibele uren. Maar zeg je op een sollicitatie dat je CVS hebt ? Werk vinden is dan ook niet zo vanzelfsprekend. Voor hen die kunnen blijven werken is er vaak het probleem van onbegrip bij de collegaís.
    De jongere CVS-patiŽnt die nog naar school gaat heeft het ook niet makkelijk. Regelmatige afwezigheid en moeilijkheden met concentratie zijn geen zeldzame problematiek. Thuis les krijgen is een mogelijkheid. Alles hangt af van de mogelijkheden van de patiŽnt, en uiteraard van de samenwerking met de school.


    1.2.5 - Contact met andere CVS-patiŽnten

    Of de patiŽnt er nood aan heeft om lotgenoten te ontmoeten is erg persoonsgebonden. De ene zal er steun in vinden om te praten met mensen die hetzelfde meemaken, te weten dat men niet de enige is. Mits wat goed advies gaat de patiŽnt dan ook een deel zelfrespect herwinnen, want met de nodige aanpassingen is het leven echt wel de moeite waard. Maar voor iemand anders kunnen de kaarten helemaal anders liggen. Niet iedereen wil geconfronteerd worden mer lotgenoten. Dit kan immers een bron van frustratie en angst zijn, bijvoorbeeld om mensen te zien die er erger aan toe zijn. Niet iedereen kan het aan te horen dat het leven aangepast moet worden en in teken gaat staan van de ziekte. Dat kan hen immers hun laatste sprankeltje hoop ontnemen. De patiŽnt beslist dus zelf best of de nood aan contact aanwezig is.




    2. - Psycho-sociale aspecten voor de omgeving

    2.1 - Psychologische aspecten

    Samenleven met een CVS-patiŽnt is niet altijd even eenvoudig, en dat geldt zowel voor kinderen, partners, ouders, ... De gezinssituatie wordt op zijn kop gezet. Voor ouders en partners zal er vooral het gevoel zijn van te moeten zorgen voor de patiŽnt, en dat kan soms psychologisch best doorwegen en zodoende gevolgen hebben voor de relatie. Kinderen zullen zich misschien achteruit geduwd voelen ten opzichte van het zieke gezinslid. Het is dus echt wel zo dat het evenwicht in het gezin hersteld moet worden. Afhankelijk van gezin tot gezin kan dit vrij snel gebeuren of behoorlijk lang duren.


    2.1.1 - Opvangen van een CVS-patiŽnt

    Voor de directe omgeving is het niet altijd eenvoudig om een CVS-patiŽnt op te vangen. Het levenritme moet min of meer worden aangepast aan de noden en mogelijkheden van de patiŽnt. Als men als omgeving opmerkt dat de patiŽnt vermoeid raakt, dan is het belangrijk daar rekening mee te houden. Ook met geheugen- en concentratie problemen moet men rekening houden. Daarbij rekening houdende met het feit dat de vermoeidheid snel kan optreden is het niet verwonderlijk te stellen dat het ook voor de omgeving behoorlijk verwarrend kan worden. Want hoe vang je iemand op als je zelf misschien nog aan het verwerken bent dat de situatie binnen het gezin volledig omgeslagen is ? Ook hier kunnen we het probleem aanhalen van het ontbreken van kennis rond CVS. Want niet iedereen heeft natuurlijk het geluk van op een begrijpende specialist te stoten. Vele gezinnen zijn reeds lang op zoek naar iemand die hen kan vertellen wat er aan de hand is en in vele gevallen wordt het vermoeden van CVS dan uitgesproken door een huisarts, die misschien zelf niet alle details rond CVS kent. Vooral in het begin zullen er dus problemen optreden, maar na verloop van tijd lossen die zichzelf vaak op.


    2.1.2 Ė Communicatie

    De beste vorm van communicatie is de open communicatie, alles binnen het gezin moet bespreekbaar zijn. Met elkaar praten over gevoelens kan een hele opluchting betekenen. Ermee blijven rond zeulen maakt dat de situatie nog zwaarder om dragen wordt. Natuurlijk mag niet elk gesprek over CVS gaan, anders komt men in een situatie waar alle gezinsleden onder enorme druk staan. Daar waar de patiŽnt zelf psychologisch opgevangen wordt, is dit voor de familieleden ook nuttig. Een objectieve buitenstaander kan vaak helpen inzicht te krijgen in bepaalde problemen en een gesprek op gang brengen. De moed verliezen is geen schande, maar ook familieleden en vrienden die het niet meer zien zitten moeten de kans krijgen er met de patiŽnt over te praten.



    2.2 - Sociale aspecten

    Men verliest soms uit het oog dat de CVS-patiŽnt nog altijd dezelfde persoon is. De ziekte moet een plaats krijgen in het leven van zowel de patiŽnt als de familie. Het is nu eenmaal niet eenvoudig zich in te leven in de wereld van de CVS-patient, want als men er niet constant mee geconfronteerd wordt, blijft alles nogal vaag en merkt men de zware last niet die de ziekte met zich meebrengt.
    Net zoals voor de patiŽnten, is het voor de partners ook allemaal niet zo eenvoudig. Ze moeten zorgen voor een rustige en vertrouwde omgeving. Er moet geleefd worden op een ander tempo en er wordt van hen verwacht dat ze zich inleven in de wereld van de CVS-patiŽnt. Ook hun levensritme en levensactiviteiten zijn verstoord. Zaken die vroeger normaal leken, kunnen nu niet meer en dit is vaak het moeilijkste. Heel wat van hun toekomstplannen vallen in het water. De partners moeten echt zoeken naar een evenwicht. De partner moet er echt voor zorgen dat hij zich niet naar de ziekte gaat gedragen. Ook zijn leven gaat verder, zowel op sociaal vlak als op werk vlak. Hij zal zeker zaken moeten opofferen, maar niet alles. Er af en toe eens tussen uitknijpen doet goed, met of zonder een zieke in de buurt.
    Wanneer iemand in een vriendschapsrelatie chronisch ziek wordt, kan dit voor heel wat veranderingen zorgen. Niet iedereen is opgewassen tegen de harde confrontatie met lichamelijk lijden. Als vriend word je dan geconfronteerd met een vorm van angst. Hoe moet ik me nu gedragen ? Doe ik alsof er niets aan de hand is ? Laat ik hem/haar gewoon met rust ? Of vraag ik naar meer uitleg ? Vaak durft men zín angsten niet te uiten, wat tot frustratie kan leiden.
    Ontspanning is belangrijk voor iedereen. Het is dus van groot belang dat iedereen die leeft met een CVS-patiŽnt voldoende tijd vrijmaakt voor zowel individuele als gezamenlijke ontspanningsmomenten. Activiteiten die men alleen kan uitoefenen gebeuren best zo actief mogelijk. Wekelijks eens goed gaan sporten om je energie kwijt te spelen, je gedachten te verzetten, is een goede ontspanning.
    Wanneer men leeft met een CVS-patiŽnt is stress een veel voorkomend fenomeen, maar dit zou vermeden moeten worden. Ontspanning is hiervoor de oplossing.



    2.3 - Psychologische aspecten

    Samenleven met een CVS-patiŽnt is niet altijd even eenvoudig, en dat geldt zowel voor kinderen, partners, ouders, ... De gezinssituatie wordt op zijn kop gezet. Voor ouders en partners zal er vooral het gevoel zijn van te moeten zorgen voor de patiŽnt, en dat kan soms psychologisch best doorwegen en zodoende gevolgen hebben voor de relatie. Kinderen zullen zich misschien achteruit geduwd voelen ten opzichte van het zieke gezinslid. Het is dus echt wel zo dat het evenwicht in het gezin hersteld moet worden. Afhankelijk van gezin tot gezin kan dit vrij snel gebeuren of behoorlijk lang duren.


    2.3.1 - Opvangen van een CVS-patiŽnt

    Voor de directe omgeving is het niet altijd eenvoudig om een CVS-patiŽnt op te vangen. Het levenritme moet min of meer worden aangepast aan de noden en mogelijkheden van de patiŽnt. Als men als omgeving opmerkt dat de patiŽnt vermoeid raakt, dan is het belangrijk daar rekening mee te houden. Ook met geheugen- en concentratie problemen moet men rekening houden. Daarbij rekening houdende met het feit dat de vermoeidheid snel kan optreden is het niet verwonderlijk te stellen dat het ook voor de omgeving behoorlijk verwarrend kan worden. Want hoe vang je iemand op als je zelf misschien nog aan het verwerken bent dat de situatie binnen het gezin volledig omgeslagen is ? Ook hier kunnen we het probleem aanhalen van het ontbreken van kennis rond CVS. Want niet iedereen heeft natuurlijk het geluk van op een begrijpende specialist te stoten. Vele gezinnen zijn reeds lang op zoek naar iemand die hen kan vertellen wat er aan de hand is en in vele gevallen wordt het vermoeden van CVS dan uitgesproken door een huisarts, die misschien zelf niet alle details rond CVS kent. Vooral in het begin zullen er dus problemen optreden, maar na verloop van tijd lossen die zichzelf vaak op.


    2.3.2 Ė Communicatie

    De beste vorm van communicatie is de open communicatie, alles binnen het gezin moet bespreekbaar zijn. Met elkaar praten over gevoelens kan een hele opluchting betekenen. Ermee blijven rond zeulen maakt dat de situatie nog zwaarder om dragen wordt. Natuurlijk mag niet elk gesprek over CVS gaan, anders komt men in een situatie waar alle gezinsleden onder enorme druk staan. Daar waar de patiŽnt zelf psychologisch opgevangen wordt, is dit voor de familieleden ook nuttig. Een objectieve buitenstaander kan vaak helpen inzicht te krijgen in bepaalde problemen en een gesprek op gang brengen. De moed verliezen is geen schande, maar ook familieleden en vrienden die het niet meer zien zitten moeten de kans krijgen er met de patiŽnt over te praten.


    2.3.3 - Sociale aspecten

    Men verliest soms uit het oog dat de CVS-patiŽnt nog altijd dezelfde persoon is. De ziekte moet een plaats krijgen in het leven van zowel de patiŽnt als de familie. Het is nu eenmaal niet eenvoudig zich in te leven in de wereld van de CVS-patient, want als men er niet constant mee geconfronteerd wordt, blijft alles nogal vaag en merkt men de zware last niet die de ziekte met zich meebrengt.
    Net zoals voor de patiŽnten, is het voor de partners ook allemaal niet zo eenvoudig. Ze moeten zorgen voor een rustige en vertrouwde omgeving. Er moet geleefd worden op een ander tempo en er wordt van hen verwacht dat ze zich inleven in de wereld van de CVS-patiŽnt. Ook hun levensritme en levensactiviteiten zijn verstoord. Zaken die vroeger normaal leken, kunnen nu niet meer en dit is vaak het moeilijkste. Heel wat van hun toekomstplannen vallen in het water. De partners moeten echt zoeken naar een evenwicht. De partner moet er echt voor zorgen dat hij zich niet naar de ziekte gaat gedragen. Ook zijn leven gaat verder, zowel op sociaal vlak als op werk vlak. Hij zal zeker zaken moeten opofferen, maar niet alles. Er af en toe eens tussen uitknijpen doet goed, met of zonder een zieke in de buurt.
    Wanneer iemand in een vriendschapsrelatie chronisch ziek wordt, kan dit voor heel wat veranderingen zorgen. Niet iedereen is opgewassen tegen de harde confrontatie met lichamelijk lijden. Als vriend word je dan geconfronteerd met een vorm van angst. Hoe moet ik me nu gedragen ? Doe ik alsof er niets aan de hand is ? Laat ik hem/haar gewoon met rust ? Of vraag ik naar meer uitleg ? Vaak durft men zín angsten niet te uiten, wat tot frustratie kan leiden.
    Ontspanning is belangrijk voor iedereen. Het is dus van groot belang dat iedereen die leeft met een CVS-patiŽnt voldoende tijd vrijmaakt voor zowel individuele als gezamenlijke ontspanningsmomenten. Activiteiten die men alleen kan uitoefenen gebeuren best zo actief mogelijk. Wekelijks eens goed gaan sporten om je energie kwijt te spelen, je gedachten te verzetten, is een goede ontspanning.
    Wanneer men leeft met een CVS-patiŽnt is stress een veel voorkomend fenomeen, maar dit zou vermeden moeten worden. Ontspanning is hiervoor de oplossing.



    3. - CVS door de ogen van de buitenstaander

    CVS-patiŽnten worden in onze maatschappij nog veel te vaak aanzien voor mensen die liever niet willen gaan werken. Het onderwerp is vaak nog een taboe. Het onbegrip van de buitenwereld maakt vaak dat de patiŽnt zich naar dat beeld gaat gedragen. Wanneer de patiŽnt zegt vermoeid te zijn, krijgt men de opmerking dat iedereen wel eens moe is. Hierdoor ontstaat er druk en onbegrip bij beide partijen. De patiŽnt moet gaan vechten tegen de vooroordelen die leven in de maatschappij.
    ďDe benaming yuppie-flu of yuppie-griep als omschrijving van CVS toont aan dat het moeilijk is voor ons als CVS-patiŽnten om ernstig te worden genomen." (Uit : ďMoe & onbegrepenĒ - Stefan Lievens/Ethel Schaut - Uitgeverij Lannoo, Tielt, 1999 - p. 64 Ė cfr. : http://mike.messageboard.nl/6223/viewtopic.php?t=813 -).


    Cfr. : http://www.freewebs.com/cvs-online/cvspsychosociaal.htm

    22-09-2005 om 18:21 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fibromyalgie - Symptomen / Syndromen die vaak voorkomen in combinatie met fibromyalgie / Verergende factoren

     
    Fibromyalgie
    1. - Symptomen
    2. - Syndromen die vaak samen gaan met fibromyalgie
    3. - Factoren die de fibromyalgie verergeren


    Tabel 1. - Symptomen

    Symptoom
    Aanvulling
      Pijn Meestal begint het in de rug, schouders of nek, breidt zich uit, verspringt soms. Voornamelijk in veel gebruikte spieren. Later ook in armen, benen, handen, voeten, borst en gezicht.
      Stijfheid
      Vermoeidheid Chronisch
      Stemmingwisselingen Sombere gevoelens, depressiviteit, paniekaanvallen, angstaanvallen
      Slaapproblemen Slapeloosheid, vaak wakker worden, slecht inslapen
      Minder controle over de spieren Krachtverlies, slechte coordinatie, (verlate) blauwe plekken, zwakke knieen, zwakke enkels
      Gevoeligheid rond gewrichten, spieren, banden, peesaanhechtingen
      Spastische darm Wisselende onregelmatige ontlasting, buikpijn, krampen, winderigheid, grastritis
      Slecht zien Oogvertroebeling, vaak veranderingen in voorschrijving bril of lenzen
      Hoofpijn Spanningshoofdpijn, migraine
      Concentratieproblemen Fibrofog, tijdelijk geheugenverlies, door elkaar halen van woorden, verwarring, moeite met concentreren, gebrek aan concentratie, problemen met het korte termijn geheugen
      Vermindere weerstand Keelpijn, gevoelige lympheknopen, verstopte neus
      Gevoeloosheid
      Pijnlijke huid Tinteling in handen en voeten
      Duizeligheid Licht in het hoofd
      Spierkrampen
      Nachtblindheid
      Vasthouden van vocht Gewicht aankomen, gevoel van gezwollen extremiteiten, niet goed kunnen uit plassen
      Haarverlies
      Slechte temperatuurcontrole Zweten in bed, opvliegers, koude handen en/of voeten, koud voelen tot op het bot
      Hypoglycemie Een te lage concentratie van glucose in het bloed
      Pijnlijke mentruatie Pijnlijke geslachtsgemeenschap, impotentie
      GeÔrriteerde blaas
      Droge mond en ogen
      Breekbare nagels Buigen naar onderen
      Gevoeligheid voor chemicaliŽn
      Gevoeligheid voor koude Pijn als handen in koud water
      Hartkloppingen dit symptoom is aangemeld door een lezer, meer hierover is te vinden in het Gastenboek en Vragen
      Geslonken kaakbeen dit symptoom is aangemeld door een lezer, meer hierover is te vinden in het Gastenboek en Vragen

              
    Behalve de lange lijst met symptomen is er ook een lijst met syndromen die vaak voorkomen in combinatie met Fibromyalgie

    Tabel 2. - Syndromen

    Afkorting
    Naam
    Uitleg
    HMS Hyper Mobiliteits Syndroom Je gewrichten en je banden zijn te ruim waardoor je spieren voor de stevigheid van je lichaam moeten zorgen. Veel meer informatie staat in gastenboek
    PLMN Periodic Limb Movement during Sleep Het gevoel wat je krijgt als je denkt aan het einde van de trap te zijn en er komt nog een tree, armen en benen vliegen alle kanten op.
    RLS Restless Leg Syndroom Armen en benen kunnen niet stil blijven
    Bruxism Tandenknarsen
    FMS Fibromyalgia Syndroom
    MPS Myofacial Pijn Syndroom Lijkt in veel opzichten op fibromyalgie, maar heeft triggerpoints in plaats van Tenderpoints. MPS heeft ook specifiek regionale pijn in tegenstelling, tot de wijdverbreide pijn van fibromyalgie. De pijn bij MPS is meestal ook scherper. Cfr. de link hieronder. 
    FMS&MPS complex Foot Wijd van voren, smal van achter met een hoge boog
    CFS Chronic Fatigue Syndroom Chronische vermoeidheid, dit komt ook vaak voor bij fibromyalgie. Het is moeilijk het verschil te zien. fibromyalgie kent ook chronische vermoeidheid en CFS kent ook pijn, maar CFS heeft vermoeidheid als voornaamste klacht terwijl dat bij fibromyalgie de pijn is. Ook heeft iemand met CFS meer immuunklachten zoals : infecties, koorst en opgezette lympheknopen.
    Spastische colon Kramptoestand van het afdalende gedeelte van de dikke darm, die gepaard gaat met pijn en de linker buikhelft en (spastische) constipatie, afgewisseld met perioden van diarree
    Candida Syndroom Een schimmelziekte van huid en slijmvliezen, dit levert vrijwel dezelfde symptomen op : moe, depressief, spijsverteringsklachten etc. Cfr. de link hieronder. 
    MCSS Multiple Chemical Sensitivity Syndroom gevoeligheid voor geuren, geluid, fel licht, medicatie en voedsel
    HPA-as verstoorde HPA-as Een verstoorde hypothalamus, hypofyse en bijnieren as, houdt in dat de belangrijkste hormoonproducenten niet meer in de normale verhouding hormonen produceren.
    TMJD Temporomandibular Joint Dysfunction Syndroom Syndroom wat enorme hoofd- en gezichtspijn veroorzaakt
    CCS Carpal Tunnel Syndroom Een veel voorkomende conditie die het gebruik van de hand verstoord. De conditie veroorzaakt verschillende anatomische en metabolische storingen. De symptomen zijn pijn en gevoeloosheid in de vingers( meestal de duim, wijs- en middelvingers) en pijn in de pols.  Cfr. ook de link hieronder. 
    MVP Mitral Valve Prolapse Het buigen van 1 of beide bladen van de Mitrale klep (de klep tussen de linkerkamer en linkerboesem van het hart) tijdens de persfase van de hartcyclus. Dit geeft een hartruis. Cfr. ook de link hieronder. 
    PMS Prementrueel Syndroom Vaak voorkomend verschijnsel, meestal voorkomend ongeveer 10 dagen voor menstruatie. Bijna iedere vrouw heeft er een keer last van, sommige altijd, symptomen komen voor een deel overeen met fibromyalgie zoals; hoofdpijn, rugpijn, vochtvasthouden, gemoedsveranderingen etc. Cfr. ook de link hieronder. 
    RP Raynaud's Phenomenon Een syndroom waarbij tijdens een aanval geen bloed naar de vingers stroomt. De symptomen zijn koude vingers, verkleuring van de huid (wit,rood of blauw) pijnlijk tintelen, en een niet stekende pijn. Cfr. ook de link hieronder. 
    Rheumatische ziekten Reuma is een verzamelnaam voor meer dan tweehonderd verschillende aandoeningen van het houdings- en bewegingsapparaat die niet worden veroorzaakt door een ongeval of blessure. Er wordt vaak een driedeling gehanteerd om het begrip reuma inzichtelijker te maken. Die driedeling is :
    • Ontstekingsreuma : hieronder vallen aandoeningen als reumatoÔde artritis, de ziekte van Bechterew, maar ook systeemziekten als systemische lupus erythematodes en sclerodermie.
    • Artrose : bij deze reumatische aandoening gaat het gewrichtkraakbeen in kwaliteit achteruit en kan op den duur zelfs verdwijnen.
    • Weke-delenreuma : weke delenreuma zijn aandoeningen aan spieren, pezen, banden, kapsels, slijmbeurzen en tussenwervelschijven.
    Secundaire Fibromyalgie Deze past niet echt in het rijtje thuis, maar ik wilde het er wel bij hebben, In dit geval is fibromyalgie een bijkomend syndroom bij andere ziekten zoals : Ehlers-Danlos, rheumatoide artitis etc.Cfr. ook de link hieronder. 
    Psoriasis Bij Psoriasis is het normale proces van huidvernieuwing verstoord, het vervangingsproces van huidcellen is verstoord en gaat het abnormaal snel.
    Syndroom van Tietze een nog onbegrepen aandoening aan de overgang tussen borstbeen en ribben. Dit is een onschuldige aandoening die heftige pijn kan veroorzaken en die bij hoesten en diep ademhalen meer pijn dan normaal veroorzaakt.

    Hieronder een lijstje met omstandigheden en condities die Fibromyalgie klachten verergeren

    Tabel 3. - Verergerende factoren

      Omstandigheden en Condities 
      Te veel beweging
      Te lang dezelfde houding
      Verandering in weer, koud, vochtig
      Winter, herfst weer
      Tochtige omgeving
      Vochtigheid
      Stress
      Angst
      Depressie
      Hormoonwisselingen
      Onregelmatige tijden slaap en rust

    Cfr. : http://toki.xs4all.nl/fibro/ 

    22-09-2005 om 13:18 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (23 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fibromyalgie (CVS-online)
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    Fibromyalgie

    CVS-online :
    http://www.cvs-online.nl/



    1. - Wat is fibromyalgie ?


    1.1 Ė Definitie

    Fibromyalgie is een vorm van weke delen reuma. Met weke delen bedoelen we spieren, bindweefsel, pezen, slijmbeurzen en tussenwervelschijven. Er is echter in de meeste gevallen geen sprake van ontstekingen of vergroeiÔngen, wat bij andere vormen van reuma in principe wel het geval is.


    1.2 Ė Naamgeving

    Fibromyalgie is al zeer lang bekend onder verschillende benamingen zoals fibrositis, fibromyalgie,
    fibromyositis, myofasciaal pijnsyndroom, spierreuma, spanningsreuma, weke delen reuma e.d. Aangezien er geen objectieve ontstekingsverschijnselen zijn, is de aanduiding fibromyalgie een redelijke benaming, die aangeeft dat er sprake is van pijnklachten in fibreus bindweefsel en in spierweefsel.


    1.3 Ė Prevalentie

    Iedereen kan fibromyalgie krijgen. Het openbaart zich meestal tussen de 25-40 jaar, maar er zijn
    ook kinderen en bejaarden met fibromyalgie. Fibromyalgie komt bij 2 op de 100 mensen voor. En vooral bij vrouwen, maar er zijn ook mannen met fibromyalgie.


    1.4 Ė Oorzaak

    Over de oorzaak van fibromyalgie kunnen we kort zijn: tot op heden is er geen serieuze kandidaat gevonden die als veroorzaker van fibromyalgie kan worden aangewezen. De ťťn kan zich niet herinneren wanneer het precies is begonnen, de ander weet nog precies dat het na een ongeluk is ontstaan of na een traumatische ervaring. Er zijn wel een aantal theorieŽn geopperd, zoals het verkeerd verwerken van prikkels of problemen met de bloedtoevoer naar de hersenen.



    2. - Symptomen

    • pijn is het belangrijkste symptoom van fibromyalgie. De pijn gaat gepaard met stijfheid en gevoeligheid rond de gewrichten, spieren en pezen. De pijnklachten nemen dikwijls toe bij koud en vochtig weer, bij vermoeidheid, bij ongewone of overmatige inspanningen en bij emotionele stress.

    • slaapstoornissen met vermoeidheid is een ander niet onbelangrijk symptoom. Het gaat meestal gepaard met vermoeidheid bij het opstaan.

    • Spierstijfheid

    • hoofdpijn

    • verstoorde darmtransit

    • krachtverlies

    Uit onderzoek blijkt dat de vrouwelijke patiŽnten īs nachts minder groeihormoon in het bloed hebben dan hun gezonde collegaís. Groeihormoon zorgt voor een goede werking van de spieren. Dit zou dus mogelijk een verklaring kunnen vormen voor de pijn.

    Andere gekende symptomen zijn :

    • krakende gewrichten

    • 'doveí plekken

    • opgezette vingers

    • angstaanvallen

    • opgezette klieren, vooral in de keel en nek onder het oor (lymfeklieren)

    • premenstruele klachten

    • pijn in de kaak

    • geÔrriteerde blaas

    • depressiviteit

    • concentratiestoornissen

    • snel geÔrriteerde huid (bv rode vlekken bij aanraking of kriebelen van de huid, roos enz...

    • broze nagels

    • Restless Leg Syndroom

    • droge of juist veel te natte ogen op de meest vervelende momenten

    • het gevoel van lopende beestjes op de huid

    • aaien ervaren als iets pijnlijks

    • stoornissen in het korte termijn geheugen

    • pijnlijk borstbeen, de pijn is dusdanig dat het diep inademen veel pijn bezorgt

    • het Fenomeen van Reynaud.


    3. - Diagnose

    In eerste instantie zegt men dat de pijn langer dan 3 tot 6 maanden moet aanhouden, en dit in het
    hele lichaam. Hierbij kijkt men naar de zogenaamde pijnpunten of ďtenderpointsĒ. Dit zijn 18 punten op het lichaam die pijngevoelig zijn. Bij een druk van 4kg moeten minstens 11 van de 18 tenderpoints overgevoelig zijn. Dit wil zeggen wegtrekreflex, pijngrimas, slaan of schreeuwen veroorzaken. Dat is ook het verschil met reuma, waar slechts bepaalde punten drukgevoelig zullen zijn. Een drukpunt wordt als positief beschouwd wanneer de patiŽnt aangeeft dat de druk op die plaats pijnlijk is.
    Indien de patiŽnt bij die druk spreekt van gevoeligheid, maar niet van pijn, dan beschouwt men dat punt niet als positief.
    Uit onderzoek is verder gebleken dat 80 van de 100 fibromyalgie patiŽnten lijden aan Candida albicans schimmelinfectie.  De resultaten van een onderzoek in Nijmegen laten zien dat er heel veel psychologische factoren zijn, die overeen komen met de klachten bij CVS. Er wordt een totale onbalans geregistreerd, slaapverstoring, grote vermoeidheid en chronische hoofdpijn. Er wordt een relatie verondersteld met het Epstein-Barr-virus, een tot de groep van Pfeiffer en herpesvirussen behorend virus. 90% van de patiŽnten heeft dit gehad.
    Als bij lichamelijk onderzoek naar speciale pijnpunten wordt gezocht, blijkt een groot aantal van
    de patiŽnten te voldoen aan de criteria voor de diagnose fibromyalgie. Veel onderzoekers zijn dan ook van mening dat het chronische vermoeidheidssyndroom, candida schimmelinfectie en de
    fibromyalgie elkaar in hoge mate overlappen, zo niet bijna identiek zijn. Echter, bij nader onderzoek blijkt het fibromyalgie syndroom een uniek klachtenpatroon te hebben.
    Verder is het uiteraard voornamelijk een differentiaaldiagnose. Zo moet men denken aan volgende aandoeningen :

    • hypothyroÔdie

    • gegeneraliseerde artrosis

    • prodromale fase van een bindweefselziekte

    • polymyositis

    • metabole myopathie

    • hyperparathyroÔdie

    • ziekte van Parkinson

    • osteopenie/osteomalacie



    4. - Behandeling

    Er is tot op heden geen afdoende behandeling bekend, waarbij de patiŽnt volledig geneest. Er wordt wel geŽxperimenteerd met diverse soorten behandeling. Zowel medicinaal als therapeutisch. Soms brengt ťťn van de twee of een combinatie van beiden enige verlichting in de dagelijkse ongemakken:

    4.1 Ė Reumatologie

    PatiŽnten met klachten van het houdings- en bewegingsapparaat zullen in vele gevallen worden verwezen naar een reumatoloog, die het geheel aan klachten vaak kan herkennen, en geleidelijk aan worden andere reumatologische aandoeningen uitgesloten. Soms zal de reumatoloog met gerichte tips beterschap kunnen brengen, waar in andere gevallen hulp moet worden gezocht in een intensieve medische behandeling.


    4.2 Ė Ergotherapie

    Door de fibromyalgie kan de spierkracht achteruit gaan. Een ergotherapeut kan adviseren hoe allerlei dagelijkse levensverrichtingen - het huishouden doen, persoonlijke verzorging, eten koken- ťťnvoudiger kunnen worden gemaakt. De ergotherapeut kan ook aanbevelingen doen naar eventuele hulpmiddelen. Men kan naar de ergotherapeut worden doorverwezen door een reumatoloog, huisarts of ziekenhuis.

    4.3 Ė Fysiotherapie

    Fysiotherapie wordt al eeuwen toegepast onder allerlei vormen, zoals bijvoorbeeld massage. Een fysiotherapeut adviseert, begeleidt of behandelt stoornissen in houding en/of beweging. Dat kan zijn bij blessures van spieren, pezen, banden en gewrichten. Aangezien geen enkele patiŽnt hetzelfde is, maakt men een individueel schema op. Zo heeft men de keuze uit bewegingstherapie, massage, fysiotechniek, ...


    4.4 - Mensendieck- en Cesartherapie

    Beide therapieŽn zijn gericht op het verminderen van spier- en gewrichtsklachten door een juiste houding en manier van bewegen. Man gaat ervan uit dat iedere persoon een eigen ílichaamsschemaí
    of bewegingspatroon heeft. De therapie wordt hier individueel op aangepast.
    In de therapie leren mensen bewust te kijken naar hun eigen houding en bewegingspatroon. Aan de hand van praktische oefeningen leert men bewegingen en houdingen te corrigeren, zodat de juiste belasting op het lichaam juist verdeeld wordt. Na verloop van tijd gaat men de juiste houding en beweging ook onbewust gebruiken. Beide therapieŽn kunnen zowel in groep als individueel uitgevoerd worden.


    4.5 Ė Pijnstillers

    • het meest gebruikte is paracetamol (Perdolan Mono, Dafalgan.Deze geneesmiddelen worden doorgaans zeer goed verdragen en veroorzaken geen maagproblemen. Het mag zelfs aan zwangere vrouwen en aan zuigelingen worden toegediend.

    • de pijnstillende werking van paracetamol kan worden versterkt door codeÔne (Perdolan CodeÔne, Dafalgan + CodeÔne). Bij het gebruik van codeÔne bevattende medicaties moet men wel opletten voor o.a verslaving, overgevoeligheid en obstipatie, vooral bij oudere mensen.

    • ook aspirine preparaten kunnen gebruikt worden voor reumatische pijnen. De voorkeur dient wel gegeven te worden aan een goed oplosbaar aspirine en/of aan een aspirine die in de darmen oplost. Bij hiervoor gevoelige mensen kan aspirine maagklachten veroorzaken.

    • bij hevige tot zeer hevige pijn kan men pijnverdovende medicijnen (narcotische analgetica) zoals o.a. Valtran, Contramal. Zij kunnen enkel bij de apotheker bekomen worden mits een geldig voorschrift van een arts. Het gebruik (dosis, frequentie, periode,...) wordt met de behandelende arts besproken.

    • spierverslappende medicatie : De meest gebruikte spierverslappers zijn: benzodiazepines en alprazolam. De bekendste diazepine is Valium. Een nadeel van dit geneesmiddel is dat het niet alleen spierverslappend werkt, maar ook versuffend en slaapverwekkend en bestaat er een grote kans op gewenning. Hierdoor kan het moeilijk worden om ermee te stoppen.
      Een ander spierverslappend middel is alprazolam. Dit werkt zowel spierverslappend, rustgevend als angstverminderend. Dit werkt niet versuffend, maar bij lang gebruik kan ook alprazolam net als Valium verslavend werken.

    • anti-inflammatoire geneesmiddelen : Door hun ontzwellend effect werken ze onrechtstreeks ook pijnstillend.Bij de niet-steroÔdale ontstekingsremmers (NSAID) behoren o.a de merknamen Voltaren, Brufen, Apranax en Tilcotil

    • antidepressiva : Hoe komt het nu dat deze werken ? Door het innemen stijgt het gehalte aan serotonine en dat is een natuurlijke pijnstiller van ons lichaam. Het voordeel van antidepressiva is dat ze ook een spierverslappend effect hebben.

    Het is wel belangrijk om ondanks de pijn geregeld in beweging te blijven. Je moet als het ware een
    balans zien te vinden tussen wat allemaal nog net kan, dus niet al te veel pijn oplevert en toch
    ook regelmatig rustig aan blijven doen. Als je ťťnmaal je eigen balans hebt gevonden, zal het
    dagelijks leven er alleen maar wat makkelijker door worden.



    5. - Enkele tips

    • durf je grenzen vast te leggen

    • durf nee te zeggen als iets niet gaat

    • hulp vragen is geen schande

    • een warm bad of warme douche kan je spieren verzachten en ontspannen

    • voor spierpijn helpt het om warmte toe te passen door bv. een warmwaterkruik, ook de benen comfortabel installeren met een aantal kussens onder de knieŽn kan helpen

    • koop een aangepaste matras en een comfortabele zitstoel

    • ook een elektrisch deken kan helpen


    Cfr. :
    http://www.freewebs.com/cvs-online/fibromyalgie.htm

    22-09-2005 om 00:00 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (27 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.CVS - Algemeen
    Klik op de afbeelding om de link te volgen



     

    CVS Ė Algemeen

    CVS-online :
    http://www.cvs-online.nl/


    1. - Wat is CVS


    1.1 Ė Definitie

    1.1.1 - Ontleden van de naam
    De term syndroom wordt in de medische wereld gebruikt voor een complex van verschijnselen die kenmerkend zijn voor een bepaalde ziektetoestand waarvan de oorzaken onbekend zijn.Chronisch wijst erop dat het om een slepende aandoening gaat. De term vermoeidheid wordt door velen als ongepast ervaren, daar het maar op ťťn symptoom wijst, wat daarom nog niet het hoofdverschijnsel is.

    1.1.2 - De feitelijke definitie
    Het Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS) is een ernstige en erg complexe aandoening die vele systemen in ons lichaam aantast. Het gaat om veel meer dan de naam eigenlijk kan doen vermoeden. De symptomen en de ernst van de ziekte zijn erg verschillend van patiŽnt tot patiŽnt. Ook over de oorzaak is men het nog lang niet eens. Wat zeker is, is dat het een zeer ingewikkeld fenomeen is dat het leven van de patiŽnt zeer complex maakt. Het probleem wordt nog steeds onvoldoende (h)erkend. Het ontstaat zeer plots.


    1.2 Ė Prevalentie

    In tegenstelling tot wat men zou denken komt CVS zeer frequent voor. In BelgiŽ zou ongeveer 0.1 ŗ 0.2 % van de bevolking aan CVS lijden, al is het slechts bij een klein deel gediagnosticeerd. Dit komt neer op 1 ŗ 2 op duizend, in totaal dus ongeveer 15.000 Belgen. Het merendeel van de patiŽnten blijkt vrouwelijk te zijn. Slecht een kwart van de patiŽnten is mannelijk. Dit alles blijkt uit een onderzoek in de huisartsenpraktijken. Ook bij kinderen kan het syndroom optreden.


    1.3 - Naamgeving
    Enkele gebruikte termen worden hier op een rijtje gezet :

    • CVS (Chronisch Vermoeidheidssyndroom

    • ME (Myalgische Encephalomyelitis)

    • Post-viraal syndroom

    • Royal free disease

    • IJslandse ziekte

    • Yuppie flu

    • Chronisch Epstein-Barr virus syndroom

    • Tapanui flu

    • ...



    2. - Symptomen van CVS

    De symptomen zijn te verdelen in vier verschillende groepen. De eerste groep is kenmerkend voor de ziekte. De overige symptomen komen bij veel patiŽnten voor, maar niet bij alle.


    2.1 - Perioden van voortdurende vermoeidheid, zowel geestelijk als lichamelijk
    Deze vermoeidheid ontstaat vaak al na een zeer kleine inspanning en kan zo sterk zijn dat het van de patiŽnt verschillende dagen vergt om ervan te herstellen. Hetzelfde kan gebeuren na een geestelijke inspanning. Gaat gepaard met een enorme spierzwakte.


    2.2 - Storingen in het zenuwstelsel

    • stoornissen in het geheugen

    • concentratieproblemen

    • slaapstoornissen: onverkwikkende slaap, inslaapproblemen, nachtmerries, ...

    • emotionele labiliteit, depressie, prikkelbaarheid

    • moeite met praten, problemen hebben om woorden te vinden

    • overgevoeligheid voor licht, geuren, geluid (hyperacusis)

    • tinnitus (oorsuizen)

    • wazig zicht, dubbelzien

    • pollakisurie

    • hoofdpijn

    • problemen met de thermoregulatie, gevoeligheid voor weersveranderingen

    • duizeligheid na inspanning

    • naaldenprikgevoel of gevoelloosheid


    2.3 - Dysfunctie van het immuunsysteem

    • infecties: rode ogen, verkoudheden, ...

    • allergieŽn

    • pijnlijke of gezwollen lymfeklieren


    2.4 - Overige klachten

    • flauwtegevoel

    • darmstoornissen

    • voedselintolerantie

    • abnormaal veel transpireren, vaak Ďzureí geur

    • buikpijn



    3. - Geschiedenis van de term CVS

    In 1750 schreef Sir Richard Manningham voor het eerst over een ziekte waarvan de symptomen overeenkomen met die van CVS. Hij gaf deze ziekte de naam Ďfebriculaí, ook wel Ďlittle feverí. Na deze eerste beschrijving werd regelmatig over deze groep van symptomen geschreven, maar steeds weer onder een andere naamgeving.
    De New Yorkse arts George Beard beschreef rond 1896 een aandoening met dezelfde symptomen als CVS en hij gaf deze de naam Ďneurastheniaí. Beard veronderstelde dat de oorzaak van de aandoening te zoeken viel in een verhoging in de neurochemie. Tijdens de eerste wereldoorlog maakt deze benaming plaats voor de naam ĎEffort syndroomí, welke toen ook Da Costaís syndroom werd genoemd. Ook de term Ďfibrositisí werd in de periode van 1914 tot 1934 erg veel gebruikt. Deze werd samen met de term Ďfibromyalgieí gebruikt om te wijzen op de ernstige en onverklaarbare spierpijnen.
    In 1934 brak een tweede periode aan, na het uitbreken van een epidemie onder het personeel van het Los Angeles County General Hospital. De getroffen personeelsleden hadden plotse verlammingsverschijnselen en een ernstige vermoeidheid. Dergelijke epidemieŽn vonden eveneens plaats in Engeland, IJsland (IJslandse ziekte), Denemarken, Duitsland, AustraliŽ, Griekenland en Zuid-Afrika. Deze epidemieŽn kregen de naam Ďepidemic neuromyastheniaí mee.
    In 1955 werd ook het Londense Royal free ziekenhuis getroffen door de vreemde epidemie. Hier gaat men ook voor het eerst gebruik maken van de term Ďmyalgische encephalomyelitisí. Vanaf de jaren Ď70 werd regelmatiger melding gemaakt van de aandoening, die in de jaren Ď80 als yuppie-flu werd beschreven.
    In 1988 heeft het Amerikaanse Center for Disease Control (CDC) een eerste werkdefinitie voorgesteld, naar Holmes. De naam ME werd hierbij veranderd in CVS. In 1994 kwam dan de tweede werkdefinitie, naar Fukuda.


    4. - Verloop van CVS

    Dit is zeer individueel voor patiŽnt tot patiŽnt. Wat wel heel belangrijk is om weten is dat het ontstaan altijd zeer plots is. PatiŽnten kunnen vaak een dag noemen waarop het begonnen is. Dit plotse optreden is erg typisch. De ME Association in Engeland geeft de volgende indeling over het verloop, door hun medisch adviseur Charles Shepherd :

    • 35% van de patiŽnten gaat langzaam maar zeker vooruit

    • 40% van de patiŽnten volgt een wisselende koers. Deze mensen zullen hun levensstijl sterk moeten aanpassen

    • 20% boekt weinig of geen vooruitgang en blijft ernstig gehandicapt. Zij hebben vaak hulp nodig bij alledaagse activiteiten

    • 5% van de patiŽnten zal geleidelijk aan verslechteren en rolstoel afhankelijk tot zelfs bedlegerig worden.

    Het is echter zo dat er nog onvoldoende kennis is om een duidelijk beeld te hebben op de situatie na lange tijd. Algemeen gezien kunnen we stellen dat de meerderheid van de patiŽnten binnen een periode van 5 jaar na de eerste manifestatie van de ziekte vooruitgang boekt. Indien er dan geen beterschap optreedt, dan is het erg onwaarschijnlijk dat de daaropvolgende jaren een opmerkelijke verbetering zullen meebrengen. Toch is verbetering mogelijk op elk moment in het ziekteverloop, maar meer onderzoek hiernaar is nodig.


    5 . - Oorzaken van CVS

    Desondanks een intensieve zoektocht van meer dan twintig jaar blijft de oorzaak van CVS nog steeds onbekend. Vele theorieŽn werden voorgesteld en verworpen. Wat men wel praktisch zeker kan zeggen is dat er een verband is met het immuun-, het endocrien- en het zenuwstelsel. Men is het er eveneens over eens dat CVS niet besmettelijk is. Over erfelijkheid is nog geen duidelijkheid. Het is zo dat in bepaalde families CVS bij verschillende personen voorkomt. Een oorzaak hiervoor is nog niet gevonden. De oorzaak is dus onbekend, maar er zijn verschillende theorieŽn de moeite waard om even naderbij te gaan bekijken :


    5.1 - Stoornissen in het immuunsysteem

    Uit onderzoek blijkt dat het immuunsysteem bij CVS-patiŽnten verstoord is. Zo is het mogelijk dat er een stoornis is in het aantal cytokines, veroorzaakt door stress of infectie. . Er zijn drie theorieŽn over de disfunctie van de immuniteit :

    • ten eerste is het mogelijk dat het immuniteitssysteem niet in staat is om zich te verweren tegen virusinfecties. Onderzoek van de Harvard universiteit wijst erop dat het aantal natural killer cellen (NK-cellen) gedaald is. Deze cellen zijn nodig voor de afweer van ziekteverwekkers. Het zijn witte bloedcellen, die onafhankelijk van de rest van de immuniteitcellen werken en geÔnfecteerde cellen gaan opsporen en vernietigen. Ook de functie van de lymfocyten blijkt af te wijken.

    • ten tweede bestaat de mogelijkheid dat CVS een auto-immuniteitsziekte is. In dit geval gaat men er van uit dat het immuniteitssysteem normale cellen gaat aanzien voor lichaamsvreemde cellen, en ze zodoende gaat afbreken.

    • de derde mogelijkheid is dat het immuniteitssysteem na het uitschakelen van de infectie toch actief blijft. Hierdoor worden teveel cytokines aangemaakt, hormonen die ervoor zorgen dat de immuunrespons goed werkt. Wanneer de overproductie chronisch wordt, brengt dit klachten mee, zoals moeheid en malaise. Ook stress, gifstoffen, voedingstekorten en vele andere problemen kunnen deze reactie van de immuniteit uitlokken.


    5.2 Ė Virusinfecties

    Kenny De Meirleir, Hoogleraar aan de VUB en ťťn van de voornaamste wetenschappers wereldwijd in het onderzoek naar CVS, denkt dat CVS veroorzaakt wordt door een infectie, al dan niet reeds ontdekt. Deze mag niet gezien worden als de oorzaak van CVS, maar als de voorbeschikkende factor. De infectie komt immers nooit alleen. Indien bij deze infectie ook lichamelijke of psychische stress komt, dan lijdt dit tot een ontregeling van het immuunsysteem, waardoor dan opportunistische infecties ontstaan, zoals bijvoorbeeld met Chlamydia en Mycoplasma. Deze infecties kunnen dan de aanleiding geven tot het ontwikkelen van CVS. Onder die lichamelijke stress kunnen we dan hard werken verstaan, of zware metalen in het bloed. De psychische stress kan dan een scheiding zijn, het verlies van een dierbare of zoveel meer andere mogelijkheden.
    Men spreekt van verschillende mogelijke infecties : Chlamydia, Rickettsiae, HHV-6, enterovirussen, Epstein-Barr virus,... Deze virussen worden ook wel stealth virussen genoemd. Het gaat dus steeds om virussen die pas kunnen overleven in een levende cel. Een geopperde theorie zegt dat CVS een uiting is van persisterende stealth virussen in de hersenen.
    Wanneer het zelfvernietigingmechanisme van de cel door CVS niet meer gaat werken, blijven de beschadigde cellen in het lichaam, en zijn ze makkelijk aantastbaar voor opportunistische infecties.
    Men houdt nog steeds rekening met de mogelijkheid van een bestaand ĎCVS-virusí, dat nog niet ontdekt zou zijn. Het is een mogelijke theorie.


    5.3 - Zware metalen

    De laatste tijd heeft men een erg belangrijke mogelijkheid geopperd. Bij een subgroep van CVS-patiŽnten vond men in het bloed zware metalen en toxines weer. Het kan hier gaan om zware PCBís of zware metalen zoals kwik, lood, cadmium, nikkel, chroom, zink, ... Hoe deze stoffen in ons lichaam komen is niet altijd even duidelijk. Feit is wel dat ze ons immuunsysteem kunnen ontregelen en zo bijdragen aan het mechanisme tot opportunistische infecties. Een voorbeeld van hoe metalen in ons bloed kunnen komen is door de amalgaam die gebruikt wordt in de tandvullingen. Verder moeten we ook rekening houden met arbeid in fabrieken, of jarenlang gebruik van pesticiden en andere producten.
    Een link die steeds vaker gemaakt wordt is die tussen CVS en aandoeningen zoals het Balkansyndroom en het Golfoorlogsyndroom. Na deze oorlogen bleken vele soldaten last te hebben van vermoeidheidssymptomen en andere klachten. De uiting van al deze aandoeningen lijkt erg gelijkaardig. Naar de oorzaak is men nog steeds op zoek. Gaat het om toxische stoffen, bacteriologische wapens, kernenergie of verarmd uranium? Dit is niet duidelijk. Maar ook bij CVS moeten we op zoek naar de mogelijkheid van toxische stoffen en zware metalen als oorzaak of trigger.


    5.4 - Neuro-endocriene disfunctie

    Stress activeert de hypothalamus-hypofyse-bijnier as, waardoor het gehalte aan cortisol (het bijnierschorshormoon) gaat dalen. Bij CVS-patiŽnten zou mogelijk het gehalte aan cortisol te laag zijn, waardoor de afweer gaat falen. Hier is echter onvoldoende bewijs voor. Cortisol therapie zal dus ook weinig effectief zijn. Integendeel zelfs. De nevenwerkingen zijn te ernstig voor het minieme resultaat.


    5.5 - Problemen met de celstofwisseling

    Dit vermoeden ontstond na onderzoek van de spiercellen bij CVS-patiŽnten. Hieruit blijkt dat de mitochondriŽn afwijkingen vertonen. Deze mitochondriŽn zijn de eigenlijke energiecentrale van de cel en zorgen voor de omzetting van suiker en vet in energie en warmte. Hierin trof men een tekort aan carnitine aan, een belangrijk biologische stof die een belangrijke rol speelt bij de omzetting. Door het tekort ontstaat aldus een serieus probleem met de celstofwisseling. Dit zou een verklaring kunnen vormen voor zowel het gebrek aan energie als voor het feit dat de patiŽnten vaak problemen hebben met de thermoregulatie, waardoor ze het vaak te koud hebben.


    5.6. - Lichamelijke of psychische factoren

    Mogelijk zijn deze factoren de oorzaak van CVS. Wel belangrijk is te vermelden dat cognitieve testen eerder wijzen op een fysieke oorzaak! Dit is een belangrijk gegeven, daar in onze maatschappij CVS bekeken wordt als een louter psychische aandoening. Onderzoek wees wel uit dat het merendeel van de patiŽnten voor het ontstaan van de ziekte erg prestatiegericht waren en een groot activiteitengehalte vertoonden.


    5.7 - Zichtbare afwijkingen in de hersenen

    Men is hiervoor gaan kijken naar de MRIís bij CVS-patiŽnten. Hierop ziet men kleine puntvormige afwijkingen in voornamelijk de voorhoofdkwabben. Men gaat er van uit dat het hier om infectiehaarden in de hersenen zou gaan. Dit zou kunnen verklaren waarom patiŽnten zoveel last hebben met hun geheugen en met het vinden van woorden.


    5.8 - De theorie van de fosfolipiden

    Deze theorie is nog zeer experimenteel. Mijn interesse werd er echter door opgewekt, vandaar ook het besluit ze toch te vermelden. Begin oktober 2002 verscheen in het wetenschappelijke blad ĎActa Psychiatrica Scandinavicaí een erg interessante nieuwe theorie. Wetenschappers denken immers de oorzaak van CVS gevonden te hebben. Een verstoorde balans in de hersenen zou de hersenen in een staat van permanente uitputting brengen. Tot deze conclusie kwam men door het bekijken van hersenscans bij patiŽnten.
    Het zou hierbij gaan om fosfolipiden. Dit zijn fosfaat bevattende vetachtige stoffen. De stofwisseling van de fosfolipiden in de hersenen zou verstoord zijn en daardoor zouden hersencellen beschadigd raken. Het onderzoek ging uit van het Hammersmith ziekenhuis in Londen. Dr. Basart Puri, die het onderzoek leidde, stelt dat het innemen van visoliesupplementen baat kan hebben, omdat deze de schade in de hersenen beperken.


    5.9 - Stikstofoxide/peroxynitriet-hypothese van Pall

    Deze theorie werd gepubliceerd door Dr. Martin Pall, hoogleraar in de Biochemische en Medische Wetenschappen aan de Rijksuniversiteit van Washington. Zijn theorie begint met de waarneming dat CVS altijd voorafgegaan wordt door een infectie. Zo stijgt het aantal cytokines, die de stikstofoxide-synthase induceren. Dit enzym zorgt dan weer voor het vrijkomen van een aanzienlijke hoeveelheid stikstofoxide, dat een verbinding aangaat met superoxide. 
    Deze studie sluit aan bij het vermoeden van verhoogde cytokines, en het slecht functioneren van de mitochondriŽn in de spiercellen. De theorie op zich is erg ingewikkeld. Daarom ga ik er hier ook niet verder op in.


    5.10 - RNase L enzyme

    Dit enzyme is in alle cellen aanwezig en speelt een zeer voorname rol in de bestrijding van virusinfecties. Het is aanwezig in een subgroep van de witte bloedcellen. Het is de laatste schakel in een anti-virale kettingreactie die begint als de immuunboodschapper aangrijpt op het celmembraan. Indien het enzyme overactief wordt gaat het niet alleen de aangetaste cellen aanvallen, maar ook de gezonde cellen. Bij CVS kan men een afwijking in de activiteit en de kwaliteit van het enzyme vaststellen.


    5.11 - Afwijkingen in de spiercellen

    Bij CVS worden afwijkingen in de spiercellen teruggevonden, die de spierzwakte, pijn en snelle vermoeidheid zouden kunnen verklaren. Wat de oorzaak is van de afwijkingen kon men tot nu toe niet verklaren. Wel vinden we terug dat bij CVS een grotere opstapeling van melkzuur in de spieren opvalt. Reeds kort na het begin van een inspanning is er een te grote productie van melkzuur. In normale omstandigheden ontstaat dit na zeer intensieve oefening, en door de opstapeling in de spier ontstaat pijn. Bij CVS is de productie niet alleen versneld en verhoogd, maar duurt het ook langer eer het melkzuur verwerkt wordt.


    5.12 Ė Conclusie

    Steeds vaker hoort men de vermoedens dat CVS meerdere oorzaken zou hebben. Persoonlijk kan ik me ook meer vinden in deze theorie, gezien de complexiteit van de aandoening. De pathogenese kan aldus erg moeilijk verklaard worden door ťťn enkele theorie. Hopelijk zal de toekomst de wetenschap hierover wijzer kunnen maken en zo de benadering van CVS kunnen specifiŽren.


    Cfr. :
    http://www.freewebs.com/cvs-online/cvsalgemeen.htm

    22-09-2005 om 00:00 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.CVS - Behandeling
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  




    CVS Ė Behandeling

    CVS-Online : info@cvs-online.nl

    Het is de bedoeling om op deze pagina een overzicht te geven van verschillende behandelingsmogelijkheden bij CVS. Niet alle mogelijkheden worden weergegeven. Indien u vind dat hier een behandeling ontbreekt, contacteer ons dan : info@cvs-online.nl
    Belangrijk is te vermelden dat er tot op vandaag nog steeds geen curatieve behandeling is. Toch zijn er verschillende symptomatische behandelingen en deze worden hier vermeld. Geen van deze behandelingen werkt voor elke CVS-patiŽnt, de werking ervan is erg persoonsgebonden.


    1. - Medicamenteuze behandeling

    1.1 Ė Ampligenģ

    De alles overheersende vermoeidheid bij CVS wordt grotendeels veroorzaakt door de verhoogde activiteit van het RNase L enzyme. Ampligenģ gaat hierop inspelen en de activiteit van het enzyme normaliseren. Het gaat Ďm om een experimenteel geneesmiddel dat geproduceerd wordt door Hemisperx Biopharma. Studies naar de doeltreffendheid van het product worden gevoerd in Canada, de Verenigde Staten en in BelgiŽ. De resultaten zijn zeer goed, Ampligenģ bracht een significante verbetering bij de meer ernstig aangetaste patiŽnten, vooral op gebied van cognitie en fysiek. Wel moet men er rekening mee houden dat het geen behandeling is voor het hele syndroom. Met andere woorden, voor een subgroep van de patiŽnten is Ampligenģ hoopgevend, maar een andere groep heeft dan weer geen baat bij een kuur met Ampligenģ.

    Eind 2002 waren de laatste patiŽnten bezig aan hun kuur, nadien werd het onderzoek afgesloten en de resultaten worden nog onderzocht.
    Een kuur met Ampligenģ wordt intra-veneus gegeven, twee maal per week gedurende 24 weken of langer. er zijn flacons van 200 mg en van 400 mg (aan 2.5 mg/ml). Daar het nog steeds om een wetenschappelijk onderzoek gaat is er nog steeds geen tussenkomst van de mutualiteit en valt de kostprijs volledig ten laste van de patiŽnt. Ampligenģ is niet goedkoop, en dus is het niet voor iedereen een mogelijkheid.
    Ampligenģ wordt in de koelkast bewaard, tussen 2 en 8įC. Het resultaat van een kuur met Ampligenģ is dat de patiŽnt minder gehospitaliseerd moet worden en dat er meer energie is voor dagelijkse activiteiten.
    Tijdens de toediening kunnen ook een aantal bijwerkingen optreden, zoals koorts, nausea, hoofdpijn, tachycardie, aritmie, anafylactische shock, pijn in spieren en gewrichten, moeheid,  sporadisch en tijdelijk haarverlies, trombocytendaling, daling van de witte bloedcellen, bloeddrukval en verhoogde nierfunctie.
    Voor de toediening moet men de parameters opvolgen. Na toediening gaat men doorspoelen met een klein infuus van 50 cc NaCl 0.9%. De reden daarvoor is enerzijds dat Ampligenģ zo duur is, en anderzijds dat bij contact met de huid Ampligenģ irritatie veroorzaakt. Soms voegt men hier Magnesium aan toe tegen spierpijn, Liticanģ tegen het braken of Vitamine B 12 voor de aanmaak van rode bloedcellen, en voor gezonde zenuwvezels.


    1.2 - Acclydine

    Bij een deel van de CVS-patiŽnten werkt de hypothalamus veel te traag, waardoor er te weinig groeihormoon wordt aangemaakt. Acclydine wordt uit aardappelen gewonnen en stimuleert de aanmaak en het vrijkomen van het groeihormoon, en het bootst de werking ervan na. Voor een behandeling met
    Acclydine moeten infecties en anemie uitgesloten worden en moet de lever goed werken.
    Een kuur met Acclydine bestaat uit capsules. De hoeveelheid is afhankelijk van het voorschrift. De helft van de patiŽnten heeft voldoende aan een kuur van 14 weken. De kuur kan korter duren, maar ook veel langer. Bepaalde effecten van de kuur kunnen gaan van meer energie tot hongergevoel, misselijkheid en verhoogde kans op infecties.
    De kuur is niet goedkoop, omdat men voor 1 kilo Acclydine 20.000 kilo aardappelen nodig heeft. Een basiskuur heeft zodoende een kostprijs van om en bij de 1615 Ä.


    1.3 Ė DMPS-Heylģ

    Uit onderzoek blijkt dat zware metalen het immuunstelsel gaan onderdrukken, en er zo een grotere kans op infectie bestaat. We hebben het hier dan over chroom, lood, nikkel, kwik, ... DMPS-Heylģ is een geneesmiddel dat gebruikt wordt bij vergiftiging met zware metalen. Het gebruik van het product in de strijd tegen CVS lijkt mogelijk. Wat dit zal uitwijzen valt uiteraard af te wachten. Nevenwerkingen zijn huidreacties en koorts.


    1.4 Ė HMPģ (Heavy Metal Protect)

    Ook dit is een behandeling in de strijd tegen de zware metalen. Hier spreken we wel van een therapie in de vorm van capsules. HMPģ helpt bij intoxicatie met nikkel, cadmium, aluminium, mercurium, palladium, lood en kwik. Een doosje HMPģ bevat 60 capsules en de dosis is 2 maal 1 capsule per dag, liefst bij de maaltijd in te nemen.


    1.5 - Antivirale geneesmiddelen

    1.5.1 Ė Acyclovir
    Het gaat hier om een product welk de DNA replicatie inhibeert en zodoende actief is tegen sommige herpes-virusinfecties. In de Verenigde Staten werd dit product gebruikt in de strijd tegen CVS, aangezien het Epstein-Barr virus als een oorzaak werd beschouwd. In een placebo gecontroleerde studie uit 1988 (Straus et al.) bleek de positieve respons 46%, dit in vergelijking met 41% in de placebo groep.

    1.5.2 Ė Kutapressin
    Dit product bestaat uit extracten van varkenslever en bevat verschillende soorten eiwitten. Het is een potentiŽle in vitro inhibitor van HHV-6 infectie, wat in verband wordt gebracht met CVS. Tot op heden werd er echter onvoldoende informatie verzameld om de doeltreffendheid te bewijzen.

    1.5.3 - Amantadine (Amantanģ)
    Dit geneesmiddel werd gebruikt bij de behandeling van Parkinson. Het bezit echter eveneens een antivirale capaciteit en biedt bescherming tegen Influenza A. Het wordt eveneens gebruikt bij multiple sclerose, want ook daar is vermoeidheid een voornaam symptoom. Er zijn nog geen studies gevoerd naar de doeltreffendheid ervan. Verbetering zou mogelijk zijn, maar het kan ook depressie en vochtretentie veroorzaken.


    1.6 Ė Calciumantagonisten

    Ongeveer 75% van de patiŽnten heeft last van spierpijn, soms in ernstige mate. Met de conventionele analgetica en de NSAIDís heeft men in het algemeen geen verbetering. Hoewel er nog geen studies zijn om de werking van de calciumantagonisten te valideren, blijkt toch dat een aantal patiŽnten minder spierpijn heeft na inname van een lage dosis hiervan.


    1.7 - EssentiŽle vetzuren en Efamol

    De twee belangrijkste essentiŽle vetzuren zijn linoleenzuur (LZ) en a-linoleenzuur (ALZ). Deze moeten, om biologisch actief te worden, eerst gedesatureerd worden, alvorens ze omgezet worden in g-linoleenzuur (GLZ) en Essential Fatty Acids (EFA). Er zou een nauwe band zijn tussen het EFA-metabolisme en de respons van ons lichaam op virale infecties.
    Tijdens een placebo gecontroleerde studie (Behan et al., 1990) gaf men CVS-patiŽnten EFA-supplementen. Ruim 85% voelde zich nadien beter. Het gehalte aan vetzuren in de membranen van de fosfolipiden van de rode bloedcellen werd verlaagd tot de normale waarde.
    Een EFA-supplement kan gegeven worden onder de vorm van Efamol, en het blijkt bovendien een veilige vorm van therapie. Nevenwerkingen treden weinig op, maar in geval van een te hoge dosis kan de patiŽnt last hebben van hoofdpijn en maagklachten.


    1.8 Ė Immunotherapie

    Gezien de grote problematiek ter hoogte van het immuunstelsel heeft men over de hele wereld allerlei behandelingen uitgeprobeerd, met erg teleurstellende of niet overtuigende resultaten. Zo weet men zeker dat plasmaferese, thymus hormonen en orale steroÔden geen effect hadden.

    1.8.1 Ė Immunoglobulinen
    Immunoglobulinen kunnen zowel intramusculair (IM) als intraveneus (IV) gegeven worden. Ze worden gebruikt in de behandeling van allerlei aandoeningen, waaronder ook CVS. Over het gebruik zijn twee studies uitgevoerd, waarvan de resultaten erg tegenstrijdig zijn.
    In de Australische studie (Lloyd et al., 1990) had ongeveer 45% baat bij de injecties, waar dit in de Amerikaanse studie (Peterson et al., 1990) om slechts 25% ging.
    Duidelijk is in ieder geval dat sommige patiŽnten baat hebben bij zulk een behandeling en dat verder onderzoek geen overbodige luxe is. Het grote probleem is dat het extreem duur is en dat er nevenwerkingen aan verbonden zijn.
    Intraveneuze immunoglobulinen mogen niet aanzien worden als algemeen preparaat, omdat het eindproduct onzeker is, en het preparaat zodoende verschillende concentraties actieve proteÔnen kan bevatten.

    1.8.2 Ė Interferon
    Deze vorm van therapie gaf bij studies erg tegenstrijdige resultaten. Wel is duidelijk dat een bepaalde groep patiŽnten baat heeft bij een therapie met a-interferon. Verder onderzoek is absoluut noodzakelijk. Men vermoedt dat het positieve effect te maken heeft met een immunostimulerende werking van interferon.

    1.8.3 - Transfer factor
    Dit bestanddeel van leukocyten heeft de mogelijkheid om een immuunrespons van het late type te veroorzaken. Een dubbelblinde, placebo gecontroleerde studie (Lloyd et al., 1993) kon de resultaten niet bevestigen, waardoor verder onderzoek nodig is.

    1.8.4 Ė Lefac
    Dit is een intramusculair leverextract uit foliumzuur en cyanocobalamin. Probleem is echter dat men geen beterschap kan bewijzen.


    1.9 - Behandeling van chronische infecties met micro-organismen

    Zoals reeds eerder vermeld treden bij CVS erg vaak opportunistische infecties op. Het gaat hier dan bijvoorbeeld om Mycoplasma en Chlamydia. Deze infecties zijn behandelbaar.

    1.9.1 Ė Mycoplasmata
    Een antibiotica therapie met Ganciclovir, Ciprofloxacin, Doxicycline, ... behoort dan tot de mogelijkheden.

    1.9.2 Ė Chlamydia
    Het gaat hier om een totale behandeling van 4 tot 8 maand, en dit in verschillende stappen :

    • Stap 1 - (gedurende de hele behandeling) Een dieet bestaande uit 70% koolhydraten, 4 liter vocht en het vermijden van melkproducten en rood vlees, gecombineerd met een supplement vitamine B12, vitamine C, vitamine E, ...

    • Stap 2 - Start vanaf de tweede week en wordt twee maanden volgehouden. Amoxicilline Euro Generics en Probenicid worden gegeven.

    • Stap3 - Start vanaf de derde maand en tot het einde van de behandeling. Men geeft Bactrim Forte en Nicotibine.


    1.10 - Antibiotica therapie

    De patiŽnt kan een tiental dagen gehospitaliseerd worden voor een antibioticakuur. Een voorbeeld hiervan is de kuur met Ciproxineģ; Dalacinģ (2 maal 30 mg) of Tarividģ. Welk antibioticum men gaat gebruiken hangt af van persoon tot persoon. Ter voorbereiding van een kuur gaat men soms voedingssupplementen toedienen. Dit wordt vaak ook tijdens de kuur voortgezet. Tijdens de kuur zelf moet de patiŽnt voldoende vocht opnemen.
    Gevolg van de kuur is dat de concentratie gaat verbeteren, alsook de spierpijn. Of de kuur helpt valt individueel te bekijken, en nader onderzoek loopt nog steeds. Wel is het zo dat men de laagst mogelijke dosis geeft. Dit wil zeggen de eerste dosis die reeds therapeutisch werkt, en die het minst bijwerkingen meebrengt. Het gevolg hiervan is dat de dosis vaak veel lager is dan een dosis antibioticum die bijvoorbeeld bij een pneumonie zou worden gegeven.


    1.11 Ė Antidepressiva

    Klinische depressie kan een ernstig bijkomend symptoom vormen bij CVS. De oorzaak kan dan multifactorieel zijn. Een behandeling met antidepressiva is dan nodig, al moet men eveneens gaan kijken naar de oorzakelijke factoren.
    Over het gebruik van antidepressiva bij CVS zijn nog geen gecontroleerde studies uitgevoerd. Men weet dat ze de spierpijn kunnen verminderen en het slaappatroon normaliseren. Het gaat dan om een verbetering van de symptomen, niet om genezing van de ziekte. Meestal gaat het om een multifactoriŽle depressie, en spelen ook componenten van buitenaf een rol. Na een behoorlijke tijd van ziekte kan de patiŽnt een depressie krijgen door uitputting, een
    zogenaamde uitputtingsdepressie.
    Men gebruikt drie verschillende soorten antidepressiva :

    • de Tricyclische antidepressiva : Hier gaat men steeds starten aan een lage dosis, en langzaam aan de dosis opvoeren.

    • SSRIís : Een voorbeeld is Seroxatģ. Deze vorm van antidepressiva regelt een vorm van receptoren in de hypothalamus. Ook hier moet begonnen worden aan de laagst mogelijke dosis. De therapie mag niet plots gestopt worden, aangezien dan tremor, insomnia, nausea, ... veroorzaakt kan worden.

    • Moclobemide : Indien de depressie door vermoeidheid wordt veroorzaakt, dan is dit mogelijk een oplossing.

    Antidepressiva kunnen slaap opwekken, angsten wegnemen en voor een betere stemming zorgen, maar men moet steeds voor ogen houden dat het geen wonderpillen zijn.

    1.12 - Symptomatische behandeling

    Een mogelijke behandeling bestaat er in om verschillende symptomen aan te pakken. Voorbeeld hiervan is antidepressiva in geval van depressie. Er zijn ook andere mogelijkheden :

    • in geval van pijn kan de arts pijnstillers voorschrijven, zoals Ibuprofen 200 mgģ

    • bij angst kan men anxiolytica geven, bijvoorbeeld Xanaxģ.

    • bij spierpijn kan men denken aan spierontspanners, al is langdurig gebruik absoluut af te raden. Ook wordt aangeraden steeds de laagst mogelijke dosis te nemen, om te zorgen dat er gaan gewenning optreden kan.

    • bij maag- en darmklachten kan een maag-darmsparend dieet worden voorgeschreven.

    • bij vermoeidheid kan men denken aan supplementatie van vitamine B12

    • bij slaapstoornissen kan Melatonine helpen



    2. - Aanpassingen in de levenswijze

    2.1 - Supplementatie van vitaminen en mineralen

    Men moet steeds navragen of de patiŽnt op eigen houtje bepaalde supplementen neemt. Te hoge dosissen van bepaalde vitaminen en mineralen kunnen immers tot toxiciteit leiden. Er is nog steeds geen bewijs dat bij CVS bepaalde deficiŽnties of malabsorpties voorkomen. Toch gaat men bepaalde vitaminen en mineralen als supplement geven, en lijkt dit bij sommige patiŽnten verlichting te brengen.

    2.1.1 - Vitamine C stimuleert het immuunsysteem

    2.1.2 - Vitamine B6 speelt de synthese van neurotransmitters en helpt de rode bloedcellen aan te maken. Bij langdurig gebruik kunnen de sensorische zenuwvezels aangetast worden.

    2.1.3 - Vitamine B12 speelt eveneens een rol in de aanmaak van de rode bloedcellen. Voor sommige patiŽnten zou dit de vermoeidheid kunnen verminderen, al is dit niet bewezen. Wordt ook vaak aanvullend gegeven bij Ampligen. Bij vermoeden van een vitaminetekort worden soms multivitaminen gebruikt.

    2.1.4 - NADH (co-enzyme 1) is een lichaamseigen stof die een rol speelt in de energievoorziening. Sinds 1998 wordt het door talrijke Belgische patiŽnten gebruikt, en dit met zeer positieve resultaten.

    2.1.5 - Carnitine (Co-enzyme Q10) spelen een rol in het energiemetabolisme in de mitochondriŽn. Of er daadwerkelijk een tekort is bij CVS is niet bevestigd.

    2.1.6 Ė Magnesium : Het magnesiumgehalte in het bloed is dan wel normaal, toch blijkt dat er intra-cellulair wel een tekort is. Daarom geeft men de ambulante patiŽnten tot 6 g Mg per week. De Magnesiumtherapie is momenteel veelvuldig gebruikt.

    2.1.7 - Zink wordt dikwijls aangeraden, al heeft men nog geen bewijs van deficiŽntie


    2.2 - Rust en de mogelijkheid tot verkwikkende slaap

    Het stofwisselingsmechanisme dat voedingsstoffen omzet in energie blijkt bij CVS niet optimaal te werken. In de mitochondriŽn is de hoeveelheid RNA gedaald, alsook de snelheid waarmee het wordt aangevuld. De cel functioneert niet goed en heeft meer tijd nodig om te herstellen. Dit merken we vooral in spieren en hersenen.
    Door de energiereactie van de spier wordt melkzuur aangemaakt. Wanneer dit zich gaat opstapelen in de spieren krijgt men spierpijn. Daar waar bij een gezond persoon het melkzuur pas gaat opstapelen na overmatige inspanning, gebeurt dit bij CVS al na geringe inspanning en heeft de spier meer tijd nodig om zich van het opgestapelde melkzuur te ontdoen. Hierdoor ontstaat spierpijn en overgevoeligheid.
    Vooral in het beginstadium van de ziekte moet er zoveel mogelijk gerust worden. Het is aan te raden dat de patiŽnt zoveel rust als nodig is. Vaak voelt men al op voorhand aan dat men stilaan zijn grens bereikt, en het is dan ook belangrijk dat op dat ogenblik kan gerust worden. De vermoeidheid kan zo erg zijn dat de patiŽnt bedlegerig wordt. Belangrijk is dan om de spieren en gewrichten soepel te houden, om zo contracturen te voorkomen.
    Tijdens de slaap gaat het lichaam herstellen. Slaap is zodoende de beste vorm van rust. Jammer genoeg zorgen spierpijn, overgevoeligheid voor geluid, transpiratie, hartkloppingen en vele ander problemen er voor dat een verkwikkende slaap haast onmogelijk is. Belangrijk is dan ook dat deze symptomen aangepakt worden, om zo een goede nachtrust te verzekeren.


    2.3 - Een gezonde en uitgebalanceerde voeding

    Een goed uitgebalanceerd dieet is voor vele patiŽnten de makkelijkste manier om zich iets beter te voelen. Niet alleen kan bij CVS bloating optreden, maar ook voedselintolerantie. Voor een goede werking van het immuunsysteem moeten voldoende stoffen worden aangevoerd via het voedsel. Mits enkele richtlijnen kan men de klachten aanzienlijk verminderen :

    • rode groenten zijn makkelijker te verteren dan groene groenten

    • fruit kan spijsverteringsproblemen veroorzaken, vooral sinaasappelen en appels. Indien men ze kookt is het probleem opgelost

    • groenten kunnen ook spijsverteringsproblemen veroorzaken, eens doorkookt verteren ze beter

    • bij problemen met melkproducten kan men opteren voor sojamelk

    • beter is meerdere kleine maaltijden te nuttigen dan de gebruikelijke drie, vrij grote maaltijden.

    • eel drinken is ook een oplossing. Men kiest dan best voor mineraal water, daar bruisend water bloating kan veroorzaken

    • voedsel in blik kan men beter vermijden, omwille van de chemicaliŽn.

    • cafeÔne, alcohol en suiker verhogen de vermoeidheid en verstoren de slaap

    • rood vlees en melkproducten van de koe bevorderen de inflammatoire respons en verhogen de pijn.



    3. - Psychische vormen van behandeling

    Cognitieve gedragstherapie en aangepaste inspanningsprogrammaís

    De cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van psychotherapie die ervan uitgaat dat sommige gedragingen het herstel van CVS belemmeren, door de symptomen en beperkingen te doen aanhouden.
    Andere factoren die hier een rol bij spelen zijn negatieve factoren vanuit de sociale omgeving.
    PatiŽnten gaan ervan uit dat activiteit hun energiepeil zal verlagen, met als gevolg dat ze activiteit gaan vermijden. Op lange termijn zorgt dit voor een vergroting van de beperking.
    Ook sociale en beroepsmatige stress speelt hierbij een rol. Deze behandeling benadrukt zelfhulp door het veranderen van storend gedrag.
    De therapie heeft voor en tegenstanders. Er is wel een hoge drop-out. Het is niet bewezen dat een Ďtrainingsprogrammaí nut heeft.
    Lichte bewegingsactiviteiten binnen de mogelijkheden van de patiŽnt hebben een beter resultaat.
    CGT maakt deel uit van de therapie die men geeft in de referentiecentra.
    Of de patiŽnt hier baat bij heeft moet afzonderlijk bekeken worden, al lijkt de therapie alleenstaand van weinig nut.



    4. - Alternatieve behandelingsmethoden

    Vele patiŽnten zoeken hulp in de alternatieve sector, omdat de traditionele geneeskunde geen remedie heeft voor CVS. Ook de media besteedt veel aandacht aan deze therapieŽn, die vaak ontzettend duur zijn. Bij sommige van deze therapieŽn blijken patiŽnten wel degelijk baat te hebben, al moet men eveneens op zijn hoede zijn voor charlatans.
    Indien de patiŽnt baat blijkt te hebben bij deze vormen van therapie, dan moet men die zeker niet gaan afraden. Wel moet men de patiŽnt verwittigen voor een megadosis vitaminen en mineralen, alsook voor de kruidenremedies, die vaak de lever aantasten.
    Niet alle alternatieve therapieŽn zijn een luchtballon vol beloften, indien men een betrouwbare hulpverlener vindt, kan men er veel baat uit halen. Niet alleen kan de behandeling een goede aanvulling zijn op de klassieke geneeskunde, maar bovendien kan een patiŽnt in de alternatieve sector een mogelijkheid vinden om te leren ontspannen, en te leren omgaan met de stress die het dagelijkse leven veroorzaakt.

    Enkele mogelijkheden zijn :

    • snoezelen

    • accupunctuur

    • homeopathie

    • osteopathie

    • hydrotherapie

    • massage

    • reflexzonetherapie

    • aromatherapie

    • yoga

    • meditatie

    • ...

    In welke mate zij daadwerkelijk helpen, laten we best aan de patiŽnt over.


    Cfr. : http://www.freewebs.com/cvs-online/cvsbehandeling.htm

    22-09-2005 om 00:00 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    21-09-2005
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Schouderpijn
    Klik op de afbeelding om de link te volgen


       Schouderpijn

          www.beweging.org

             
    Met de schouder duiden we aan :

    • het schouderblad
    • de bovenarm
    • het schoudergewricht
    • de schouderspieren en
    • de schouderpezen.
  • De schouder vormt niet alleen het aanhechtingspunt van de armen aan de romp, maar zorgt er tevens ook voor dat wij die armen in alle richtingen kunnen bewegen. De schouder is het meest beweeglijke gedeelte van het lichaam.

  • De werking arm / schouder kunnen we het beste vergelijken met de werking van een hijskraan. Door de lange arm kan de hijskraan een enorm gewicht verplaatsen over een grote afstand, het tegengewicht zorgt ervoor dat de kraan stabiel blijft.

    De vergelijking met de schouder gaat als volgt: de afstand hand/schouderafstand is onze lastarm. Wie met gestrekte arm een gewicht van 10 kg voor zich uit draagt, verwekt in het schoudergewricht een trekkracht van 120 kg (tegengewicht). De schouder wordt dus zwaar belast en is daardoor kwetsbaar.
    Er zijn heel wat mogelijke oorzaken voor schouderpijn. We spreken over biomechanische klachten wanneer de oorzaak een aandoening betreft van het houdings- en/of bewegingsapparaat. De term aanverwante klachten duidt op een andere oorzaak (bv. reuma, neurologische aandoeningen, operatie enz).


    Wat je echter altijd moet doen :

    • werk en beweeg met je schouder dicht bij je ribben, zo beperk je de hefboomwerking en ook de krachten op je schouder

    • geef je schouder voldoende rust door regelmatig, al is het kort, je arm te steunen (bv. op bureau of tafel). Doe dat echter niet als het steunen op zich pijn doet
    • blijf in conditie, dus elke dag voldoende bewegen, doch wel op een veilige manier, ook met een gekwetste schouder

    • vermijd wel sporten en activiteiten die de schouder belasten zoals zwemmen en tennis

    • doe elke dag (of meerdere keren per dag) de opdrachten (opdrachten: de bewegingsconsulent zal je bij kwetsuren een aangepast oefenprogramma geven volgens de aard van je aandoening, bij aanverwante problemen wordt in overleg met de behandelende arts een herstelprogramma op maat gemaakt) die je aangeleerd worden, zo voorkom je verstijving en versnel je het herstel.


    Biomechanische schouderklachten

    Overbelaste spieren
    Door samentrekken en ontspannen zorgen de schouderspieren ervoor dat de arm kan bewegen. Bij overbelasting (tť lang gewerkt of met tť grote trekkracht) ontstaat er Ďoververmoeidheidí van de spier, een letsel of zelfs een scheur.

    Overbelaste pezen
    De pezen (de uiteinden van de spieren) hechten Ďals een kapí aan de kop van het opperarmbeen, vandaar de benaming Ďrotatorencuffí (Rotatoren : rotatie = draaien, omwentelen -- Cuff = omslag zoals van een mouw). Ook de pezen kunnen overbelast worden of bij een val op de schouder scheuren. De pijn die je dan voelt kan intens zijn en wisselend, vaak heb je ook Ďs nachts pijn. Bij een scheur van de schouderpees zullen een aantal handelingen moeilijk worden zoals het haar kammen, aankleden enz. Daarom worden je zo snel mogelijk alternatieve (minder belastende) handelingen aangeleerd om de schouder te beschermen en om toch de dagelijkse activiteiten te kunnen doen.

    Inklemming (impingement)
    Dit kan je het gemakkelijkst begrijpen aan de hand van de tekening (cfr. hieronder). De kop van het bovenarmbeen wordt overkoepeld door het schouderbladdak, in de ruimte tussen beiden lopen de pees en de slijmbeurs (bursa).
    Tijdens het zijwaarts heffen van de arm (tussen 60į en 120į) wordt de ruimte tussen kop en dak kleiner. Bij mensen met een foutieve stand van het schouderblad of bij een foutieve stand van de bovenarm kunnen pees en/of slijmbeurs sneller ingekneld raken, waardoor ze gaan zwellen.
    Gevolg : ze nemen meer plaats in en zo belanden we in een vicieuze cirkel.
    Symptomen : men voelt een meestal scherpe pijn bij een specifieke houding van de arm, dikwijls half-zijwaarts geheven.

    Bursitis
    Wanneer de slijmbeurs of bursa ontstoken raakt spreken we van bursitis. Men heeft meestal zeer scherpe schouderpijn, vaak acuut ís nachts, met onvermogen om op de arm te liggen.

    Frozen Shoulder (met bewegingsbeperking zoals bij een bevroren schouder)
    Ontstaat meestal na aanhoudende irritatie van de pees of de slijmbeurs maar ook na ongeval, operatie. Niet ongewoon bij patiŽnten met suikerziekte. Hier is sprake van een kwetsuur aan het gewrichtskapsel zelf met pijn en verdere, ernstige, beperking van de bewegingsmogelijkheden. Ook als iemand anders de arm tracht te bewegen lukt dit niet of niet volledig.

     

    Instabiliteit
    Het probleem bij onze schouder is dat de kop van de bovenarm vrij groot is in verhouding tot de vrij kleine kom van het schouderblad. Dat kan je op de illustratie duidelijk zien.
    Daardoor is het schoudergewricht van nature niet zeer stabiel.
    Als tijdens het bewegen van de arm de kop niet altijd in de schouderkom blijft dan spreken we van instabiliteit.
    Dikwijls is er sprake van een te los kapsel of zijn de spieren niet in staat om de kop voldoende te fixeren.
    De schouderspieren moeten dus geoefend worden om een stabielere schouder te bekomen.

    Aanpak van de schouderproblematiek
    Het behandelplan bij schouderletsels is analoog aan de behandelplannen voor lagerug- en nekklachten. Ook nu is er een opdeling in acute en chronische klachten en worden de richtlijnen gevolgd die als werkzaam in de medische literatuur aangegeven worden. Bij sommige schouderaandoeningen zal de Bewegingsconsulent binnen het algemeen behandelplan bepaalde technieken toepassen, zoals myofasciale technieken, eventueel enkele specifieke technieken uit de manuele therapie.


    Cfr. : http://www.beweging.org/050.htm

    21-09-2005 om 22:08 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (111 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Nekpijn (o.a. whiplash)
    Klik op de afbeelding om de link te volgen
    Nekpijn
            
    o.a. whiplash
     
     
     
    1. - Van Ďstijve nekí, nekhernia en brachialgie

    Bij de nek vinden we dezelfde problematiek terug als bij de lagerug. Ook hier zijn het dikwijls de tussenwervelschijven en de facetgewrichtjes die de pijn uitlokken, de oorzaak is meestal overbelasting.
    Zoals bij de lagerug de woorden lumbago, hernia en ischias worden gebruikt om bepaalde aandoeningen aan te duiden, spreken we bij de nek van Ďstijve nekí, nekhernia en brachialgie.
    En zoals bij de lagerug maken we onderscheid tussen klachten die door flexie (buigen zoals bij lezen) uitgelokt worden en klachten die door extentie (strekken zoals bij het schilderen van het plafond) uitgelokt worden.
    De problematiek van biomechanische nekklachten is gelijklopend aan deze bij de lagerug. Waar we bij rugpijn spreken over Ischias (ook wel Ischialgie) spreken we bij nekpijn over Brachialgie (nu met uitstralende armpijn). Ook de degeneratieve processen van de kleine gewrichtjes komen voor bij de nek. Dus ook een (nu een cervicale = van de nek) stenose staat op het menu van de mogelijkheden.
    Er zijn echter ook nekspieren die ons dikwijls parten spelen, namelijk de scalenusspieren. Het zijn spieren die hard werken maar die luid van zich laten horen (of eerder voelen) wanneer we onzorgvuldig met ze omgaan. We stellen ze voor.

    De Scalenusspieren
    De scalenusspieren bevinden zich aan de voor- en zijkant van de hals. Zij controleren de positie van het hoofd op de romp bij zitten en staan. Vandaar dat zij tijdens de dag continu belast worden. Enkel in lighouding kunnen ze uitrusten.
    Verder werken ze als (hulp)ademhalingsspier en zijn het vaak de eerste spiervezels die bij stress en angst worden aangespannen.
    Bij werken met de handen voor het lichaam (pianospelen, de krant lezen, groenten schillen, afwassen en zeker ook bij ongesteund computerwerk) zijn ze erg actief.
    De scalenusspier is een spier uit het houdingsapparaat en werkt zonder dat wij er ons van bewust zijn. Dit in tegenstelling tot een spier uit het bewegingsapparaat waarbij we meestal bewust de beweging uitvoeren.
    Een goed voorbeeld hiervan is aardappelen schillen: we hanteren bewust de hand die de aardappelen schilt (spieren van het bewegingsapparaat), maar om dat te kunnen moeten we onze armen voor ons houden en dat is de taak van de spieren uit het houdingsapparaat.
    Omdat we ons niet bewust zijn van de werking van die spieren (en er dus ook nooit bewust bij nadenken) bestaat de kans dat we ze gemakkelijk overbelasten en blijven overbelasten, ook als het pijn doet.

     

    2. - De Assepoester- of 20-minuten-regel

    De term Assepoester syndroom komt uit een wetenschappelijk onderzoek waarbij aangetoond werd dat het altijd dezelfde spiervezels zijn die het meeste werk doen, zowel bij lichte als bij zware last. Het onderzoek werd uitgevoerd onder leiding van Dr. JŲran Hagg, een gerenomeerd arbeidsergonoom (Dr. JŲran Hagg was gastspreker op het ĎAssepoesterí congres dat de Bewegingsconsulenten ingericht hebben, de Associatie was reeds tweemaal te gast in het Arbeidsinstituut te Stockholm waar Dr. Hšgg werkzaam is).


              
    Waar gaat het over ?

    • elke spier bevat verschillende vezels

    • stel dat ze er vijf heeft

    • als we een beweging aanzetten dan zal steeds dezelfde vezel de beweging starten. Eerst spant vezel 1, dan 2, dan 3, dan 4, dan 5. Bij het beŽindigen van de beweging gaat het echter omgekeerd

    • vezel 5 stopt eerst, dan 4 enz. Vezel 1 zal dus altijd het meeste werk verrichten. Daarom wordt hij Ďassepoesterí genoemd.

    Wat kan men daaruit leren ?
    Dat het bij overbelaste spieren van het houdingsapparaat niet helpt om over te schakelen naar minder belastende houdingen (lees het vasthouden van kleinere lasten) want het is steeds Ďvezel 1í die werkt. Ook als je een pluim opheft i.p.v. een emmer water.

    Wat wel helpt ?
    Elke 20 minuten 1 minuut Ďliggení of beter ťťn antigifhouding aannemen. Antigifhoudingen ontspannen de spieren en zorgen ervoor dat je veilig verder kan werken, zonder te moeten gaan liggen. Bij nekpijn met een spiercomponent zal de Bewegingsconsulent je altijd de 20-minuten regel aanleren om de scalenusspieren in de hals te ontlasten, alsook de antigif-oefeningen die er voor zorgen dat de pijn snel verdwijnt.

    3. - Whiplash

    Of ook wel acute Ďnekverstuikingí genoemd. Wordt veroorzaakt door plotse snelle veranderingen van snelheid (= versnellingen) van het hoofd. Deze versnellingen worden meestal geproduceerd bij de impact van auto-ongevallen. De nekverstuiking ontstaat voornamelijk bij kop-staart-ongevallen, hoewel ook zijdelingse en kop-kop-ongevallen er voor verantwoordelijk kunnen zijn. Ook ongevallen bij het duiken en het paardrijden kunnen nekverstuiking veroorzaken.
    Bij de meeste gevallen van nekverstuiking zijn er enkel wekedelen-letsels (ďwekedelenĒ = als er op RX geen afwijkingen worden gevonden - breuken, barsten, Ö - spreekt men van wekedelen-letsels, het betreft dan voornamelijk spieren, gewrichtsbanden, pezen, Ö).
    De symptomen kunnen sterk verschillen en gaan van nekpijn, stramheid en gevoeligheid tot neurologische klachten zoals doofheid, duizeligheid, hoofdpijn, geheugen- en concentratiestoornissen.
    De ernst van het letsel is afhankelijk van de kracht van de botsing, de stand van het hoofd op het moment van de aanrijding, het al dan niet voorbereid zijn van de spieren, de toestand van de wekedelenweefsels voor het ongeval.
    Wanneer de whiplash ernstig is zal men meestal aanraden om de eerste dagen een halskraag te dragen om de beweeglijkheid te beperken en zo de pijn te verminderen (langer is meestal tegenaangewezen). Het is belangrijk dat je deze afdoet zodra toegelaten door je arts en dit om spieratrofie (ďatrofieĒ = teruggang in de voedingstoestand van organen, waardoor deze verkleinen of verschrompelen) en propioceptieverlies (ďpropriusĒ = eigen, met proprioceptie bedoelt men dat men prikkels ontvangt die teweeggebracht worden door sensoren die liggen in de weefsels van het motorisch apparaat zelf. Hierdoor wordt het besturen van het lichaam mogelijk) te voorkomen
    Belangrijk is om zo nu en dan eventjes te liggen en om zorgvuldig de antigifoefeningen uit te voeren die de Bewegingsconsulent je zal aanleren. Zoals bij lagerugklachten is platte bedrust tegenaangewezen.
     

    Cfr. : http://www.beweging.org/040.htm

    21-09-2005 om 19:47 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (33 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Rugpijn
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    Rugpijn

    www.beweging.org

    1. - Anatomie van de rug

    Om ons rechtop te houden kunnen we rekenen op een vernuftig maar delicaat meesterwerk : de S -vormige wervelkolom met zijn 33 wervels : 
          
        7 halswervels
      12 ruggenwervels
        5 lendenwervels
        5 heiligbeenwervels en
        4 stuitbeenwerveltjes.

    De wervels zijn als het ware opeengestapeld en worden onderling verbonden door de facetgewrichten die zorgen voor de beweeglijkheid van de rug.
    Tussen de bovenste 24 wervels zitten ook nog de tussenwervelschijven die functioneren als kracht-doorgevers bij het gaan en lopen. De tussenwervelschijven zijn van elastisch kraakbeen.
    Spieren, banden en pezen helpen om de wervelkolom overeind houden.
    Op hun beurt beschermen de wervels het ruggenmerg waarin de zenuwbanen lopen die de hersenen en de rest van het lichaam met elkaar verbinden.


             
    2. - Lagerugpijn

    Ongeveer 2 op 3 volwassenen lijden zo nu en dan aan lagerugpijn (t.h.v. de lenden). Dat kan een lichte tot ondraaglijke pijn zijn, soms gepaard met spierkramp, stijfheid en een uitstralende pijn naar de benen of tinteling.
    Wanneer er gťťn sprake is van een onderliggende ziekte of infectie, spreken we over biomechanische klachten.
    Biomechanische klachten ontstaan meestal door onveilig tillen en bewegen, door overbelasting van de rugspieren en gewrichten, door beschadiging van de gewrichtsbanden, door te weinig lichaamsbeweging, een slechte conditie of zwaarlijvigheid.
    Ook (negatieve) stress en roken kan lagerugpijn uitlokken of onderhouden.
    De meeste lagerugklachten herstellen spontaan maar wanneer je de oorzaak (meestal een foute manier van bewegen of ongezonde leefgewoonte) niet aanpakt, is de kans op herval groot (meer dan 60 % hervalt binnen de zes maanden, ongeacht de Ďbehandelingí), de aandoening wordt steeds erger (eerst wat Ďspierpijní, dan een Ďlumbagoí, daarna een Ďischiasí).
    Acute rugpijn, bv na een verhuis, kan chronisch worden wanneer de beschadigde spier of het overbelaste gewricht geen kans krijgt om te herstellen of wanneer je terug tť zware voorwerpen foutief tilt. Zelfs de Ďgewoneí activiteiten kunnen nu voldoende zijn om je klachten te onderhouden.
    Let wel : de vraag of het om een mechanische of andere oorzaak gaat wordt altijd beantwoord door de (huis)arts.  Het is de dokter die de diagnose stelt, de bewegingsconsulent zal op basis van deze diagnose een aanpak voorstellen die je de beste kansen geeft op een spoedig herstel. Hij doet dat steeds in samenspraak met de behandelende arts of binnen een interdisciplinair team (Interdisciplinair = is een multidisciplinaire groep waarbij de verschillende zorgverstrekkers regelmatig overleggen en een eenduidige zienswijze overbrengen aan de patiŽnt / multidisciplinair = uit verschillende vakgebieden bestaande groep zorgverstrekkers).


            
    3. - De meest gestelde vragen i.v.m. lagerugpijn

    Is bedrust aangewezen ?
    Eigenlijk niet, tenzij uitdrukkelijk voorgeschreven door je arts. Uit onderzoek blijkt dat je beter zo snel mogelijk je gewone activiteiten herneemt (in ieder geval zeer uitzonderlijk meer dan 3 dagen bedrust).
    Wees bedachtzaam : vermijd bewegingen en houdingen die je pijn geven of die je rug belasten. Leer eventueel alternatieve bewegingen aan bv om je aan te kleden of om voor de kinderen te zorgen.
    Bij (lange) bedrust bestaat de kans dat de spieren van je rug verder Ďdeconditionerení en dus nog minder hun taak aankunnen. Het herstel zal langer duren.

    Moet ik buikspieroefeningen doen voor een sterke rug ?
    Men raadt bij rugklachten aan om de buikspieren te sterken. We denken dat dat niet zinnig is.
    Sommige buikspieroefeningen zijn zelfs af te raden omdat ze de druk in de tussenwervelschijf verhogen (vaak zelf de oorzaak van de rugklachten).
    Om goed te bewegen heb je sterke been- en rugspieren nodig en deze moeten zo snel mogelijk in conditie komen (kunnen dan meer belasting aan). Wil je toch buikspieroefeningen doen, vraag dan zeker advies. Er bestaat een specifiek programma rugsparende buikspieroefeningen. Goed voor je buik ťn veilig voor je rug.

    Is mijn rug nu een zwakke plek ?
    Je voelt geen pijn meer en geniet terug volop van je leven. Het blijft echter knagen: komt de pijn terug, is mijn rug nu de Ďzwakke plekí? Misschien, maar je kan er zelf veel aan doen.
    Als je weet dat de meeste rugklachten veroorzaakt of onderhouden worden door een slecht bewegingspatroon of door verkeerde houdingen, dan valt er heel wat te voorkomen. Het kost weinig en na een tijdje worden de aangeleerde rugveilige houdingen je tweede natuur.
    Verder gelden hier ook de algemene regels: leef zo gezond mogelijk. Zorg dat je elke dag beweegt (1/2 uurtje flink stappen is al heel wat), eet gezond, ontspan je (en ook je rug) ťn slaap voldoende.

    Men zegt dat stress rugpijn kan geven, is dat juist ?
    Stress kan inderdaad rug- en ook nekpijn uitlokken of onderhouden. Dat komt omdat je, als je gestresseerd bent, je een 'verkrampte' houding aanneemt en daardoor je rug overbelast. Je doet dat onbewust. Bv. als je te zwaar onder druk staat op je werk of dat er spanningen zijn in de familie.
    Het is dus niet de spanning die rugpijn geeft, maar wel de verkrampte houding die je erdoor aanneemt. Als je dat inziet ben je al een stap vooruit. Je kan op je houding letten en je leren ontspannen door relaxatie- of ademhalingstechnieken of door aandachtstraining. Tracht in ieder geval de oorzaak van de spanningen op te lossen, zoek hulp (de huisarts kan je adressen geven) of eventueel een andere baan als je geen verbetering ziet.

    Moet ik er leren mee leven ?
    Mensen die reeds lang rugpijn hebben (we noemen het chronisch wanneer de pijn langer dan 12 weken aanhoudt) hebben tal van therapieŽn doorlopen zonder dat de pijn echt volledig verdwijnt. Soms krijgen ze te horen dat ze er moeten Ďleren mee levenĒ. Is dat zo ?
    Niet in de zin dat je aan je lot wordt overgelaten. Men wil daarmee aangeven dat de manier waarop men met de klacht omgaat veel kan bijdragen tot een beter comfort. Als men zich bv door de naaste omgeving gesteund voelt (men kan er over spreken en men krijgt de hulp die nodig is) dan zal men de klacht beter accepteren (en minder gespannen of verdrietig zijn). Wordt men echter teveel gespaard (men beklaagt je voortdurend, men neemt je alle werk uit handen, men behandelt je als Ďmindervalideí), dan zal je je op de duur ook zo gedragen.
    Neem dus zelf je leven in eigen hand. Overleg met je omgeving en aanvaard de hulp die nodig is (soms is dat moeilijk) maar tracht vooral de dingen te doen die wel nog mogelijk zijn of doe ze op een andere manier. Volg de algemene adviezen bij rugpijn goed op.
    Geef de pijn een plaats(je) in je leven, maar niet je hele leven. Er zijn speciale reconditioneringsprogrammaís voor mensen met chronische pijn die goede resultaten geven.
    Maar ook contact met lotgenoten kan helpen om beter om te gaan met de pijn.



           
    4. - Lumbago, hernia, ischias...

    Een woordje uitleg
    Je kent ze bij naam, maar wat is nu een lumbago, een hernia of een spinaalstenoseÖ? De meest voorkomende mechanische klachten geven hun moeilijke namen prijs.

    Lumbago
    Lumbale overbelasting en verrekking van de lumbale wervelzuil, beter gekend als lumbago of lumbalgie (= spit, lendenpijn).
    Men heeft het dan over een hevige, meestal plots opgekomen pijn onder in de rug. Zeventig percent van de mechanische lagerugklachten hebben te maken met lumbago of aan lumbago gekoppelde problematiek.
    Typisch is dat buigen, tillen en zitten pijnlijk is. Gaan en staan worden vaak beter verdragen. Bewegingsconsulenten spreken daarom van Flexie Geprovoceerde Rugklachten (FGR) d.w.z. de klachten worden uitgelokt of onderhouden door flexie (= buigen van de lenden).

    Discus Hernia
    Om uit te leggen hoe overbelasting schade berokkent, gebruiken we het beeld van een tube tandpasta waarbij de Nucleus de pasta is en de onelastische structuur die de Nucleus bijeenhoudt de tube. Wanneer je te hard knijpt op een gesloten (dop dicht) tube zal uiteindelijk de tube openscheuren en komt de pasta er langs de scheuren uit (Nucleus Pulposus = kern, de Ďpapí die in een kraakbenige ring besloten ligt).
    Een hernia is een 'uitpuiling' van een tussenwervelschijf van de wervelkolom en wordt dikwijls als HNP benoemd (Hernia Nuclei Pulposi). Herniaís treden meestal op bij de drie onderste lendenwervels (tussen de 4de en de 5de lendenwervel en tussen de 5de wervel en het bekken). De tussenwervelschijf gaat 'uitpuilen' waarbij de buitenste gewrichtsbanden van de schijf Ďscheurení net zoals bij de enkelbanden als je je voet verstuikt.
    De meest typische klacht bij een lage hernia is dan ook pijn in de lenden en het bekken. Hoesten, niezen en persen kan de pijn doen toenemen omdat de druk in het wervelkanaal wordt verhoogd.

    Ischias
    Draagt de naam van de langste zenuw uit het lichaam: de nervus ischiadicus (heupzenuw of grote beenzenuw). Deze zenuw begint in het ruggenmerg en loopt via je bil / dij langs de achterkant van je been. Vandaar dat de pijn wel begint in de rug maar doorloopt tot in je been. De oorzaak is meestal druk op de zenuwwortels doordat een tussenwervelschijf haar structuur verliest door onveilig gebruik.
    Afhankelijk van welke zenuwwortel er precies bekneld raakt kunnen er verlammingsverschijnselen van een of meer spieren ontstaan, of een Ďverdoofdí gevoel van de huid in datzelfde gebied.
    De pijn Ďsteektí en kan licht tot hevig zijn. Andere symptomen kunnen zijn: een branderig gevoel, spierzwakte, een verdoofd gevoel of tintelingen in je been, voet of tenen, spierkramp in bil of been en verminderde reflexen in knieŽn en enkels.
    ĎIschiasí is in zekere zin een verder stadium van Ďlumbagoí. Dat kunnen we duidelijk merken bij bevraging van de patiŽnt: 90% van patiŽnten met ischias heeft ooit een lumbago gehad. Preventie (we noemen dat secundaire preventie omdat er reeds een kwetsuur was) kan dus heel wat leed voorkomen. Een bedachtzaam en rugveilig bewegingspatroon is de eerste stap.
    Degeneratieve processen van de kleine gewrichtjes, ook facetartrose genoemd
    Door het verminderd functioneren van de tussenwervels ontstaan er degeneratieve processen van de facetgewrichtjes. Deze problemen zijn leeftijdsgerelateerd. Ze komen meestal pas voor na je vijftigste.
    Je kan precies dezelfde pijnen en klachten hebben als bij de hierbovenvermelde aandoeningen, doch ze doen zich in een andere context voor. Nu zal Ďstaan en gaaní vaak meer problemen geven dan Ďzittení of Ďbuigení.
    We spreken daarom van Extensie Geprovoceerde Rugklachten (ipv flexie), Het strekken (holler maken) van de lenden doet pijn. Deze klachten worden dan ook anders aangepakt (Degeneratie = verminderde sterkte van een weefsel bij het ouder worden).

    Spinaalstenose
    Als we de wervelzuil blijven (sterk) belasten in deze gedegeneerde toestand duiken vaak nog een aantal andere verschijnselen op. Deze krijgen de verzamelnaam: Lumbale Spinale Stenose (kortweg LSS).
    Het betreft een degeneratieve vernauwing van het spinaal kanaal zelf (centrale stenosis) of een vernauwing van de zenuwkanalen. In dat geval spreekt men van foraminale* stenosis, en betreft het de plaats waar de zenuwen het kanaal verlaten, oa de ischiaszenuw.
    Deze soort stenoses wordt veroorzaakt door ĎvergroeiÔngen, woekeringen,Öí van beenderweefsel of weefsel van de ligamenten.
    We spreken van centrale stenosis bij versmalling van de centrale ruimte waar het ruggenmerg zich in bevindt (Foraminae intervertebrales = vervoegingsgaten, ruimten via dewelke zenuwbanen het ruggenmerg verlaten, richting been, de romp of arm).
    Er zijn twee vormen van LSS: de congenitale vorm en de verworven vorm.
    De congenitale vorm (aangeboren) is relatief zeldzaam en komt voor op jonge leeftijd (dikwijls reeds tussen 30 ŗ 40 jaar), de verworven vorm is niet zo zeldzaam en komt voor bij mensen van meer dan 60 jaar.
    Bij Spinaal Stenose heb je doffe tot hevige scherpe pijn in de rug of in je billen / dijen die beginnen bij wandelen of een andere fysische activiteit waarbij de wervelkolom gestrekt of hol gebruikt wordt, de pijn straalt uit naar ťťn of beide dijen en onderste ledematen, 60% van de patiŽnten hebben bilateraal (= zowel links als rechts) pijn, voosheid, krachtsvermindering of parethesia (= gevoelsstoornissen zoals voosheid en tintelingen) in de onderste ledematen, de symptomen verdwijnen of verbeteren bij flexieactiviteiten, zoals bij zitten en ook bij liggen.
    PatiŽntenfoldertje: wie meer wilt weten over Spinaalstenose kan het patiŽntenfoldertje aanvragen, mail naar stenose@beweging.org of je kan het ook downloaden als PDF file : http://www.beweging.org/downloads/De_Lubale_spinale_stenose.pdf



         
    5. - Wat belangrijk is

    Vooreerst willen we enkele bevindingen uitleggen die we belangrijk vinden :

    • de natuur geneest enkel wanneer ze daartoe de kans krijgt
      Rrugpijn Ė en we hebben het hier over een biomechanische rugklacht Ė is een positief signaal. Pijn verwittigt ons dat er gevaar dreigt en dat we ons zullen (blijven) kwetsen als we ons gedrag niet veranderen. Een voorbeeld: we tillen een te zware stoel en voelen het dadelijk in onze rug. We worden aangemaand om voorzichtiger te zijn.
      Wanneer we ons gedrag veranderen zal de natuur in de meeste gevallen zorgen voor een (natuurlijk) herstel.

    • acuut kan chronisch worden
      Men ziet dikwijls dat er weinig of geen relatie is tussen de klacht zelf en hetgeen men kan waarnemen op bv de RX-beelden. Dat komt omdat het bij rugpijn meestal gaat om een wekedelen-beschadiging.
      (weke-delen letsels = het betreft hier voornamelijk spieren, ligamenten, vezels ...)
      Rugklachten worden steeds erger wanneer men hervalt: patiŽnten met ischias hebben in 90% van de gevallen eerst een lumbago gehad.
      Acute klachten kunnen chronisch worden wanneer we blijven volharden in een foutief leef- en bewegingspatroon. Chronische klachten zijn niet alleen moeilijker te behandelen, ze hebben daarnaast een grote psychologische en sociale impact. Denk maar hoe je je voelt na een dag lang pijn en wat het voor het gezin kan betekenen als je daardoor een aantal taken niet meer kunt uitvoeren.

    • actief meewerken helpt
      Je weet het misschien niet, maar alle studies wijzen er op dat de manier waarop men met zijn aandoening omgaat veel kan bijdragen tot een spoedig herstel of tot het snel hernemen van de dagelijkse activiteiten. Wie actief meewerkt heeft de beste uitkomstmogelijkheden (dwz de beste kansen op een spoedig herstel). Dat kan door de adviezen die je krijgt toe te passen, door de oefeningen te doen die je aangeleerd worden, enz. En dat niet alleen tijdens het (half)uurtje in de praktijk maar ook- en vooral- tijdens de 23 en 1/2 andere uren van de dag.
      We noemen dat het 24-uurs model en een pro-actief beleid.
      Onze werkwijze is er niet zomaar. We volgen de richtlijnen uit medische wetenschappelijke literatuur, of op evidentie-gebaseerd (evidence-based).
      Evidence-based (afgekort EB) komt uit de medische wereld en wil zeggen dat wij in de praktijk zoveel mogelijk de voorhanden wetenschappelijke gegevens trachten toe te passen. Dat gebeurt bij voorkeur door EB richtlijnen, ook guide lines genoemd, te volgen of door het interpreteren van gerandomiseerde gecontroleerde studies (dat zijn wetenschappelijke studies van hoge kwaliteit, afgekort RCT).
      In de praktijk wil dat zeggen dat wij bv bij acute rugpijn die richtlijnen volgen waarvan in studies aangetoond wordt dat zij u de beste kans op herstel geven. Als er voor een bepaald letsel geen studies zijn, dan volgen we de algemene richtlijnen voor dat type aandoening. Voor deze algemene richtlijnen bestaat er reeds een brede wetenschappelijke consensus (overeenstemming). De Associatie houdt nauwlettend het verschijnen van nieuwe of veranderende richtlijnen in het oog.



            
    6. - Wat mag je dan als behandelplan verwachten ?

    We maken onderscheid tussen acute, subacute en chronische lagerugpijn :

    • acute lagerugpijn = rugpijn minder dan 6 weken aanhoudende
    • subacute lagerugpijn = rugpijn die reeds meer dan 6 weken aanhoudt, maar niet langer dan 12 weken
    • chronische lagerugpijn = al meer dan 12 weken.

    6.1 - Acute rugpijn

    Goed om weten
    :

    • meestal is de oorzaak overbelasting (mechanische klacht)

    • in de meeste gevallen enkel sprake van wekedelen- letsel (zie begrippen)

    • de pijn is een positief signaal: zie het als een verwittiging dat er schade kan optreden als je niet oppast

    • acute klachten kunnen chronisch worden indien waarschuwing genegeerd wordt

    • wanneer de overbelasting stopt, zal de natuur zelf het letsel herstellen.

    Pijndemping
    Je voelt rugpijn en je ervaart dit - niet als een verwittiging- maar als de klacht op zich.
    Dat is menselijk en we zullen er dan ook trachten voor te zorgen dat je zo snel mogelijk minder of geen pijn meer voelt. Dat doen we op verschillende manieren: enerzijds door je alternatieve houdingen en bewegingen aan te leren die minder pijn doen, anderzijds door pijndempende technieken.
    Alternatieve houdingen en bewegingen
    Je hebt bv vooral pijn bij het naar voren buigen en toch moet je elke morgen je kousen aantrekken, je schoenen aandoen enz. We leren je dus om dat op een andere manier te doen en waarbij je minder pijn hebt. Daarom zullen we bij het intake-gesprek altijd nagaan welke houdingen en bewegingen de pijn uitlokken en alternatieven aanleren.
    Pijndempende technieken
    Dat kunnen de gebruikelijke conservatieve technieken zijn zoals massage, elektrostimulatie, tractie, osteopatische of manuele technieken Ö Zij worden echter als ondersteuning aangeboden en altijd binnen een breder kader omdat ze op zich geen invloed hebben op het verloop van het letsel, noch op het recidief (terug hervallen) daar ze niets doen aan de werkelijke oorzaak nl de onveilige houdingen of bewegingen.
    Het heeft ook geen zin om je een halfuur of een uur te 'behandelen' om daarna (de andere 23 uren van de dag) je rug terug te belasten. Belangrijk hier is dat je het model belasting- belastbaarheid begrijpt (zie begrippen) en dat je beseft dat - na een kwetsuur- eenvoudige activiteiten die je voordien zonder problemen kon doen, nu belastend kunnen zijn.

    Instructie
    Als je begrijpt waarom je pijn hebt, ben je meer gemotiveerd om er voor te zorgen dat de oorzaak ervan aangepakt of voorkomen wordt. En dat is goed nieuws voor het natuurlijk herstel en voor de gezondheid van je rug in de toekomst.
    We leggen je uit hoe je kwetsuur is ontstaan in een verstaanbare, overzichtelijke (ook visuele) taal en vooral wat je zelf kan doen om kwetsuren te voorkomen.

    Oefeningen
    Bij acute rugpijn zijn oefeningen (het herhaald uitvoeren van specifieke bewegingen) niet zinnig, maar je doet er goed aan om in conditie te blijven (doe mee aan de gezondheidswandelingen als gaan en staan geen problemen geeft).

    Rugscholing
    We noemen het rugmanagement omdat het meer is dan scholing.
    We werken volgens het Scandinavisch model waarbij getracht wordt om door operante conditionering het gedrags- en bewegingspatroon te veranderen.
    Operante conditionering
    Dit wilt zeggen dat men al handelend leert, dus niet enkele keren voor- en nadoen maar inoefenen tot het nieuw (veilig) bewegingspatroon je tweede natuur wordt. Dat wordt zeer praktisch aangeleerd: hoe je kousen aantrekken, zitten aan tafel, uit bed komen, iets uit de kast halen enz.
    Rugscholing op zich zal de kwetsuur niet herstellen (dat doet de natuur wel als ze de kans krijgt) maar het zorgt er voor dat je je rug zo weinig mogelijk belast tijdens de herstelperiode en vooral dat je de klacht niet verergert of onderhoudt.
    Rugmanagement (rugscholing + aandacht)
    Dat betekent dat je leert te aanvaarden dat je in een situatie verkeert die je vraagt (of dwingt door pijn) om 'aandacht' te schenken aan de boodschappen die de natuur je op dat moment geeft. Aandacht schenken of bedachtzaam zijn is niet hetzelfde als voorzichtig zijn. Voorzichtig zijn gaat meestal over het vermijden van activiteiten, bv ik heb pijn bij tillen dus vermijd ik alle situaties waarbij ik moet tillen. Op die manier kan je niet meer functioneren in je dagelijks leven. Als je daarbij steeds minder gaat bewegen, dan is het gevolg hiervan dat je conditie vermindert met als gevolg een moeilijker herstel. En dat is dus niet goed.
    Bedachtzaamheid
    Dat gaat over het nadenken over hoe je je dagelijkse activiteiten kunt blijven doen zonder pijn uit te lokken, bv hoe kan ik toch dingen tillen/verplaatsen zonder mijn rug te belasten?.
    Het is precies die manier van denken en doen die meerwaarde geeft aan de rugscholing.

    Algemeen advies bij acute rugpijn
    Actief blijven, zo snel mogelijk de normale activiteiten heropnemen is de boodschap. Bedrust is niet aangewezen, tenzij specifiek door je arts voorgeschreven. Vermijd handelingen die pijn uitlokken of onderhouden of handelingen die zwaar belastend zijn voor de rug, gebruik alternatieve rugveilige houdingen of bewegingen om je taken uit te voeren.

    6.2 - Subacute rugpijn
    Het behandelplan is in grote lijnen hetzelfde als bij acute rugklachten, maar hier zijn oefeningen wel sterk aangewezen, minstens 30 minuten per dag (mag ook in 3 maal 10 minuten uitgevoerd worden). Alle grote spiergroepen moeten worden aangesproken.
    De Bewegingsconsulent zal rekeninghoudend met je beperkingen een aangepast oefenschema uitwerken. Het is zo dat je de oefeningen niet enkel in de praktijk uitvoert, maar ook thuis en op het werk. Daarnaast zullen we nagaan of er in je directe omgeving factoren zijn die je rugpijn uitlokken of onderhouden, zoals een verkeerd ingestelde bureau- of autostoel. Soms kunnen kleine ergonomische aanpassingen (Ergonomie= het aanpassen van de werk- of leefomstandigheden aan de aard en de begrenzing van de mens) een groot verschil maken.
    Om je te (blijven) motiveren nemen we notitie van de vorderingen van de oefenintensiteit en passen we het programma regelmatig aan.`
    Verder: volg de algemene raadgevingen bij rugpijn goed op zoals een veilig bewegingspatroon, voldoende beweging, let op je gewicht en tracht minder of niet te roken.

    6.3 - Chronische rugpijn
    Als je lang pijn hebt, en daardoor een aantal activiteiten vermijdt of niet meer kunt doen, wordt het verloop van de aandoening en het herstelproces beÔnvloed door andere factoren dan het loutere biologische. Je klacht zal inwerken op het gemoed waardoor de kans bestaat dat je neerslachtige gevoelens krijgt Je ziet geen verbetering en soms geen toekomst meer. Door de neerslachtigheid zal je je klacht sterker aanvoelen en kom je in een vicieuze cirkel terecht.We noemen dat de psychische component.
    Ondertussen komen er andere problemen om de hoek kijken. Je kan niet meer wat je vroeger kon en je hebt meer hulp nodig. Je kan niet altijd deelnemen aan de normale activiteiten van het gezin of de omgeving en daarvoor is niet altijd begrip. Soms is het zo erg dat je werkombekwaam wordt. Dat noemt men de sociale component.
    Om je te helpen moeten alle factoren die het herstel beÔnvloeden of bemoeilijken aanpakt worden.. Daarom wordt er bij chronische rugpijn gewerkt volgens het multimodaal model en binnen een interdisciplinair team (Multimodaal model= globale aanpak waarbij ook de diverse biologische, psychologische en sociale factoren aan bod komen - Interdisciplinair= team van artsen uit diverse vakgebieden en hier bewegingsconsulenten en die regelmatig overleg houden).
    Bij chronische rugpijn wordt er gewerkt met (sub)doelen, bijvoorbeeld het kunnen hervatten van dagelijkse activiteiten zoals zelf boodschappen doen, licht huishoudelijk werk enz. en zorgen we ervoor dat je langzamerhand meer mogelijkheden krijgt om actief te zijn. Daarnaast helpen we je om beter om te gaan met je klacht (kijken naar wat je wťl nog kan en niet zozeer naar wat je niet meer kunt) en begeleiden we wanneer je terug aan het werk gaat.



     


    Cfr. : http://www.beweging.org/030.htm  

    21-09-2005 om 18:49 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (14 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Model belasting/belastbaarheid
    Klik op de afbeelding om de link te volgen





    Model belasting/belastbaarheid

    We trachten dit model zo eenvoudig mogelijk uit te leggen.



    Neem nu dat je op je werk elke dag een doos tilt die 2 kilo weegt, het tillen belast je rug en die belasting geven we bv het cijfer 100. Je rug kan die belasting gemakkelijk aan, je voelt dus niets. De belastbaarheid van je rug is hier =100.

     

    Op een dag til je een doos van 4 kilo, je rug wordt te zwaar belast (nu 200) en protesteert (pijn). Hij verwittigt je dat er een kwetsuur is. Je rug moet ontlast worden zodat het natuurlijk herstel kan aanvatten.

    Om je rug te beschermen let je er op dat je niet meer dan 2 kilo tilt. Toch krijg je terug pijn. Wat is er aan de hand ? Door de kwetsuur is de belastbaarheid van je rug gedaald.
    Nu bv nog 75 of een gewicht van 1,5 kilo. Je mag dus (tijdelijk) niet meer dan anderhalve kilo tillen. Na herstel en een betere conditie zal je rug terug de normale belastbaarheid aankunnen.

    Het feit dat de belastbaarheid kan dalen, kan oorzaak zijn van herval. Men denkt dat men niets 'verkeerd' doet (want men heeft dat voordien altijd probleemloos kunnen doen) en men houdt er geen rekening mee dat de rug- door de lagere belastbaarheid - deze 'gewone' activiteit (voorlopig) niet meer aankan.

    Je kan je rug ook chronisch overbelasten door lange tijd altijd dezelfde houding aan te nemen bijvoorbeeld bij computerwerk.

    Cfr. : http://www.beweging.org/020h.htm 

    21-09-2005 om 18:45 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fibromyalgie (www.beweging.org)
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  


        Fibromyalgie

        www.beweging.org
     

        Fibra
    = spiervezel Ė Myalgie =s pierpijn -


    Criteria volgens het American College of Rheumatology opgesteld in 1990 :

    • diffuse pijnen gedurende minstens 3 maanden

    • minimum 11 duidelijk gevoelige tenderpoints (drukpijnpunten)
    • normale sedimentatie, sGOT, reumafactor, ANF, spierenzymen en RX van de sacroiliacale gewrichten

    Fibromyalgie is een syndroom gedomineerd door pijn: de spieren van het bewegings- en houdingsapparaat zijn overprikkelbaar en kunnen zich moeilijk ontspannen. De naam betekent letterlijk pijn in spieren en bindweefsel. Bij onderzoek van de spieren, pezen en gewrichtsbanden waar de pijn zit kunnen geen weefselafwijkingen aangetoond worden en ook geen afwijking in het bloed of in de urine.

    Een specifieke Ďoorzaakí voor fibromyalgie is tot nu toe niet gevonden.
    Vermoedelijk zijn er verschillende uitlokkende factoren die op mekaar inspelen, tot een cirkel van problemen ontstaat die tot fibromyalgie leidt. Een acute ziekte of trauma (trauma = verwonding) wordt vaak vermeld als trigger (trigger = letterlijk ďtrekkerĒ, is een bijkomstige factor die een latente (= verborgen) ziekte plotseling doet uitbreken) van een fibromyalgieproblematiek. Men gaat er van uit dat er een mechanisme in gang is getreden van overprikkelbaarheid van het gehele zenuwstelsel, vermoedelijk als gevolg van langdurige (over)belasting. Sensitisatie is een term die hiervoor gebruikt wordt. Langdurige onvoldoende lichaamsbeweging of te uitgesproken sportbeoefening over een te lange periode kunnen ook een uitlokkende factor vormen. Waar te weinig niet goed is, geldt hetzelfde voor teveel.

    Fibromyalgie is niet bij iedere patiŽnt hetzelfde.
    Naast diffuse (verspreide) pijnen, gevoeld ter hoogte van de spieren en de peesaanhechtingen zijn er nog tal van andere symptomen waarvan vermoeidheid ťťn van de meest voorkomende is. Door de chronische spanning in de spieren is de slaap gestoord en oppervlakkig waardoor men niet kan recupereren en men moe is bij het opstaan. Vaak heeft men concentratiestoornissen.

    Mensen met fibromyalgie kunnen last hebben van Ďrestless legsí, waarmee men aanduidt dat zij in rust en dus ook ís nachts in bed de benen steeds moeten verleggen. Ook daardoor wordt de nachtrust verstoord. Men ziet dat na intense fysieke inspanning - voor iemand met fibromyalgie kunnen dat de gewone dagelijkse activiteiten zijn - de klachten van spierpijn en vermoeidheid toenemen. Vaak is er een overlap met klachten van autonome dysfunctie (cfr. ďspasmofilieĒ op : http://groups.msn.com/JongerenME/spasmofilie.msnw -).

    Door de langdurige pijn en vermoeidheid kan men in een spiraal raken van negatieve gevoelens met de kans op depressie.


    Cfr. : http://www.beweging.org/080a.htm

    21-09-2005 om 18:36 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (25 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Hallo !
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    Hallo !

    Ik ben een onzichtbare ziekte. Ik ben vanaf nu altijd bij je,voor de rest van je leven. Andere kunnen mij niet zien, maar jij voelt me wel. Dat komt omdat ik je kan aanvallen, waneer ik maar wil en op wat voor een manier ik wil.

    Ik kan er voor zorgen dat je overal pijn hebt. Weet je nog dat jij eerst met veel energie alles kon en overal plezier in had ? Wel, ik neem je vanaf nu al je energie af en geef je er vermoeidheid voor terug toch blijf jij proberen plezier te hebben, maar ik haal je uit je gewoon lekker uit je slaap en geef je er dan ook nog eens hoofdpijn voor terug.

    Weet je wat ik nog meer kan?
    Ik kan je van binnen laten rillen, je hebt het warm en koud en dat terwijl de mensen om je heen zich allemaal "normaal" voelen en, ja, ik kan je ook angstig en depressief maken.

    Je hebt er niet om gevraagd en toch heb ik je uitgekozen. Waarom ? Misschien wel door een virus dat je ooit had of misschien wel door een trauma wat je ooit hebt gehad.

    Maar goed ik ben er... en ik blijf er !

    Ik hoor dat je naar de dokter bent geweest om van mij af te komen. Hahahahahaha, ik lig op de grond van het lachen..probeer het eens !

    Er zijn mensen die tegen je zullen zeggen : ďAch joh, stel je niet zo aan je hebt gewoon een rotdag.Ē
    Er zijn mensen die achter je rug om zullen praten en dat terwijl jij steeds meer een stukje van je zelfrespect aan het verliezen bent.

    En toch blijf je het proberen, tegen beter weten in. Je hoopt dat mensen je zullen beprijpen. Dit gaat heel moeilijk worden.

    Wil je weten waarom ?
    Als je met hen in gesprek bent, zul je ineens vergeten wat je wou zeggen.

    O ja, hoe ik heet ?
    Ik ben fibromyalgie...


    Cfr. : http://www.geocities.com/chrisjessite/indexhalloikbenfm.html

    21-09-2005 om 18:09 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (26 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spasmofilie
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

     

    http://www.pijn.com/patienten/plaatsen.htm


    Spasmofilie


    Spasmofilie is een veel voorkomende aandoening.
    De aandoening gaat gepaard met vermoeidheid, spierkrampen, nerveuze aanvallen, angst, slapeloosheid.  Hoewel een zeer groot deel van de bevolking deze klachten heeft, is er een groot deel dat niet weet dat spasmofilie bestaat.
    Spasmofilie wordt gekenmerkt door een spier zenuwoverprikkelbaarheid.

    De diagnose wordt op 3 manieren gesteld :

    • ten eerste de klinische tekens
    • ten tweede de cryptotetanietest en
    • ten derde de biochemie met meting van magnesium en calcium.

    Er bestaan verschillende graden in spasmofilie.
    Er is latente spasmofilie : de patiŽnten hebben af en toe klachten. De klachten zijn vaak nier ernstig genoeg om een geneesheer te raadplegen.
    De patiŽnten voelen zich niet goed, doch zijn zich niet bewust van het bestaan van een eventuele ziekte. Op een gegeven moment verandert er iets in de levenssituatie van de patiŽnt en worden de klachten zeer ernstig.  Op dat moment spreekt men van een gedecompenseerde spasmofilie.
    De gedecompenseerde spasmofilie is een echte ziekte. zoals het woord zegt is de patiŽnt gevoelig voor spasmen. Een ander naam voor de aandoening is "tetanie", vroeger veel gebruikt en ook tegenwoordig nog soms in gebruik.
    Eigenlijk gaat het om een spier zenuw overprikkelbaarheid : alle spieren van het lichaam kunnen in het proces betrokken raken. Het zijn spasmen die de pijn, de contracturen en de vermoeidheid bij de spasmofilie patiŽnten verklaren. Ook de angst en slapeloosheid zijn een gevolg van spierspasmen.

    Klachten

    • meer dan 90% van de patiŽnten voelen zich extreem moe
    • sommige hebben boulimie aanvallen
    • de meeste voelen zich nerveus
    • sommige hebben angstaanvallen

    • spierkrampen, tintelingen in handen en voeten en rond de mond

    • kriebeling in de keel, spiertrekkingen in de ledenmaten en boven de ogen

    • rugpijnen (vooral in de nek en de lage rug)

    • hoofdpijnen

    • bewustzij verlies, duizelen

    • vingers of tenen die wit of blauw worden

    • hartkloppingen

    • nagels breken snel

    • tand cariŽs gaat achter uit

    • vaak miskramen, bekkenpijnen

    • hoge bloeddruk

    • ...


    Kinderen met spasmofilie

    Aan dit probleem wordt een hoofdstuk gewijd omdat het vaak spreekt over probleemkinderen : het zijn vaak moeilijke kinderen, apathisch en ze zijn vlug moe. Ze hebben moeilijkheden om zich aan het schoolleven aan te passen. Ze kunnen zich agressief en woedend opstellen en slapen vaak slecht. Wat de zuigelingen betreft, komen bij deze kinderen meer koortsstuipen voor. Het zijn vaak kinderen met wie ouders van arts tot arts gaan omwille van de vrees voor epilepsie.
    Deze vrees is ongegrond. Wanneer het gaat om oudere kinderen zijn het diegene die vaak ziek zijn. Ze zijn meer het slachtoffer van een ongeval en waarschijnlijk berust dit op het feit dat zij zenuwachtiger zijn en minder waakzaam. Bij pubers manifesteert spasmofilie zich vooral door hoofdpijn en vermoeidheid, hetgeen een daling van de schoolresultaten tot gevolg kan hebben.
    In eenzelfde gezin komen meestal verschillende kinderen voor met spasmofilie zodat familiale leven toch zeer erg belastend wordt.


    Cfr. : http://groups.msn.com/JongerenME/spasmofilie.msnw

    21-09-2005 om 00:00 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (36 Stemmen)
    >> Reageer (2)
    20-09-2005
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Posttraumatische stress-stoornis
    Klik op de afbeelding om de link te volgen


    Posttraumatische stress-stoornis


    Athena, 8 september 2004


    Wat is PTSS ?

    Een posttraumatische stress-stoornis is een stoornis die ontstaat als een trauma om de een of andere reden niet goed verwerkt kan worden. Het verwerken van zulke gebeurtenissen is een langdurig en moeilijk proces, en soms komt iemand daar niet goed doorheen. Hij of zij kan de trauma niet verwerken en blijft daar als het ware in steken. Zijn of haar leven kan daardoor totaal ontregeld raken.Posttraumatische Stress-Stoornis is een angststoornis. Deze stoornis gaat gepaard met forse stress verschijnselen die zowel van lichamelijke als psychische aard zijn. Het geestelijk letsel wordt ook psychotrauma genoemd.


    Oorzaken

    Een posttraumatische stress-stoornis is een van de weinige angststoornissen waarvan het begin duidelijk is aan te wijzen. Een traumatische gebeurtenis leidt tot extreme angst. Herinneringen aan het trauma of andere gebeurtenissen die daarmee geassocieerd worden, kunnen eenzelfde reactie oproepen. Van daaruit gaat het eigenlijk net als bij andere angststoornissen: iemand wordt "bang voor de angst", gaat situaties vermijden die hij of zij als bedreigend ervaart, wordt geregeerd door zijn of haar angst.
    Het is niet bekend waarom de ene mens een trauma wel kan verwerken en de ander niet. Als het te zwaar blijkt voor iemand, zal dat te maken hebben met de draaglast, dus de ernst van het trauma, en met zijn of haar draagkracht, dus met zijn of haar psychische en lichamelijke weerbaarheid, zijn of haar aanpassingsvermogen, enz. Voorbeelden van traumatische gebeurtenissen zijn verkrachting, incest, beroving, een auto-ongeluk, oorlogssituaties.


    Verschijnselen

    Als iemand een ingrijpende gebeurtenis meemaakt, doen zich allerlei angstverschijnselen voor: hartkloppingen, zweten, ademhalingsstoornissen, vluchtneigingen. Die reactie is normaal. Bij iemand met een posttraumatische stress-stoornis gaan die verschijnselen niet over. Ook als de bedreigende situatie allang voorbij is, voelt hij of zij zich alsof hij of zij er nog middenin zit. Het trauma wordt telkens herbeleefd in dromen of herinneringen. Een geluid of beeld kan de angstreactie in volle hevigheid oproepen, en de betrokkene kan daarbij zelfs het gevoel hebben dat de gebeurtenis werkelijk opnieuw plaatsvindt. Het kan zijn dat hij of zij geobsedeerd is door de traumatische gebeurtenissen en over niets anders kan praten. Het kan ook zijn dat hij of zij er juist helemaal niet over praat, in een poging het kwijt te raken.
    Posttraumatische stress-stoornis komt voor op alle leeftijden. Anders dan bij andere gedragsstoornissen kan iemand datgene wat hem of haar angst inboezemt niet vermijden. De gebeurtenissen draagt hij of zij bij zich en dat geeft een voortdurende spanning. Bij kinderen uit zich dat bijvoorbeeld met buikpijn en hoofdpijn.
    Mensen met posttraumatische stress-stoornis gaan zich vaak afsluiten. Ze proberen situaties te vermijden die aan het trauma kan herinneren. Vaak leidt dit tot een emotionele vervlakking, ze reageren alsof ze verdoofd zijn. Soms is er sprake van geheugenverlies, een beschermingsmechanisme tegen herinneringen die te veel angst oproepen. Maar hoe mensen ook proberen om het uit de weg te gaan, zolang de gebeurtenissen niet verwerkt zijn blijven ze in volle hevigheid aanwezig. Mensen blijven dus onder spanning staan en zijn voortdurend waakzaam. Daardoor zijn ze vaak prikkelbaar en schrikachtig, en hebben ze last van slaap-concentratiestoornissen.
    Schuld- en minderwaardigheidsgevoelens komen ook vaak voor. Als posttraumatische stress-stoornis lang aanhoudt kunnen de psychische problemen zich uitbreiden en kan iemand depressief worden, suÔcidale gedachten krijgen of agressief worden. Voor de mensen in de omgeving heeft posttraumatische stress-stoornis grote gevolgen. Omdat de traumatische gebeurtenissen niet verwerkt worden, blijft iemand als het ware opgesloten in zichzelf: echte belangstelling voor anderen kan hij niet opbrengen. De combinatie van emotionele vervlakking en -zacht gezegd- een slecht humeur dat maar aanblijft, veroorzaakt onherroepelijk spanningen.


    Verloop van de posttraumatische stress-stoornis

    Sommige mensen zijn in staat lichtere vormen van acuut trauma goed te verwerken door erover te praten met familie en vrienden. De ernst en de aard van het trauma kunnen het echter onmogelijk maken over de ernstige gebeurtenissen te spreken. In een gevangenis of een andere onveilige omgeving bijvoorbeeld, kan het te gevaarlijk zijn over schokkende dingen te spreken. Om te overleven moet de narigheid diep weg gestopt worden. Bij kindermishandeling en incest wordt het erover spreken met de omgeving verhinderd door het taboe dat erop rust. Men moet zich als het ware "de ogen ervoor sluiten", zich "ervoor afsluiten" en het "maar vergeten". Soms zijn de gebeurtenissen zo onverdraaglijk dat men zich beschermt door ze niet tot het bewustzijn en of geheugen te laten doordringen. Zo kan bij voorbeeld iemand die is aangerand wel exact vertellen hoe de aanranding begon en eindigde, maar zich van het moment van de feitelijke verkrachting niets meer herinneren. Het is een natuurlijke beschermingsmechanisme van de mens dat verdringing wordt genoemd.
    De emoties die met een trauma gepaard gingen kunnen soms lang worden verdrongen. Nieuwe gebeurtenissen kunnen maken dat ze, soms vele jaren later, alsnog te voorschijn komen. Posttraumatische stress-stoornis kan op elk moment in iemands leven optreden. Behalve dat de stoornis heel lang kan duren, is er weinig bekend over het verloop als er geen behandeling volgt.


    Behandeling

    Behandeling kan een positief resultaat geven, maar het resultaat en de duur zijn afhankelijk van de ernst van de ernst van de problematiek. De behandeling is meestal pijnlijk en moeizaam. Jeugdtrauma s zullen een langer durende behandeling vragen. Een persoonlijkheidsverandering bemoeilijkt de behandeling. De kern van de behandeling is dat de traumatische gebeurtenis onder ogen wordt gezien. Als de herinneringen boven komen geeft dat veel pijn en verdriet. Toch zijn de resultaten vaak de moeite waard. Afhankelijk van de ernst van de stoornis zijn er een aantal wegen te bewandelen. Rust: indien de symptomen van herbelevingen ernstig zijn, moet er eerst rust komen; men moet leren de controle over zichzelf terug te krijgen. Daarvoor is vooral veel steun nodig. Medicijnen: Bijkomende problemen als depressie of angstklachten zijn soms zo ernstig dat psychotherapeutische behandeling (nog) niet mogelijk is. Medicijnen kunnen dan nodig zijn. Voorzichtigheid met medicijnen is echter belangrijk, omdat de bijwerkingen van de medicijnen soms ongewenste gevoelens of herbeleving teweeg kunnen brengen.
    Psychotherapie: Als de situatie van de patiŽnt het toelaat, kan worden begonnen met verwerken van de traumatische ervaring(en) in de vorm van psychotherapie. Dat wil zeggen op een systematische wijze erover spreken met een behandelaar.
    Het doel van psychotherapie is traumatische gebeurtenis(sen) bespreekbaar maken. Niet als koele feiten, maar met de bijbehorende emotionele en lichamelijke reacties, zoals angst, pijn en verdriet. Voelen van deze tot dan toe diep weggestopte emoties is nodig om de problematiek te kunnen verwerken. Pas dan kunnen de gebeurtenissen een plaats in iemands leven krijgen. Pas dan zal blijken dat ze het hele leven niet hoeven te beheersen. Pas dan kunnen ze echt voltooid verleden tijd worden. Als voor het trauma of onderdelen ervan geheugenverlies bestaat, moet met professionele hulp worden onderzocht of dit geheugenverlies veilig kan worden opgeheven of dat het beter zo kan blijven.
    Zoals gezegd, het is een belangrijk beschermingsmachine voor te heftige emoties, die men niet kan verdragen. Soms is het veiliger voor de patiŽnt ernstige trauma s weggestopt te houden. De therapie kan individueel zijn of in groepsverband plaatsvinden. Dat is afhankelijk van de aard en de ernst van de problematiek.
    Werken in een groep kan heel steunend zijn, omdat men er lotgenoten treft. Men is niet langer alleen met het probleem. Lotgenoten kunnen elkaar goed begrijpen en steunen. Het proces van traumaverwerking dient aangepast te worden aan het tempo van de patiŽnt. Het mag nooit sneller gaan dan de patiŽnt aan kan. Hulpmiddelen die de psychotherapie kunnen ondersteunen zijn schrijfopdrachten en hypnose.


    Cfr. : http://www.20six.nl/weblogCategory/1w9izcq6jg1c0?c=4.2005

    20-09-2005 om 23:46 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (8 Stemmen)
    >> Reageer (2)
    19-09-2005
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.FES - Redactioneel stuk naar aanleiding van publicaties
    Klik op de afbeelding om de link te volgen FES

    Redactioneel stuk
    naar aanleiding van publicaties

    Joop van Griensven
    Nationale Vereniging voor FibromyalgiepatiŽnten ďEendrachtig SterkĒ (FES)
    Nov. 2004


    Met de regelmaat van de klok verschijnen er in allerlei media publicaties waarin mensen zich uiten over fibromyalgie. Mensen die menen zich, vanuit hun beroep en kennis van zaken, een oordeel te mogen vormen over een grote groep andere mensen zonder zich daarbij te realiseren dat zij daarbij bijzonder kwetsend zijn voor die groep.
    Het is al erg genoeg dat heel veel mensen met fibromyalgie te maken krijgen met onbegrip in de maatschappij. Het is des te kwalijker dat deze gevoelens van onbegrip versterkt worden door vertegenwoordigers uit de zorgsector waarvan je zou mogen verwachten dat zij met verstand van zaken opereren en hun eerste aandacht uit zou gaan naar de patiŽnten.
    Het is absoluut niet zo dat wij menen het gelijk aan onze kant te hebben. Het is echter wel zo dat zolang internationaal is vastgesteld dat er sprake is van een aandoening die fibromyalgie heet en waarvoor criteria bestaan, het niet gepast is om vanuit de hoek van deskundige andere opvattingen te uiten zonder daarbij ook het bewijs te leveren dat die opmerkingen ook waar zijn.
    Het is des te kwalijker dat dit schijnbaar zonder reden gebeurt anders dan er waarschijnlijk zelf op een of andere manier beter van te worden. Het zou die zogenaamde deskundigen meer sieren indien ze de tijd en energie, die ze nu in die beweringen stoppen, zouden steken in fundamenteel onderzoek en daarbij ook daadwerkelijk iets bijdragen aan de discussie over hoe fibromyalgie te behandelen of naar de oorzakelijke reden te zoeken.
    Wij begrijpen heel goed dat het veel makkelijker is dit soort verhalen gepubliceerd te krijgen dan dat je aandacht krijgt voor Ďsaaií wetenschappelijk onderzoek. Wij begrijpen ook heel goed dat het voor de egoís van de personen zelf veel meer voldoening geeft om zo in de publiciteit te komen. Wij menen echter wel dat het medisch gezien onethisch is om je ten koste van andere mensen voor het voetlicht te plaatsen zonder dat je daarbij gedegen, wetenschappelijke bewijzen hebt.
    Gelukkig zijn er Nederland ook nog verstandige mensen die dit soort verhalen langs zich heen laten gaan en zich bezig houden met de feiten.
    Wij zijn een vereniging van verstandige mensen en houden ons daarom verre van dit soort gedachtespinsels. Mochten deze bedenkers zich ooit geroepen voelen om iets daadwerkelijk fundamenteels te doen voor mensen met fibromyalgie dan weet ik zeker dat de vereniging hen op alle mogelijke manieren zal steunen. Als vereniging zijn we niet bang voor de waarheid, wij vrezen alleen de onzin.


    Cfr. : http://www.fibromyalgiepatientenvereniging.nl/nieuw/index.php?id=54 

    19-09-2005 om 22:49 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fibromyalgie - Hypnotherapie
    Klik op de afbeelding om de link te volgen
               

    Fibromyalgie
    Hypnotherapie

    Ferry K. van der Zant
           
    Ferry K. van der Zant is eclectisch hypnotherapeut. Hij studeerde aan akademie voor eclectische psychotherapie de SETH (deze opleiding is eclectisch wat betekent dat afgestudeerden over een breed scala van verschillende therapieŽn kunnen beschikken)


    Individuele sessies

    Bij problemen van psychische oorsprong, onder andere :

    • niet goed in je vel zitten

    • problemen met je relatie

    • niet goed om kunnen gaan met seksualiteit

    • eetproblemen

    • onverwerkte emoties

    • burnout

    • stress

    • fibromyalgie

    • angsten

    • slaapstoornissen

    • enz...

    De individuele sessie / therapeutische behandeling gaat pas van start na een intakegesprek. Na afloop van het intakegesprek wordt een behandelplan afgesproken waarin onder meer het aantal sessies en het tijdstip van evaluatie in worden vastgelegd. Na de evaluatie bepalen we gezamenlijk of het aantal sessies voldoende is geweest of dat er nog een aantal sessies moeten gaan volgen.
    Als u onder behandeling bent bij een arts dan verwijzen wij eerst naar uw arts of, na overleg met u, consulteren wij uw behandelend arts. De behandeling wordt dan gestart na overleg met de behandelend arts. Naast de medische behandeling kan hypnotherapie een goede bijdrage leveren bij het oplossen c.q. reduceren van de problemen.


    Burnout

    De laatste jaren zien we meer aandacht voor het verschijnsel burnout. We lezen er over in dag- en weekbladen.
    Maar wat is burnout eigenlijk ?
    Burnout betekent niet meer en niet minder dan "afgebrand" zijn. Vooral bij mensen die tegen het werk opkijken komt burnout voor. Het zijn die mensen die op maandag al weer verlangen naar het aanstaande weekeinde. Deze mensen hebben het gevoel " op " te zijn. Zij hebben geen energie meer. Het lijkt of de energie is opgebrand.
    De reserves lijken verdwenen.Mensen met burnout vertonen verschijnselen van oververmoeidheid, slapeloosheid, prikkelbaarheid, geÔrriteerd zijn, moeite hebben met concentratie en dingen vergeten.In veel gevallen is de oorzaak van burnout te herleiden tot overbelasting, maar ook onderbelasting van de intellectuele en emotionele mogelijkheden.Burnout kan niet alleen optreden bij mensen die zich voor 100% hebben gegeven voor hun werk, maar ook bij mensen die zich ondergewaardeerd voelen en die beneden hun intellectuele en emotionele vermogens werken. Daarbuiten spelen discriminatie, ongewenste intimiteiten, weinig steun van collega's, weinig tot geen waardering van meerderen en collega's, pesterijen, weinig sociale contacten op het werk, agressie en de aard van de werkzaamheden ook een grote rol.
    Burnout is sluipend en vaak langdurig.Bij burnout en stress is het lichaam in een constant actieve fase. Het lichaam herstelt zich niet of te weinig. Dit alles wordt geregeld in het autonome zenuwstelsel. Doordat het lichaam zich niet herstelt, dus niet in een rustfase komt waardoor de energiebatterij weer kan opladen kan het lichaam de volgende verschijnselen vertonen :

    • trillende handen

    • zweten

    • hyperventileren

    • versnelling van hartactiviteit

    • invloed op bloeddruk en ademhaling

    • verwijding van de bloedvaten

    • verwijding van de pupillen

    • verslapping van de blaas

    • remming op de darmbewegingen

    • toename spierspanning

    • bevordering van de aanmaak stresshormonen adrenaline en cortisol waardoor het afweersysteem wordt beÔnvloed door de concentratievan vetzuren en cholesterol.

    Psychologisch geeft burnout verschijnselen als :

    • slapeloosheid

    • ontevredenheid

    • vergeetachtigheid

    • angstgevoelens

    • lusteloosheid

    • weinig concentratie

    • geestelijk moe zijn

    • snel geŽmotioneerd

    • geÔrriteerd zijn

    • piekeren.

    Langdurige perioden van burnout of stress kan leiden tot chronische lichamelijke problemen. Het is goed als de verschijnselen tijdig worden onderkend en tijdig worden behandeld.


    Fibromyalgie

    Fibromyalgie is een relatief onbekende aandoening.
    Fibromyalgie betekent pijn in het bindweefsel en pijn in de spieren. Fibromyalgie openbaart zich vooral bij vrouwen en mannen tussen 25 en 40 jaar.
    Mensen die leiden aan fibromyalgie hebben een constante spierpijn zonder aanwijsbare oorzaak. De pijn (over het gehele lichaam) gaat gepaard met onder meer depressiviteit, hoofdpijnen, slaapstoornissen, maag-, darm- en blaasklachten, oververmoeidheid en een geringe belastbaarheid.
    De oorzaak van het ontstaan van fibromyalgie is nog niet duidelijk. Wel is helder dat fibromyalgie te maken heeft met stress en burnout doordat het lichaam in een staat van constante activiteit is (geregeld door het autonome zenuwstelsel) waardoor het lichaam niet of nauwelijks zich herstelt. Als het lichaam in een constante staat van activiteit is neemt de spierspanning toe, wordt de hartactiviteit versneld, worden de bloedvaten verwijd, verslapt de blaas en remt de darmactiviteit.
    De klacht kan de balans in het lichaam geheel verstoren : de pijn veroorzaakt irritatie en stress waardoor de slaapstoornissen de overhand krijgen, en de cliŽnt meer pijn heeft waardoor er minder bewogen wordt en de pijn weer wordt verhevigd.
    Helemaal genezen kan men fibromyalgie (op dit moment nog niet) wel kan een hypnotherapeut door middel van gerichte (therapeutische) oefeningen en ontspanningoefeningen eraan bijdragen de pijn aanvaardbaar te maken en de stress doen afnemen. Ook kan een hypnotherapeutische / psychotherapeutisch behandeling ervoor zorgdragen dat de balans (tussen rust en beweging) weer terugkomt in het leven van de cliŽnt en de klacht aanvaardbaar wordt.


    Cfr. : http://www.firma.nl/fkz-therapeut/

    19-09-2005 om 22:14 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Emoties en gevoelens van chronische patiŽnten
    Klik op de afbeelding om de link te volgen       
         

    Emoties en gevoelens
    van chronische patiŽnten

    Huub Fest
    Ankh-Hermes BV, Deventer, 2002 - ISBN: 90 202 0153


    Tekst achterkant
    Iedereen heeft emoties en gevoelens. In de honderden brieven en e-mails die de auteur krijgt sinds het verschijnen van zijn boeken

     ďFibromyalgie Ė Omgaan met weke-delenreumaĒ
    (Jules : cfr. m/blog dd. 13-04-2005)
    en
     ďChronische(pijn)patiŽnten - Aangenamer leven met een chronische ziekteĒ

    cfr. : 
    http://www.nl.bol.com/is-bin/INTERSHOP.enfinity/eCS/Store/nl/-/EUR/BOL_AffiliateMap-Start?LinkType=Product&Section=BOOK&referrer=bfaqIZcQy8SulWAATNbms
    Dq20143002&PrdId=1001004000970987

    blijkt dat deze emoties en gevoelens vťťl heftiger kunnen zijn dan bij een gezond mens.  Velen denken dat boosheid, angst enzovoort negatieve emoties en gevoelens zijn.
    De auteur laat door middel van verhalen en tips van lotgenoten en uit ervaring als chronische patiŽnt zien, dat ze juist positief zijn. Belangrijk is echter, dat je alle emoties en gevoelens kan en mag uiten, waardoor je strijdlustiger, krachtiger, gelukkiger en zelfverzekerder uit de bus kan komen en zelfs door je ziekte wordt verrijkt.
    Het boek bestaat uit 6 hoofdstukken en heeft een voorwoord van Prof. Dr. B.J.P.CrulAnesthesioloog/coŲrdinator Pijncentrum AZN, Hoogleraar Pijnbestrijding KUN Ė St. Radboudziekenhuis te Nijmegen.

    Waarom een derde boek ?
    Omdat er zoveel informatie te geven is die belangrijk kunnen zijn voor patiŽnten, artsen enzovoorts.
    Het zijn wederom verhalen en waardevolle tips.
    Prof. dr. B.J.P. Crul zegt in het voorwoord onder andere dit : ďDit boekje komt het best tot zijn recht als het regelmatig bij optredende problemen wordt geraadpleegd. De vele goed bruikbare adviezen kunnen dan in ieders individuele situatie tot hun recht komen. Ik ben ervan overtuigd dat velen er hun voordeel mee zullen doen !Ē
    En dit is juist ook mijn bedoeling geweest. Een boekje dat voor iedereen bruikbaar is. Niet alleen voor de patiŽnt maar ook partner enzovoort.


    Cfr. : http://members.lycos.nl/fibrohuub/boek3.htm

    19-09-2005 om 21:28 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Chronische pijn en revalidatie
    Klik op de afbeelding om de link te volgen



    Chronische pijn en revalidatie


    Vlaeyen, J.W.S.
    Bohn Stafleu van Loghum, 2005 - ISBN: 9031320722


    De 'Praktijkreeks Gedragstherapie' is een reeks afzonderlijke boekjes waarin telkens een thema aan de orde komt. Dat kan zijn de gedragstherapeutische aanpak van specifieke problemen, maar ook de beschrijving van een gedragstherapeutische techniek of procedure en hoe die kan worden toegepast. De 'Praktijkreeks Gedragstherapie' demonstreert de praktijk van gedragstherapie. Elk boekje laat zien hoe de gedragstherapeut te werk kan gaan. Het therapeutisch proces wordt met concrete voorbeelden, richtlijnen en suggesties gedemonstreerd.

    Worden in dit werkje o.a. besproken :

    • pijn in het houdings- en bewegingsapparaat
    • het chronische pijnsyndroom
    • rugklachten
    • het fibromyalgiesyndroom
    • revalidatie
    • leertheorie
    • pijncoping
    • stress
    • partner en familie
    • meetinstrumenten
    • relaxatie
    • toepassingen bij andere pijnklachten in het bewegingsapparaat
    • checklist Interpersoonlijk Pijngedrag (CHIP)
    • Pijngedrag Schaal (PGS)
    • .../...


    Cfr. : http://www.nl.bol.com/is-bin/INTERSHOP.enfinity/eCS/Store/nl/-/EUR/BOL_AffiliateMap-Start?LinkType=Product&Section=BOOK&referrer=bfaqIqiQy8KPhy@
    ATNbmky120143002&PrdId=666826561

    19-09-2005 om 21:03 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 1/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Pijn, weten en voelen
    Klik op de afbeelding om de link te volgen
    Pijn
    Weten en voelen

    Wall, P
    SWP, 2005 - ISBN: 9066653736

    B.N. Swienink, Biblion recensie

    De auteur, professor en wetenschappelijk onderzoeker op het gebied van pijnbestrijding, schetst in begrijpelijke taal het complexe functioneren van pijnreacties bij mensen. Hij gaat uitgebreid in op factoren die een rol spelen bij het ontstaan van pijnprikkels en hoe de verschillende systemen in ons lichaam daarop reageren. Voor zowel patienten als behandelaars is het begrijpen van fysiologische en biologische pijnprocessen in samenhang met de menselijke geest van essentieel belang. Voor de behandelaar om behandelingsmethoden te kunnen ontwikkelen, voor de patient om angst en onzekerheid weg te nemen. De onderwerpen zichtbare en onzichtbare pijn, de filosofie van pijn, het lichaam neemt waar en de hersenen reageren, normale pijnrespons, pijn met aanwijsbare oorzaken, pijn zonder oorzaak, hoe werken behandelingen, placebo-effect, uw eigen pijn en pijn van anderen geven inzicht in wat we weten over de aard van pijn. Een prettig leesbaar boek dat werkelijk een aanbeveling verdient gelezen te worden. Het verschaft inzicht in hoe we pijn de baas kunnen worden en dat pijn meer is dan alleen een gevoel maar net als honger en dorst een zintuiglijke prikkel is, een prikkel waar het lichaam zich bewust van is en oplossingen voor zoekt om zich er tegen te verzetten.


    Cfr. : http://www.nl.bol.com/is-bin/INTERSHOP.enfinity/eCS/Store/nl/-/EUR/BOL_DisplayProductInformation-Secondary;sid=El_jfZ1DeS7jVd5sFLrdSn2biAQp1aS2Vew=?BOL_OWNER_ID=1001004000015903&Section=BOOK&sec_Page=Reviews&ID=1863991C

    19-09-2005 om 20:54 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fibromyalgie en seksualiteit
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    Fibromyalgie en seksualiteit

    Reumafonds : http://www.reumafonds.nl/index


    Seksualiteit kan op verschillende manieren worden beleefd : alleen of met een partner, met de nadruk op lichamelijke aspecten of met het accent op het ervaren van intimiteit en geborgenheid. Ook bij de beleving van seksualiteit geldt dat iedereen hier zijn eigen invulling aan geeft.
    Dit alles geldt natuurlijk ook voor mensen met Fibromyalgie. Toch zijn er wel enkele algemene opmerkingen over Fibromyalgie en seksualiteit te maken.
    Onze huid is het orgaan dat ons in onze seksualiteit begeleidt. Ook alle zintuigen - zien, horen, proeven, ruiken en voelen - hebben met seksualiteit te maken. Al deze zaken zullen bij mensen met Fibromyalgie geen problemen geven.
    De klachten - zoals vermoeidheid, pijn, stijfheid en stemmingswisselingen - kunnen wel een nadelige invloed hebben op seksualiteit. Het verlangen naar seksueel samenzijn kan afnemen. Dit kan tot problemen leiden, omdat de partner dezelfde verlangens houdt als voorheen. Ook kan geslachtsgemeenschap problemen geven. Seksualiteit kan echter uit meer bestaan dan uit geslachtsgemeenschap alleen, bijvoorbeeld uit masseren en strelen. Hulp-middelen, zoals een vibrator of massageolie, kunnen uitkomst bieden. Andere adviezen zijn een extra pijnstiller nemen, vrijen in een andere houding of op een tijdstip vrijen dat u zich nog fit voelt.
    Ervaren patiŽnten vertellen hoe belangrijk het is om met de partner over seksualiteit te praten, ook al is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Uw vragen over seksualiteit kunt u ook bespreken met uw behandelend arts.

    Cfr. : http://www.reumafonds.nl/voorlichting/watisreuma/vormenvanreuma/
    fibromyalgie.xml#sex




      
         Een gouden raad :

    Als je last hebt van deze dingen hierboven, praat er dan met je dokter over, blijf er niet mee rond lopen !
          
    Praat er over met je partner,je relatie wordt dan ook een stuk beter, als er begrip is.
          
    Blijf er niet alleen mee rondlopen,het is niks om je voor te schamen,het is de schuld van je ziekte... en daar kun je zelf niks aan doen !

    19-09-2005 om 02:12 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)


    Blog als favoriet !

    Gastenboek

    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek


    Foto

    Raadpleeg steeds je arts !
    Inhoud blog
  • Tijd om afscheid te nemen...
  • Fibromyalgie in het kort
  • Leden ME/CVS Vereniging unaniem tegen CBO-voorstel
  • Blood donation, XMRV & chronic fatigue syndrome
  • Illness duration and coping style in chronic fatigue syndrome
  • Review confirms PTSD in Gulf vets - Panel finds many reports of multisymptom illnesses
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel I
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel II
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel III
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel IV
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel V
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel VI
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel VII
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel VIII
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel IX
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel X
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel XI
  • When do symptoms become a disease ?
  • Burnout
  • Gepest ? - Zet de juiste stappen
  • Voldoet jouw werkplek aan de ARBO-normen ?
  • Chiropractie - Vrijspraak voor Simon Singh in smaadzaak
  • ME/CVS ? - Werk mee aan onderzoek naar tegemoetkoming chronisch zieken !
  • Magical Medicine - How to make a disease disappear
  • A new hypothesis of chronic fatigue syndrome - Co-conditioning theory
  • A light in the darkness - Good news ahead for XMRV ?
  • Zomertijd - Help je biologische klok
  • Beter van de bedrijfsarts
  • De invloed van economisering op het werk van artsen
  • Chronisch Vermoeidheidssyndroom (IOCOB)
  • Gezond brein, gezonde darmen
  • A retrospective review of the sleep characteristics in patients with chronic fatigue syndrome and fibromyalgia
  • Opdracht voor het volgende kabinet : afschaffing van het UWV
  • Test maakt validering pijn bij ME/CVS patienten mogelijk
  • Surprise discovery that HIV retrovirus hides in bone marrow offers new hope for eradication
  • A doctor's roadmap for dealing with the problems of ME/CFS
  • De Terug Plezant Club
  • Het retrovirus XMRV - Waar of niet waar ?
  • Being homebound with chronic fatigue syndrome - A multidimensional comparison with outpatients
  • Oplaaiende symptomen ME patient verraden ontstekingsreactie
  • UWV : 'ME/CVS is ziekte in zin van arbeidsongeschiktheid'
  • Een succesverhaal met Vistide in de strijd tegen ME/CVS - Een verhaal over herstel
  • Depressie
  • Hoe stressvol is je leven ?
  • Making the diagnosis of CFS/ME in primary care - A qualitative study
  • A new system of evaluating fibromyalgia and chronic fatigue
  • Nijmeegs onderzoek haalt CVS-doorbraak onderuit
  • Psychotherapie bij depressie overschat
  • Secrets of novel retrovirus unfolding
  • XMRV : 'missing link' bij ME/CVS ?
  • Reeves, hoofd van CDC CVS onderzoeksprogramma, gaat weg
  • Constant agony of an ME sufferer
  • Canon van de geneeskunde in Nederland
  • Dr. Frank dieet
  • Defeatism is undermining evidence that chronic fatigue syndrome can be treated
  • Cellular and molecular mechanisms of interaction between the neuroendocrine and immune systems under chronic fatigue syndrome in experiment
  • Zo zorg je voor weerstand - Houd je lichaam in optimale conditie
  • Fibromyalgie Vlaanderen Nederland - Dr. Bauer
  • Bussemaker komt terug op erkenning CVS
  • Postexertional malaise in women with chronic fatigue syndrome - Laboratioriumonderzoek bevestigt inspanningsintolerantie bij ME/CVS
  • Ze vertelden stervende dochter dat ze een leugenaar was - Interview met ME moeder Criona Wilson
  • Bijwerkingen antidepressiva erger dan gedacht
  • Bereken je BMI
  • Host range and cellular tropism of the human exogenous gammaretrovirus XMRV
  • The Brain Boosting B-12 - Hydroxocobalamin
  • Vertaling Canadese criteria ME/CVS
  • Slapeloosheid & osteopathie
  • Het Advies- en meldpunt ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
  • Association between serum ferritin [stored iron] level and fibromyalgia syndrome
  • Dr. Mikovits XMRV Seminar (videos)
  • Zorgen voor een ander (2010) - Antwoorden op veelgestelde vragen
  • Herwin je veerkracht - Omgaan met chronische vermoeidheid en pijn
  • Je eten bepaalt je slaap
  • Dierenleed
  • ME/CVS erkend als chronische ziekte
  • Understanding fibromyalgia pain
  • Hyperalgesia in chronic fatigue syndrome
  • Wegwijzer psychische problemen
  • Positieve psychologie
  • Fietsen in de sneeuw...
  • Tips tegen de koude
  • Failure to detect the novel retrovirus XMRV in chronic fatigue syndrome
  • Nieuwe behandeling VermoeidheidCentrum zeer effectief
  • Een Zalig Kerstfeest en een gezond en voorspoedig 2010 !
  • Taming stressful thoughts
  • Burn-out - Werken tot je erbij neervalt - Deel I
  • Burn-out - Werken tot je erbij neervalt - Deel II
  • Canadese kriteria voor kinderen ook geschikt om onderscheid te maken tussen "milde" en "ernstige" gevallen
  • Stop met piekeren
  • Gedumpt, wat nu ? - Deel I
  • Gedumpt, wat nu ? - Deel II
  • Making a Difference in ME/CFS (Chronic Fatigue Syndrome) and FM
  • Psychotherapie - Van theorie tot praktijk
  • Fibromyalgie, waardevolle dagbesteding en werk - Deel I
  • Fibromyalgie, waardevolle dagbesteding en werk - Deel II
  • Fibromyalgie
  • Europees instrument spoort fibromyalgie op
  • Gezinsgeluk heeft positieve invloed op werk
  • Cognitieve gedragstherapie bij depressie
  • Nooit meer hetzelfde...
  • Rugklachten en RSI beroepsziekten nummer 1
  • SOS ! Hulp voor ouders
  • Dr. Nancy Klimas opens new Chronic Fatigue Center
  • The dramatic story of microbiologist Elaine DeFreitas' discovery
  • Fibromyalgie - Genezing is mogelijk - Gratis boek !
  • Verdedig je tegen wintervirussen
  • 7 geheimen die vrouwen verzwijgen
  • Eťn op de twee Belgen krijgt ooit last van reuma
  • Wie langdurig ziek wordt heeft nood aan informatie
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel I
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel II
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel III
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel IV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel V
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel VI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel VII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel VIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel IX
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel X
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XIV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XVI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XVII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XVIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XIX
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XX
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXIV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXVI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXVII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXVIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXIX
  • Doe een wens... - Make a wish...
  • 7 geheimen die mannen verzwijgen
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXX
  • Fibromyalgie - Genezing is mogelijk - GRATIS !
  • Af en toe een geheim is juist gezond
  • FM/CVS en verzekeringen - Info voor thesis
  • Mogelijke doorbraak MS-behandeling
  • Wees een winterdepressie voor
  • Vitamine B12-tekort - Een mogelijke oorzaak van Chronische vermoeidheid ? - Deel I
  • Vitamine B12-tekort - Een mogelijke oorzaak van Chronische vermoeidheid ? - Deel II
  • The Guaifenesin Story
  • A virus linked to chronic fatigue syndrome - Dr. Nancy Klimas interviews
  • Don't wait for a cure to appear
  • Gezonde chocoladeletters van Sinterklaas
  • Oorzaken van puisten
  • Sporten beter dan pauzeren bij RSI
  • Alles voor het goeie doel !!
  • Gewoon gelukkig zijn...
  • Chronic Fatigue Syndrome - La b√™te noire of the Belgian Health Care System
  • Persoonlijkheidstests
  • Vaccinatie risicogroepen H1N1
  • Geopereerd Prof. Johann Bauer - Een update (Greta)
  • Weersfactoren oorzaak van hoofdpijn
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part I
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part II
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part III
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part IV
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part V
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part VI
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part VII
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part VIII
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part IX
  • Challenges to conventional thinking about mind and body
  • What is CFS and what is ME ?
  • CVS-Referentiecentra - Opheffing en sluiting
  • Heb ik voldoende ontspanning ?
  • 7 tips tegen een overactieve blaas
  • Wallen en kringen onder de ogen
  • Recovered CFS/ME Patient Goes to Washington, D.C.
  • Chronische vermoeidheid zit niet tussen de oren
  • Dr. Bauer heeft mijn leven gered
  • Has your marriage been damaged by fibromyalgia or chronic fatigue syndrome ?
  • Vijf grootste bedreigingen gezondheid
  • Onbegrepen lage rugpijn beter te behandelen
  • Je beste antistresstip
  • Sufferers of chronic fatigue see life as a balancing act
  • Te hard gewerkt...
  • Prof. Dr. Johann Brauer op mijn blog
  • Geopereerd Prof. Johann Bauer
  • Is de griepprik gevaarlijk ?
  • Griep en verkoudheid - Deel I
  • Griep en verkoudheid - Deel II
  • Support the 500 Professionals of the IACFS/ME
  • Slanker met je hartritme
  • Enzym veroorzaakt gevolgen slaaptekort
  • Now we can get down to business
  • XMRV and chronic fatigue syndrome
  • Verslaving is een behandelbare hersenziekte
  • Kopstukken filosofie - Oktober 2009
  • Gek op je werk
  • Fikse schadevergoeding om antidepressivum
  • ME/CFS patients have retrovirus (XMRV) on YouTube

    Foto

    Archief per week
  • 12/04-18/04 2010
  • 05/04-11/04 2010
  • 29/03-04/04 2010
  • 22/03-28/03 2010
  • 15/03-21/03 2010
  • 08/03-14/03 2010
  • 01/03-07/03 2010
  • 22/02-28/02 2010
  • 15/02-21/02 2010
  • 08/02-14/02 2010
  • 01/02-07/02 2010
  • 25/01-31/01 2010
  • 18/01-24/01 2010
  • 04/01-10/01 2010
  • 28/12-03/01 2010
  • 21/12-27/12 2009
  • 14/12-20/12 2009
  • 07/12-13/12 2009
  • 30/11-06/12 2009
  • 23/11-29/11 2009
  • 16/11-22/11 2009
  • 09/11-15/11 2009
  • 02/11-08/11 2009
  • 19/10-25/10 2009
  • 12/10-18/10 2009
  • 05/10-11/10 2009
  • 28/09-04/10 2009
  • 21/09-27/09 2009
  • 14/09-20/09 2009
  • 07/09-13/09 2009
  • 31/08-06/09 2009
  • 10/08-16/08 2009
  • 27/07-02/08 2009
  • 20/07-26/07 2009
  • 06/07-12/07 2009
  • 22/06-28/06 2009
  • 15/06-21/06 2009
  • 08/06-14/06 2009
  • 01/06-07/06 2009
  • 25/05-31/05 2009
  • 18/05-24/05 2009
  • 11/05-17/05 2009
  • 04/05-10/05 2009
  • 27/04-03/05 2009
  • 20/04-26/04 2009
  • 13/04-19/04 2009
  • 30/03-05/04 2009
  • 23/03-29/03 2009
  • 16/03-22/03 2009
  • 09/03-15/03 2009
  • 02/03-08/03 2009
  • 23/02-01/03 2009
  • 16/02-22/02 2009
  • 09/02-15/02 2009
  • 02/02-08/02 2009
  • 26/01-01/02 2009
  • 19/01-25/01 2009
  • 12/01-18/01 2009
  • 05/01-11/01 2009
  • 22/12-28/12 2008
  • 15/12-21/12 2008
  • 08/12-14/12 2008
  • 01/12-07/12 2008
  • 24/11-30/11 2008
  • 17/11-23/11 2008
  • 10/11-16/11 2008
  • 03/11-09/11 2008
  • 27/10-02/11 2008
  • 20/10-26/10 2008
  • 13/10-19/10 2008
  • 06/10-12/10 2008
  • 29/09-05/10 2008
  • 22/09-28/09 2008
  • 15/09-21/09 2008
  • 08/09-14/09 2008
  • 01/09-07/09 2008
  • 25/08-31/08 2008
  • 18/08-24/08 2008
  • 11/08-17/08 2008
  • 04/08-10/08 2008
  • 28/07-03/08 2008
  • 21/07-27/07 2008
  • 14/07-20/07 2008
  • 30/06-06/07 2008
  • 23/06-29/06 2008
  • 16/06-22/06 2008
  • 09/06-15/06 2008
  • 02/06-08/06 2008
  • 26/05-01/06 2008
  • 19/05-25/05 2008
  • 12/05-18/05 2008
  • 05/05-11/05 2008
  • 28/04-04/05 2008
  • 21/04-27/04 2008
  • 14/04-20/04 2008
  • 07/04-13/04 2008
  • 31/03-06/04 2008
  • 24/03-30/03 2008
  • 17/03-23/03 2008
  • 10/03-16/03 2008
  • 03/03-09/03 2008
  • 25/02-02/03 2008
  • 18/02-24/02 2008
  • 11/02-17/02 2008
  • 04/02-10/02 2008
  • 28/01-03/02 2008
  • 21/01-27/01 2008
  • 14/01-20/01 2008
  • 07/01-13/01 2008
  • 31/12-06/01 2008
  • 24/12-30/12 2007
  • 17/12-23/12 2007
  • 10/12-16/12 2007
  • 03/12-09/12 2007
  • 26/11-02/12 2007
  • 19/11-25/11 2007
  • 12/11-18/11 2007
  • 05/11-11/11 2007
  • 29/10-04/11 2007
  • 22/10-28/10 2007
  • 15/10-21/10 2007
  • 08/10-14/10 2007
  • 01/10-07/10 2007
  • 24/09-30/09 2007
  • 17/09-23/09 2007
  • 10/09-16/09 2007
  • 03/09-09/09 2007
  • 27/08-02/09 2007
  • 20/08-26/08 2007
  • 13/08-19/08 2007
  • 06/08-12/08 2007
  • 30/07-05/08 2007
  • 23/07-29/07 2007
  • 16/07-22/07 2007
  • 09/07-15/07 2007
  • 18/06-24/06 2007
  • 11/06-17/06 2007
  • 04/06-10/06 2007
  • 28/05-03/06 2007
  • 21/05-27/05 2007
  • 14/05-20/05 2007
  • 07/05-13/05 2007
  • 30/04-06/05 2007
  • 23/04-29/04 2007
  • 16/04-22/04 2007
  • 09/04-15/04 2007
  • 02/04-08/04 2007
  • 26/03-01/04 2007
  • 19/03-25/03 2007
  • 12/03-18/03 2007
  • 05/03-11/03 2007
  • 26/02-04/03 2007
  • 19/02-25/02 2007
  • 12/02-18/02 2007
  • 05/02-11/02 2007
  • 29/01-04/02 2007
  • 22/01-28/01 2007
  • 15/01-21/01 2007
  • 08/01-14/01 2007
  • 18/12-24/12 2006
  • 11/12-17/12 2006
  • 04/12-10/12 2006
  • 27/11-03/12 2006
  • 20/11-26/11 2006
  • 13/11-19/11 2006
  • 06/11-12/11 2006
  • 30/10-05/11 2006
  • 23/10-29/10 2006
  • 16/10-22/10 2006
  • 09/10-15/10 2006
  • 02/10-08/10 2006
  • 25/09-01/10 2006
  • 18/09-24/09 2006
  • 11/09-17/09 2006
  • 04/09-10/09 2006
  • 28/08-03/09 2006
  • 07/08-13/08 2006
  • 31/07-06/08 2006
  • 24/07-30/07 2006
  • 03/07-09/07 2006
  • 26/06-02/07 2006
  • 19/06-25/06 2006
  • 12/06-18/06 2006
  • 29/05-04/06 2006
  • 22/05-28/05 2006
  • 15/05-21/05 2006
  • 08/05-14/05 2006
  • 01/05-07/05 2006
  • 24/04-30/04 2006
  • 17/04-23/04 2006
  • 10/04-16/04 2006
  • 27/03-02/04 2006
  • 20/03-26/03 2006
  • 13/03-19/03 2006
  • 06/03-12/03 2006
  • 27/02-05/03 2006
  • 20/02-26/02 2006
  • 13/02-19/02 2006
  • 06/02-12/02 2006
  • 30/01-05/02 2006
  • 23/01-29/01 2006
  • 16/01-22/01 2006
  • 09/01-15/01 2006
  • 26/12-01/01 2006
  • 19/12-25/12 2005
  • 12/12-18/12 2005
  • 05/12-11/12 2005
  • 28/11-04/12 2005
  • 21/11-27/11 2005
  • 14/11-20/11 2005
  • 07/11-13/11 2005
  • 24/10-30/10 2005
  • 17/10-23/10 2005
  • 10/10-16/10 2005
  • 03/10-09/10 2005
  • 26/09-02/10 2005
  • 19/09-25/09 2005
  • 12/09-18/09 2005
  • 05/09-11/09 2005
  • 29/08-04/09 2005
  • 22/08-28/08 2005
  • 15/08-21/08 2005
  • 08/08-14/08 2005
  • 01/08-07/08 2005
  • 25/07-31/07 2005
  • 04/07-10/07 2005
  • 27/06-03/07 2005
  • 20/06-26/06 2005
  • 13/06-19/06 2005
  • 06/06-12/06 2005
  • 30/05-05/06 2005
  • 23/05-29/05 2005
  • 16/05-22/05 2005
  • 09/05-15/05 2005
  • 02/05-08/05 2005
  • 25/04-01/05 2005
  • 18/04-24/04 2005
  • 11/04-17/04 2005
  • 29/11-05/12 1999
  • 29/12-04/01 1970

    Foto

  • 12/04-18/04 2010
  • 05/04-11/04 2010
  • 29/03-04/04 2010
  • 22/03-28/03 2010
  • 15/03-21/03 2010
  • 08/03-14/03 2010
  • 01/03-07/03 2010
  • 22/02-28/02 2010
  • 15/02-21/02 2010
  • 08/02-14/02 2010
  • 01/02-07/02 2010
  • 25/01-31/01 2010
  • 18/01-24/01 2010
  • 04/01-10/01 2010
  • 28/12-03/01 2010
  • 21/12-27/12 2009
  • 14/12-20/12 2009
  • 07/12-13/12 2009
  • 30/11-06/12 2009
  • 23/11-29/11 2009
  • 16/11-22/11 2009
  • 09/11-15/11 2009
  • 02/11-08/11 2009
  • 19/10-25/10 2009
  • 12/10-18/10 2009
  • 05/10-11/10 2009
  • 28/09-04/10 2009
  • 21/09-27/09 2009
  • 14/09-20/09 2009
  • 07/09-13/09 2009
  • 31/08-06/09 2009
  • 10/08-16/08 2009
  • 27/07-02/08 2009
  • 20/07-26/07 2009
  • 06/07-12/07 2009
  • 22/06-28/06 2009
  • 15/06-21/06 2009
  • 08/06-14/06 2009
  • 01/06-07/06 2009
  • 25/05-31/05 2009
  • 18/05-24/05 2009
  • 11/05-17/05 2009
  • 04/05-10/05 2009
  • 27/04-03/05 2009
  • 20/04-26/04 2009
  • 13/04-19/04 2009
  • 30/03-05/04 2009
  • 23/03-29/03 2009
  • 16/03-22/03 2009
  • 09/03-15/03 2009
  • 02/03-08/03 2009
  • 23/02-01/03 2009
  • 16/02-22/02 2009
  • 09/02-15/02 2009
  • 02/02-08/02 2009
  • 26/01-01/02 2009
  • 19/01-25/01 2009
  • 12/01-18/01 2009
  • 05/01-11/01 2009
  • 22/12-28/12 2008
  • 15/12-21/12 2008
  • 08/12-14/12 2008
  • 01/12-07/12 2008
  • 24/11-30/11 2008
  • 17/11-23/11 2008
  • 10/11-16/11 2008
  • 03/11-09/11 2008
  • 27/10-02/11 2008
  • 20/10-26/10 2008
  • 13/10-19/10 2008
  • 06/10-12/10 2008
  • 29/09-05/10 2008
  • 22/09-28/09 2008
  • 15/09-21/09 2008
  • 08/09-14/09 2008
  • 01/09-07/09 2008
  • 25/08-31/08 2008
  • 18/08-24/08 2008
  • 11/08-17/08 2008
  • 04/08-10/08 2008
  • 28/07-03/08 2008
  • 21/07-27/07 2008
  • 14/07-20/07 2008
  • 30/06-06/07 2008
  • 23/06-29/06 2008
  • 16/06-22/06 2008
  • 09/06-15/06 2008
  • 02/06-08/06 2008
  • 26/05-01/06 2008
  • 19/05-25/05 2008
  • 12/05-18/05 2008
  • 05/05-11/05 2008
  • 28/04-04/05 2008
  • 21/04-27/04 2008
  • 14/04-20/04 2008
  • 07/04-13/04 2008
  • 31/03-06/04 2008
  • 24/03-30/03 2008
  • 17/03-23/03 2008
  • 10/03-16/03 2008
  • 03/03-09/03 2008
  • 25/02-02/03 2008
  • 18/02-24/02 2008
  • 11/02-17/02 2008
  • 04/02-10/02 2008
  • 28/01-03/02 2008
  • 21/01-27/01 2008
  • 14/01-20/01 2008
  • 07/01-13/01 2008
  • 31/12-06/01 2008
  • 24/12-30/12 2007
  • 17/12-23/12 2007
  • 10/12-16/12 2007
  • 03/12-09/12 2007
  • 26/11-02/12 2007
  • 19/11-25/11 2007
  • 12/11-18/11 2007
  • 05/11-11/11 2007
  • 29/10-04/11 2007
  • 22/10-28/10 2007
  • 15/10-21/10 2007
  • 08/10-14/10 2007
  • 01/10-07/10 2007
  • 24/09-30/09 2007
  • 17/09-23/09 2007
  • 10/09-16/09 2007
  • 03/09-09/09 2007
  • 27/08-02/09 2007
  • 20/08-26/08 2007
  • 13/08-19/08 2007
  • 06/08-12/08 2007
  • 30/07-05/08 2007
  • 23/07-29/07 2007
  • 16/07-22/07 2007
  • 09/07-15/07 2007
  • 18/06-24/06 2007
  • 11/06-17/06 2007
  • 04/06-10/06 2007
  • 28/05-03/06 2007
  • 21/05-27/05 2007
  • 14/05-20/05 2007
  • 07/05-13/05 2007
  • 30/04-06/05 2007
  • 23/04-29/04 2007
  • 16/04-22/04 2007
  • 09/04-15/04 2007
  • 02/04-08/04 2007
  • 26/03-01/04 2007
  • 19/03-25/03 2007
  • 12/03-18/03 2007
  • 05/03-11/03 2007
  • 26/02-04/03 2007
  • 19/02-25/02 2007
  • 12/02-18/02 2007
  • 05/02-11/02 2007
  • 29/01-04/02 2007
  • 22/01-28/01 2007
  • 15/01-21/01 2007
  • 08/01-14/01 2007
  • 18/12-24/12 2006
  • 11/12-17/12 2006
  • 04/12-10/12 2006
  • 27/11-03/12 2006
  • 20/11-26/11 2006
  • 13/11-19/11 2006
  • 06/11-12/11 2006
  • 30/10-05/11 2006
  • 23/10-29/10 2006
  • 16/10-22/10 2006
  • 09/10-15/10 2006
  • 02/10-08/10 2006
  • 25/09-01/10 2006
  • 18/09-24/09 2006
  • 11/09-17/09 2006
  • 04/09-10/09 2006
  • 28/08-03/09 2006
  • 07/08-13/08 2006
  • 31/07-06/08 2006
  • 24/07-30/07 2006
  • 03/07-09/07 2006
  • 26/06-02/07 2006
  • 19/06-25/06 2006
  • 12/06-18/06 2006
  • 29/05-04/06 2006
  • 22/05-28/05 2006
  • 15/05-21/05 2006
  • 08/05-14/05 2006
  • 01/05-07/05 2006
  • 24/04-30/04 2006
  • 17/04-23/04 2006
  • 10/04-16/04 2006
  • 27/03-02/04 2006
  • 20/03-26/03 2006
  • 13/03-19/03 2006
  • 06/03-12/03 2006
  • 27/02-05/03 2006
  • 20/02-26/02 2006
  • 13/02-19/02 2006
  • 06/02-12/02 2006
  • 30/01-05/02 2006
  • 23/01-29/01 2006
  • 16/01-22/01 2006
  • 09/01-15/01 2006
  • 26/12-01/01 2006
  • 19/12-25/12 2005
  • 12/12-18/12 2005
  • 05/12-11/12 2005
  • 28/11-04/12 2005
  • 21/11-27/11 2005
  • 14/11-20/11 2005
  • 07/11-13/11 2005
  • 24/10-30/10 2005
  • 17/10-23/10 2005
  • 10/10-16/10 2005
  • 03/10-09/10 2005
  • 26/09-02/10 2005
  • 19/09-25/09 2005
  • 12/09-18/09 2005
  • 05/09-11/09 2005
  • 29/08-04/09 2005
  • 22/08-28/08 2005
  • 15/08-21/08 2005
  • 08/08-14/08 2005
  • 01/08-07/08 2005
  • 25/07-31/07 2005
  • 04/07-10/07 2005
  • 27/06-03/07 2005
  • 20/06-26/06 2005
  • 13/06-19/06 2005
  • 06/06-12/06 2005
  • 30/05-05/06 2005
  • 23/05-29/05 2005
  • 16/05-22/05 2005
  • 09/05-15/05 2005
  • 02/05-08/05 2005
  • 25/04-01/05 2005
  • 18/04-24/04 2005
  • 11/04-17/04 2005
  • 29/11-05/12 1999
  • 29/12-04/01 1970

    Foto

    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    bigflappy
    blog.seniorennet.be/bigflap
    Foto


    Blog tegen de regels? Meld het ons!
    Gratis blog op http://blog.seniorennet.be - SeniorenNet Blogs, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!